અબજો ડોલરનો માલ અધવચ્ચે ફસાયો
૪૦૦૦૦-૪૫૦૦૦ કન્ટેનર કાં તો રસ્તામાં ફસાયા અથવા તો પોર્ટ પર અટકી પડયા : શિપિંગ કંપનીઓમાં આકસ્મિક ચાર્જ વધારતા પ્રતિ કન્ટેનર કોસ્ટ ૩ થી પાંચ ગણી વધી ગઇઃ નિકાસકારોની હાલત ખરાબઃ યુધ્ધ લંબાશે તો અછતનો અજગર મોઢુ ફાડશે
નવી દિલ્હી તા.૯: પﾍમિ એશિયાઈ યુદ્ધની અસર ભારતીય નિકાસકારો પર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓના મતે, આશરે ૪૦,૦૦૦-૪૫,૦૦૦ ભારતીય કન્ટેનર હાલમાં ટ્રાન્ઝિટમાં ફસાયેલા છે અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય બંદરો પર અટવાયેલા છે. આશરે ડોલર ૧-૧.૫ બિલિયનના નિકાસ માલનું ભવિષ્ય અંધકારમય લાગે છે, કારણ કે તેમને કાં તો રૂટ બદલવો પડશે અથવા ભારત તરફ વાળવો પડશે, જેનાથી ખર્ચમાં વધુ વધારો થશે.
વધુમાં, શિપિંગ કંપનીઓ દ્વારા લાદવામાં આવતા વિવિધ આકસ્મિક શુલ્ક પ્રતિ કન્ટેનર ખર્ચમાં ત્રણથી પાંચ ગણો વધારો કરી રહ્યા છે. ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો કહે છે કે આ બધા પરિબળો, સતત ખર્ચમાં વધારા સાથે, કન્ટેનર કટોકટી તરફ દોરી શકે છે અને નાશવંત માલના નિકાસકારોને વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ફસાયેલા કાર્ગોનો નોંધપાત્ર હિસ્સો ૪૦૦,૦૦૦ ટન બાસમતી ચોખાનો છે.
વ્યાપક લોજિસ્ટિક્સ અને સપ્લાય ચેઇન સર્વિસ પ્રોવાઇડર, ટ્રાઇટન લોજાિસ્ટિક્સ એન્ડ મેરીટાઇમના સીઇઓ જિતેન્દ્ર શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય નિકાસ સંબંધિત આશરે ૪૦,૦૦૦-૪૫,૦૦૦ કન્ટેનર ફસાયેલા છે, અને તેમાંથી લગભગ ૮૦ ટકા દરિયાઈ માર્ગે છે. અંદાજ મુજબ, આશરે ઼૧-૧.૫ બિલિયનનો માલ હવાઈ અને દરિયાઈ માર્ગે બંને પર અટવાયેલો છે.
નાશવંત માલના નિકાસકારો માટે, આનો અર્થ સંપૂર્ણ નુકસાન થાય છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, યુદ્ધ જોખમ સરચાર્જ, જેમાં ઇમરજન્સી કોસ્ટ રિકવરી ચાર્જ (ECRC), કન્ટીજન્સી ચાર્જ અને પીક સીઝન ચાર્જનો સમાવેશ થાય છે, નિકાસકારોના નફા પર ગંભીર અસર કરી રહ્યા છે. શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે ઘણા નિકાસકારો બેક-ટુ-ટાઉન (BTT) વિકલ્પ માટે અરજી કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. આ એક કસ્ટમ પ્રક્રિયા છે જે નિકાસકારોને નિકાસ માટે પ્રક્રિયા કર્યા પછી બંદર પરથી માલ મેળવવા અને સ્થાનિક બજારમાં પરત કરવાની મંજૂરી આપે છે.
વેપાર નીતિ વિશ્લેષક એસ. ચંદ્રશેખરને કહ્યું, આ આંકડા સચોટ લાગે છે. જોકે, નિકાસકારોને પ્રતિ કન્ટેનર ઼૩,૦૦૦-઼૫,૦૦૦ ના વધારાના ચાર્જનો પણ સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, જેના કારણે નુકસાન થઈ રહ્યું છે. આ જોખમી ખર્ચ વધારે હોવાને કારણે છે. અરબી સમુદ્રમાં શિપિગ નૂર પણ હવે જોખમી બની ગયું છે. આ સામાન્ય દિવસોમાં સમાન રૂટ પર પ્રતિ કન્ટેનર ડોલર ૮૦૦-ડોલર૧,૫૦૦ ના વર્તમાન સરેરાશ નૂર ખર્ચ ઉપરાંત છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તણાવ વધ્યાના એક દિવસ પછી, ફ્રેન્ચ શિપિંગ કંપની CMA CGM એ ઇમરજન્સી સરચાર્જ લાગુ કર્યો, નૂર પર ડોલર ૨,૦૦૦-ડોલર ૪,૦૦૦ સરચાર્જ લાદ્યો. મોટાભાગની મોટી શિપિંગ કંપનીઓએ ત્યારબાદ આ સરચાર્જ લાગુ કર્યો. એક ફ્રેઇટ ફોરવર્ડરના જણાવ્યા મુજબ, યુદ્ધ જોખમ કવર રદ કરતા વીમા કંપનીઓ પણ ઉદ્યોગ માટે સમસ્યા બની ગઈ છે. કન્ટેનર શિપિગ લાઇન્સ એસોસિએશન (CSLA) ના સુનિલ વાસવાનીએ જણાવ્યું હતું કે, કેટલાક કન્ટેનર કાં તો સમુદ્રમાં છે અથવા નજીકના બંદરો પર અટવાયેલા છે. આ એક ફોર્સ મેજ્યુર પરિસ્થિતિ છે, અને જો ગલ્ફ દેશોમાં અનલોડિગ શક્ય ન હોય, તો તેઓ સલાલાહ જેવા બંદરો પર અનલોડ કરી શકે છે અથવા ભારતમાં પાછા આવી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે ફસાયેલા કન્ટેનરની સંખ્યા લગભગ ૩૫,૦૦૦ હોઈ શકે છે.
શિપિંગ કંપનીઓ માલની સમયસર ડિલિવરી સુનિﾍતિ કરવા માટે પરિવહનના વિવિધ માધ્યમોનો ઉપયોગ કરી રહી છે. ઉદ્યોગના એક સૂત્રના જણાવ્યા અનુસાર, વિશ્વના સૌથી મોટા ટર્મિનલ ઓપરેટરોમાંના એક, ડીપી વર્લ્ડે તેના ગ્રાહકોને આ વ્યવસ્થા વિશે માહિતી આપી છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ, ગ્રાહકો ખોર્ફક્કન પોર્ટ અથવા ફુજૈરાહ પોર્ટ પર આયાત કન્ટેનર ઉતારી શકે છે. ડીપી વર્લ્ડ, શિપિગ કંપનીઓ અને સંબંધિત અધિકારીઓ સાથે સંકલનમાં, અંતિમ ક્લિયરન્સ માટે બોન્ડેડ રોડ ટ્રાન્ઝિટ દ્વારા કન્ટેનરને જેબેલ અલી પોર્ટ પર લઈ જવાની વ્યવસ્થા કરશે.
નિષ્ણાતો માને છે કે ઘણા ફસાયેલા કન્ટેનર ભારતીય ન હોઈ શકે, કારણ કે તેમાં પર્શિયન ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત ઘણા નોન-વેસલ ઓપરેટિગ કોમન કેરિયર (NVOCC) ઓપરેટરો શામેલ છે. એક ઉદ્યોગ સૂત્રના જણાવ્યા મુજબ, ફસ્બ્ઘ્ઘ્ જહાજોની માલિકી ધરાવતા ન હોઈ શકે, પરંતુ તેઓ આ કન્ટેનરની માલિકી ધરાવે છે.
વાસવાણીએ કહ્યું, વધારાના શુલ્ક લાઇનથી લાઇનમાં બદલાય છે. આ વધારાના શુલ્ક અમારા સંચાલન ખર્ચનો ભાગ છે. આ અસાધારણ સંજોગો છે, તેથી અમે સામાન્ય શુલ્ક વસૂલ કરી શકતા નથી. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં માલના ભાડામાં ૭૦-૮૦ ટકાનો ઘટાડો થયો છે.
એપેરલ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલના ચેરમેન એ. શક્તિવેલે જણાવ્યું હતું કે તેમના ઉદ્યોગને હાલમાં કોઈ સરચાર્જની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો નથી. તેમણે કહ્યું, કન્ટેનરોને હવે રાઉન્ડ ટ્રીપ કરવું પડે છે, તેથી અમારા માટે માલના ભાડામાં ૪૦ ટકાનો વધારો થયો છે, જે લગભગ ૨૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામથી વધીને ૨૮૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ થયો છે. દરમિયાન, ભારતનું શિપિગ મંત્રાલય દેશભરના બંદરો પર કાર્ગો બેકલોગ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતના સરકારી બંદરો પર આશરે ૨૦,૦૦૦ કન્ટેનર ફસાયેલા છે અથવા અનલોડ થવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
લગભગ ૭૦૦,૦૦૦ ટન પ્રવાહી કાર્ગો મુખ્ય બંદરો પર ક્લિયરન્સની રાહ જોઈ રહ્યો છે, અને ૯૩૯ ટન નાશવંત કાર્ગો અટવાયેલો છે. આ બાબતથી પરિચિત એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે, બંદરો કાર્ગોની સરળ હિલચાલને સરળ બનાવવા માટે BTT જોગવાઈઓ સંબંધિત નિયમો અને ફીમાં છૂટછાટ આપવાનું વિચારી રહ્યા છે.
દરમિયાન, મેરીટાઇમ ઇન્ટેલિજન્સ ફર્મ ડ્રુરીના જણાવ્યા અનુસાર, જો કટોકટી ચાલુ રહેશે, તો મૂળભૂત નૂર દરમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થવાની સંભાવના છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જ્યારે દર હાલમાં પ્રમાણમાં સ્થિર રહેશે, જો જહાજો અને ખાલી સાધનો લાંબા સમય સુધી અટવાયેલા રહેશે, તો બંદર ભીડ, રૂટિગ અને ઓપરેશનલ ગોઠવણો ધીમે ધીમે અસરકારક ક્ષમતા ઘટાડી શકે છે. શિપર્સ માટે, તાત્કાલિક અસર મર્યાદિત હોઈ શકે છે, પરંતુ સતત વિક્ષેપ પરિવહન સમય વધારી શકે છે, ક્ષમતા ઘટાડી શકે છે અને મુખ્ય પૂર્વ-પﾍમિ કોરિડોર પર નૂર દરમાં અસ્થિરતા લાવી શકે છે, કંપનીએ જણાવ્યું હતું.
(10:47 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
