નવી દિલ્હી: ભારત સરકારની "સોલાર પાર્ક અને અલ્ટ્રા-મેગા સોલાર પાવર પ્રોજેક્ટ્સ વિકાસ" યોજના હેઠળ ગુજરાત રાજ્યએ સમગ્ર દેશમાં મોખરાનું સ્થાન હાંસલ કર્યું છે. 28 ફેબ્રુઆરી, 2026 સુધીના આંકડાઓ મુજબ, દેશમાં મંજૂર કરાયેલા કુલ 54 સોલાર પાર્કમાંથી ગુજરાતમાં સ્થિત 7 સોલાર પાર્કને 12,150 મેગાવોટ (MW) ની જંગી વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા માટે મંજૂરી મળી છે. કેન્દ્રીય નવી અને નવીનીકરણીય ઊર્જા રાજ્યમંત્રી શ્રીપાલ યેસો નાઈકે રાજ્યસભાના સાંસદ પરિમલભાઈ નથવાણી દ્વારા પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નના પ્રત્યુત્તરમાં આ મહત્વપૂર્ણ વિગતો રજૂ કરી હતી.

ગુજરાત અને અન્ય રાજ્યોની સ્થિતિ:
મંત્રીએ માહિતી આપી હતી કે ભારત સરકારે અત્યાર સુધીમાં દેશભરમાં કુલ 39,188 મેગાવોટની ક્ષમતા ધરાવતા 54 સોલાર પાર્કને મંજૂરી આપી છે. આ યાદીમાં ગુજરાત બાદ રાજસ્થાન બીજા ક્રમે છે, જ્યાં 11 સોલાર પાર્કને 10,726 મેગાવોટની ક્ષમતા માટે મંજૂરી મળી છે. સાંસદ પરિમલ નથવાણીએ અલ્ટ્રા મેગા સોલાર પ્રોજેક્ટ્સની સંખ્યા, ઉત્પાદન લક્ષ્યાંકો અને અમલીકરણમાં આવતા પડકારો અંગે સરકારનું ધ્યાન દોર્યું હતું.

ગુજરાતમાં કાર્યરત અને વિકસી રહેલા મુખ્ય સોલાર પાર્ક:
રાજ્યમાં કુલ 12,150 મેગાવોટની ક્ષમતા નીચે મુજબના 7 મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સમાં વહેંચાયેલી છે:

 * કચ્છ જિલ્લો: અહીં સૌથી વધુ ક્ષમતા ધરાવતા પ્રોજેક્ટ્સ છે, જેમાં NTPC RE પાર્ક (4,750 MW), GSECL RE પાર્ક (3,325 MW), અને GIPCL ના ત્રણ ફેઝ (600 MW, 1,200 MW અને 575 MW) નો સમાવેશ થાય છે.
 * અમદાવાદ જિલ્લો: ધોલેરા સોલાર પાર્ક (1,000 MW).
 * બનાસકાંઠા જિલ્લો: રાધાનેસડા સોલાર પાર્ક (700 MW).

પડકારો અને સરકારની વ્યૂહરચના:
સૌર ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સના અમલીકરણમાં આવતી મુશ્કેલીઓનો ઉલ્લેખ કરતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, મુખ્યત્વે જમીન સંપાદન, ટ્રાન્સમિશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સુવિધા ઉભી કરવી, રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સની સમયરેખા સાથે તાલમેલ સાધવો અને ટેરિફ (વીજ દર) અપનાવવામાં થતો વિલંબ મુખ્ય પડકારો છે. મંત્રાલય દ્વારા આ સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને અન્ય હિતધારકો સાથે સતત બેઠકો યોજીને જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.

ગુજરાત જે રીતે રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે આગળ વધી રહ્યું છે, તે જોતા આગામી સમયમાં રાજ્ય દેશની ઊર્જા જરૂરિયાતો સંતોષવામાં કેન્દ્રવર્તી ભૂમિકા ભજવશે તે નિશ્ચિત છે.