મુંબઇ તા.૯: સપ્તાહનો પહેલો ટ્રેડિંગ દિવસ ભારતીય શેરબજાર માટે કાળો સોમવાર સાબિત થયો. સોમવારે સવારે ખુલતાની સાથે જ ભારતીય શેરબજારમાં ભારે વિનાશ જોવા મળ્‍યો. સેન્‍સેક્‍સ અને નિફટીમાં ભારે વેચવાલીથી શેરબજાર લાલ રંગમાં ગયું. રોકાણકારોએ થોડીવારમાં જ રૂા.૧૩ લાખ કરોડ ગુમાવ્‍યા. ગયા અઠવાડિયે, વૈશ્વિક તણાવને કારણે શેરબજારમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્‍યો. ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન, ભારતીય શેરબજારમાં અત્‍યાર સુધીમાં રૂા.૩૦ લાખ કરોડનું નુકસાન થયું છે. દરમિયાન, એશિયન બજારોમાં પણ ઉથલપાથલ છે. નિક્કી અને કોસ્‍પી ૭% સુધી ઘટ્‍યા. રોકાણકારોને ડર છે કે લાંબા યુદ્ધથી ફુગાવો અને આર્થિક મંદી થઈ શકે છે.

સોમવારે, અઠવાડિયાના પહેલા ટ્રેડિગ દિવસે, ટ્રેડિગ સત્રની શરૂઆતમાં સેન્‍સેક્‍સ ૨૪૦૦ પોઈન્‍ટ ઘટીને ૭૬,૫૩૨ પર ટ્રેડ થયો હતો. તેવી જ રીતે, નિફટી ઇન્‍ડેક્‍સ ૭૩૫ પોઈન્‍ટ ઘટીને ૨૩,૭૧૫ પર ટ્રેડ થયો હતો. ૨.૧૫ વાગ્‍યે સેન્‍સેક્‍સ ૧૮૨૯ ડાઉન  સાથે ૭૭૦૮૯ તો  નિફટી ૫૬૯ ડાઉન  સાથે ૨૩૮૮૩ ઉપર છે  રૂપિયો ૯૨.૩૦ ના નવા તળિયે જોવા મળ્‍યો છે મધ્‍ય પૂર્વમાં ઇઝરાયલ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્‍ચે યુદ્ધ વધતાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ બેરલ દીઠ ડોલર ૧૧૭ પર પહોંચી ગયા હતા. શરૂઆતના ટ્રેડિંગમાં GIFT નિફટીમાં ૭૦૦-૯૦૦ પોઈન્‍ટનો ઘટાડો જોવા મળ્‍યો હતો. BSEનું માર્કેટ કેપ રૂા.૪૫૦ લાખ કરોડથી ઘટીને રૂા.૪૩૮ લાખ કરોડ થયું હતું.

બ્રેન્‍ટ ક્રૂડના ભાવ ૨૬% થી વધુ વધીને ડોલર ૧૧૭.૧૬ પ્રતિ બેરલ થયા. આ ૨૦૨૨ પછીનો સૌથી ઉચ્‍ચતમ સ્‍તર છે. અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્‍ચે વધતા સંઘર્ષને કારણે હોર્મુઝ સ્‍ટ્રેટ દ્વારા શિપિગમાં વિક્ષેપ પડ્‍યો છે. મધ્‍ય પૂર્વના મુખ્‍ય તેલ ઉત્‍પાદક દેશોએ પુરવઠામાં કાપ મૂકવાનું શરૂ કર્યું છે. ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો ક્રૂડ આયાતકાર છે. દેશની ૮૫-૯૦% જરૂરિયાતો આયાત દ્વારા પૂરી થાય છે. ભાવમાં દરેક ડોલર ૧ નો વધારો આયાત બિલમાં આશરે રૂા.૧૬,૦૦૦ કરોડનો વધારો કરે છે. આનાથી ફુગાવો વધશે, રૂપિયો નબળો પડશે, ચાલુ ખાતાની ખાધ વધશે અને આર્થિક વિકાસમાં અવરોધ આવશે.

રૂપિયો સોમવારે ૦.૫% ઘટીને ૯૨.૧૯ પ્રતિ ડોલર પર ખુલ્‍યો, જે તેના અગાઉના બંધ ૯૧.૭૪ થી નીચે હતો. ગયા અઠવાડિયે, તે ૯૨.૩૦ ના રેકોર્ડ નીચા સ્‍તરે પહોંચ્‍યો હતો, પરંતુ RBI ના હસ્‍તક્ષેપ પછી, રૂપિયામાં થોડો સુધારો જોવા મળ્‍યો. તે હવે ફરી નબળું પડી રહ્યું છે, જેના કારણે વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા વેચાણમાં વધારો થયો છે. ફુગાવાનો વધતો ભય કોર્પોરેટ કમાણી પર અસર કરી રહ્યો છે. વેપારીઓ માને છે કે RBI ડોલર વેચીને રૂપિયાને ટેકો આપી રહી છે.

ઈરાન-અમેરિકા-ઈઝરાયલ યુદ્ધ તેના ૧૦મા દિવસમાં પ્રવેશી રહ્યું છે, અને શાંતિની કોઈ આશા નથી. આયાતુલ્‍લાહ અલી ખામેનીના મૃત્‍યુ પછી, તેમના પુત્ર, મોજતબા ખામેનીને નવા સર્વોચ્‍ચ નેતા તરીકે નિયુક્‍ત કરવામાં આવ્‍યા છે. નિષ્‍ણાતો આને એક સંકેત તરીકે જુએ છે કે ઈરાન યુદ્ધ ચાલુ રાખશે. જો કે, એવા પણ અહેવાલો છે કે મોજતબા ખામેનીને ઇઝરાયલી હુમલામાં ઇજા થઈ હતી.

વૈશ્વિક બજારમાં ચાલી રહેલી વેચવાલી ભારતીય શેરબજાર પર પણ અસર કરી રહી છે. ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્‍ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધથી વિશ્વભરના રોકાણકારોમાં ભયનું વાતાવરણ સર્જાયું છે. આના કારણે તમામ મુખ્‍ય બજારોમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. આ કટોકટીની મુખ્‍ય એશિયન બજારો પર નકારાત્‍મક અસર પડી રહી છે. ટ્રેડિંગ સત્ર દરમિયાન કોરિયાનો કોસ્‍પી ઇન્‍ડેક્‍સ ૯% ઘટ્‍યો હતો. તેવી જ રીતે, જાપાનનો નિક્કી ઇન્‍ડેક્‍સ પણ ૮% ઘટ્‍યો હતો.