નવી દિલ્હી તા.૧૨

ઈરાન અને મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત સરકારે રાજદ્વારી અને વ્યૂહાત્મક મોરચે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. નવીનતમ વિકાસ પર નજીકથી નજર રાખવા અને ભારતના રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે, કેન્દ્ર સરકારે (ઈરાન કટોકટી ભારત) ત્રણ કેન્દ્રીય મંત્રીઓની ઉચ્ચ સ્તરીય વિશેષ સમિતિની રચના કરી છે. આ મહત્વપૂર્ણ સમિતિનું નેતૃત્વ કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે, જે પરિસ્થિતિ (ભૌગોલિક રાજકીય વ્યૂહરચના) પર નજર રાખવા માટે વડા પ્રધાન કાર્યાલય (પીએમઓ) સાથે સીધા સંકલન કરશે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહ ઉપરાંત, સમિતિમાં વિદેશ મંત્રાલય અને સંરક્ષણ/નાણા મંત્રાલયના ટોચના પ્રધાનો પણ શામેલ છે, જેમાં વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકર અને પેટ્રોલિયમ પ્રધાન હરદીપ સિંહ પુરીનો સમાવેશ થાય છે.

સમિતિનો મુખ્ય કાર્યસૂચિ શું છે? 

આ સમિતિ કટોકટીને ઉકેલવા માટેના પ્રયાસોનું સંકલન કરશે. સમિતિનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય ઈરાન કટોકટીથી ઉદ્ભવતા કોઈપણ ભૂરાજકીય અને આર્થિક પડકારોનો તાત્કાલિક સામનો કરવાનો છે. લાખો ભારતીય નાગરિકો હાલમાં ખાડી દેશોમાં કામ કરી રહ્યા છે. તેમની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવી અને જો જરૂરી હોય તો સુરક્ષિત સ્થળાંતર માટે માળખું બનાવવું એ સમિતિની ટોચની પ્રાથમિકતા છે.

દેશને આર્થિક અને રાજદ્વારી આંચકાઓથી બચાવી શકાય 

રાજદ્વારી નિષ્ણાતો અને સંરક્ષણ નિષ્ણાતોએ આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયનો સકારાત્મક પ્રતિસાદ આપ્યો છે. ભૂતપૂર્વ રાજદ્વારીઓ માને છે કે ભારત સરકારનું આ પગલું કટોકટીના સમયમાં ખૂબ જ સક્રિય છે. નિષ્ણાતોના મતે, અમિતભાઈ શાહ જેવા વરિષ્ઠ અને નિર્ણાયક નેતાને આ સમિતિના વડા તરીકે નિયુક્ત કરવાથી સંદેશ મળે છે કે ભારત તેના નાગરિકો અને વ્યૂહાત્મક હિતોની ખૂબ ચિંતા કરે છે. રાજકીય વર્તુળોમાં પણ આ ઝડપી કાર્યવાહીની પ્રશંસા થઈ રહી છે, કારણ કે સમયસરની કાર્યવાહી જ દેશને આર્થિક અને રાજદ્વારી આંચકાઓથી બચાવી શકે છે. આ ઘટનાક્રમ બાદ, હવે બધાની નજર આ નવી રચાયેલી સમિતિની પ્રથમ સત્તાવાર બેઠક પર કેન્દ્રિત છે.

કટોકટી બેઠક: ગૃહમંત્રી અમિતભાઈ શાહ આગામી 24 થી 48 કલાકમાં આ સમિતિની પ્રથમ ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠક બોલાવે તેવી અપેક્ષા છે. દરમિયાન, રાહુલ ગાંધીએ LPG મુદ્દા પર ચર્ચા કરવા માટે સંસદમાં નોટિસ આપી છે. ચર્ચા સાંજે 4:30 વાગ્યે થશે.

ભારત તેની તેલની જરૂરિયાતોનો નોંધપાત્ર ભાગ મધ્ય પૂર્વમાંથી ખરીદે છે. ઈરાનમાં કોઈપણ અસ્થિરતા સીધી રીતે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો તરફ દોરી જાય છે. જો તેલના ભાવ વધે છે, તો ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધશે, જેનાથી પરિવહન વધુ મોંઘું થશે અને અંતે ફુગાવો થશે.

ચાબહાર બંદરનું ભવિષ્ય

વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિકોણથી, ભારતે પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરીને મધ્ય એશિયા અને અફઘાનિસ્તાન સુધી પહોંચવા માટે ઈરાનમાં ચાબહાર બંદર વિકસાવ્યું છે. આ કટોકટી આ સ્વપ્ન પ્રોજેક્ટ પર પડછાયો પાડી શકે છે. અમિત શાહની સમિતિ એ વાત પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે કે ઈરાન કટોકટી ભારત માટે આ મહત્વપૂર્ણ સપ્લાય ચેઇન અને વેપાર રોકાણને અસર ન કરે.