મુંબઈ,તા.૯: ભારતીય શેરબજારમાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) દ્વારા ભારે વેચાણ જોવા મળી રહ્યું છે. પﾍમિ એશિયામાં વધતા તણાવ અને વૈશ્વિક જોખમની ભાવના બગડવાને કારણે, વિદેશી રોકાણકારોએ છેલ્‍લા ચાર ટ્રેડિગ સત્રોમાં બજારમાંથી આશરે રૂ.૨૧,૦૦૦ કરોડ પાછા ખેંચી લીધા છે.

આ વેચાણ માર્ચના પહેલા અઠવાડિયા (૨-૬ માર્ચ) દરમિયાન થયું હતું. ભારતીય બજાર ૩ માર્ચે હોળી માટે બંધ હતું. નોંધનીય છે કે, ફેબ્રુઆરીમાં, FPIs એ ભારતીય બજારમાં રૂ.૨૨,૬૧૫ કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું, જે છેલ્‍લા ૧૭ મહિનામાં સૌથી વધુ છે.

બજારના નિષ્‍ણાતોના મતે, વેચાણનું સૌથી મોટું કારણ પﾍમિ એશિયામાં વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવ છે. ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર યુએસ-ઈઝરાયલ હુમલા બાદ, પ્રદેશમાં સંઘર્ષ વધ્‍યો છે.

હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટમાં પુરવઠામાં વિક્ષેપના ડરથી, બ્રેન્‍ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ઼૧૦૦ ને વટાવી ગયા છે. ભારત તેની મોટાભાગની તેલ જરૂરિયાતો આયાત કરે છે. તેથી, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો ભારતીય અર્થતંત્ર માટે નકારાત્‍મક માનવામાં આવે છે.

વિદેશી રોકાણકારો બજારમાં વેચવાલી કરે છે તેનું એક મુખ્‍ય કારણ ભારતીય રૂપિયામાં ઘટાડો છે. ડોલર સામે રૂપિયો ૯૨ ના સ્‍તરને પાર કરી ગયો છે.

જ્‍યારે રૂપિયો નબળો પડે છે, ત્‍યારે વિદેશી રોકાણકારોના ડોલરનું વળતર ઘટે છે, તેથી તેઓ ઉભરતા બજારોમાંથી ભંડોળ યુએસ ટ્રેઝરી અને ડોલરમાં ખસેડે છે, જેને સલામત આશ્રયસ્‍થાન માનવામાં આવે છે.

આ ૪ કારણો બજાર પર દબાણ લાવે છે

પﾍમિ એશિયા કટોકટી ઈરાનના સુપ્રીમ લીડરના મૃત્‍યુથી ઈરાન-ઇઝરાયલ યુદ્ધ વધવાની શક્‍યતા વધી ગઈ છે.

યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્‍ડ યુએસમાં બોન્‍ડ યીલ્‍ડમાં વધારો રોકાણકારોને જોખમી ઇક્‍વિટીમાંથી નાણાં ઉપાડવા અને સરકારી બોન્‍ડમાં રોકાણ કરવા માટે પ્રેરિત કરી રહ્યો છે.

કોર્પોરેટ કમાણી નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ ના ચોથા ક્‍વાર્ટર (Q4) માટે પ્રારંભિક વલણો મિશ્ર છે. આઇટી-વપરાશ ક્ષેત્રમાં માર્જિન દબાણ હેઠળ છે.

ફુગાવાનો ભયઃ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થવાના જોખમે ભારતમાં ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) અને ફુગાવામાં વધારો કર્યો છે.