તેહરાન, તા.09: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભયાનક યુદ્ધ વચ્ચે ઈરાનથી સૌથી મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ઈરાનની શક્તિશાળી ધર્મગુરુ સંસ્થા 'એસેમ્બલી ઓફ એક્સપર્ટ્સ' દ્વારા મોજતબા ખામેનીને દેશના નવા 'સુપ્રીમ લીડર' (સર્વોચ્ચ નેતા) તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. 86 વર્ષીય આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીનું ઈઝરાયલી હવાઈ હુમલામાં અવસાન થયાના ગણતરીના દિવસોમાં જ તેમના પુત્ર મોજતબાને સત્તા સોંપવાનો આ ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવાયો છે.
રહસ્યમય વ્યક્તિત્વ અને સત્તાનો પ્રભાવ
56 વર્ષીય મોજતબા ખામેની અત્યાર સુધી જાહેર જીવનમાં બહુ ઓછા જોવા મળતા હતા, પરંતુ ઈરાનના રાજકીય અને સુરક્ષા વર્તુળોમાં તેમનો પ્રચંડ પ્રભાવ છે.
•    જન્મ: 8 સપ્ટેમ્બર, 1969 ના રોજ પવિત્ર શહેર મશહદમાં.
•    શિક્ષણ: ઈરાની ધર્મશાસ્ત્રના મુખ્ય કેન્દ્ર 'કોમ'માં અભ્યાસ અને ત્યાં જ મૌલવી તરીકે સેવા આપી.
•    ધાર્મિક દરજ્જો: પયગંબર મોહમ્મદના વંશજ તરીકે તેમને 'સૈયદ' માનવામાં આવે છે, જે તેમને ઈરાની મૌલવીઓમાં વિશેષ ઓળખ આપે છે.
સુરક્ષા દળો સાથેના લોહીના સંબંધો
મોજતબા ખામેનીની સૌથી મોટી તાકાત ઈરાનની સૌથી શક્તિશાળી સેના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) સાથેના તેમના ગાઢ સંબંધો છે. ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધ દરમિયાન તેમણે લડાઈના મેદાનમાં સેવા આપી હતી. વિશ્લેષકો માને છે કે સત્તાવાર સરકારી પદ પર ન હોવા છતાં, તેઓ વર્ષોથી ઈરાનની સુરક્ષા અને વિદેશ નીતિઓમાં પડદા પાછળથી મહત્વના નિર્ણયો લેતા રહ્યા છે.
અમેરિકાના નિશાના પર
નોંધનીય છે કે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન 2019માં અમેરિકાએ મોજતબા પર અનેક પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. અમેરિકાનો આરોપ છે કે મોજતબા તેમના પિતાના કટ્ટરવાદી વિચારોને આગળ વધારવામાં અને વિરોધ પ્રદર્શનોને દબાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવતા રહ્યા છે. ખાસ કરીને 2009ના 'ગ્રીન મૂવમેન્ટ' વિરોધ પ્રદર્શનોને શાંત પાડવામાં તેમની પડદા પાછળની ભૂમિકા વિવાદાસ્પદ રહી છે.
આગામી પડકારો
ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે જ્યારે સીધું યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે, ત્યારે મોજતબા સામે અનેક મોટા પડકારો છે:
1.    યુદ્ધનું સંચાલન: ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા સામે ઈરાનનું વલણ કેવું રહેશે?
2.    આંતરિક સ્થિરતા: પિતાના અવસાન બાદ દેશની અંદર સત્તા પકડ મજબૂત રાખવી.
3.    અર્થતંત્ર: આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો વચ્ચે ઈરાનની જનતાને રાહત આપવી.