<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 13th March 2026

લ્‍યો બોલો...હવે લાયસન્‍સ વગર દુધ વેંચી નહિ શકાય

દેશભરમાં દુધ અને ડેરી પ્રોડક્‍ટમાં વધતી ભેળસેળની ફરિયાદને જોતા FSSAIએ દુધ ઉત્‍પાદન અને તેના વેંચાણ માટે લાયસન્‍સ ફરજીયાત કર્યુ : હવે કોઈપણ લાયસન્‍સ વગર દુધ વેંચશે તો દંડાશોઃ ડેરી સહકારી સમિતિઓને આ નિયમ લાગુ નહિ પડે

નવી દિલ્‍હી,તા.૧૩: દેશભરમાં દૂધ અને ડેરી ઉત્‍પાદનોમાં ભેળસેળની વધતી જતી ફરિયાદોને ધ્‍યાનમાં રાખીને, ફૂડ સેફટી એન્‍ડ સ્‍ટાન્‍ડર્ડ્‍સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્‍ડિયા (FSSAI) એ દૂધ ઉત્‍પાદન અને વેચાણ માટે લાઇસન્‍સિંગ ફરજિયાત બનાવ્‍યું છે. હવે, કોઈપણ વ્‍યક્‍તિ કે સંસ્‍થા યોગ્‍ય નોંધણી કે લાઇસન્‍સ વિના દૂધનો વેપાર કરી શકશે નહીં. ડેરી સહકારી મંડળીઓના સભ્‍યોને લાઇસન્‍સ મેળવવાની જરૂર રહેશે નહીં. આનો અર્થ એ છે કે જે ખેડૂતો કે પશુપાલકો રજિસ્‍ટર્ડ સહકારી (જેમ કે અમૂલ અને મધર ડેરી) સાથે સંકળાયેલા છે અને તેમને દૂધ સપ્‍લાય કરે છે તેમને વ્‍યક્‍તિગત રીતે અલગ લાઇસન્‍સ મેળવવાની જરૂર રહેશે નહીં. ઉલ્‍લેખનીય છે કે ગયા મહિને સંસદમાં ખાદ્ય ઉત્‍પાદનોમાં ભેળસેળનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્‍યો હતો.

દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી આપણે વારંવાર સમાચાર સાંભળીએ છીએ કે દૂધમાં યુરિયા અથવા અન્‍ય ઘટકો સાથે ભેળસેળ કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, હવે સરકાર દૂધમાં ભેળસેળ સામે કડક કાર્યવાહી કરી રહી છે. ઇકોનોમિક ટાઇમ્‍સમાં પ્રકાશિત એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ફૂડ સેફટી એન્‍ડ સ્‍ટાન્‍ડર્ડ્‍સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્‍ડિયા (FSSAI) એ એક સલાહકાર જારી કર્યો છે.

બધા સ્‍વતંત્ર દૂધ ઉત્‍પાદકો, ડેરી ફાર્મ માલિકો, દૂધ સંગ્રહ કેન્‍દ્રો અને દૂધ વિક્રેતાઓએ FSSAI પાસેથી લાઇસન્‍સ મેળવવું આવશ્‍યક છે. FSSAI એ ગુરુવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્‍યું હતું કે લાઇસન્‍સ ફરજિયાત બનાવવાનો હેતુ દૂધમાં ભેળસેળ અટકાવવા, ખાદ્ય સુરક્ષા પાલનને મજબૂત બનાવવા અને સુરક્ષિત સંગ્રહ અને સ્‍વચ્‍છ પુરવઠો સુનિヘતિ કરીને જાહેર આરોગ્‍યનું રક્ષણ કરવાનો છે.

FSSAIએ દૂધ ઉત્‍પાદકો અને દૂધ વેચનારાઓને નિર્દેશ આપ્‍યો છે કે જો તેઓ દૂધ સંબંધિત ખાદ્ય વ્‍યવસાયમાં સામેલ હોય અથવા તેમાં સામેલ થવાનો ઇરાદો ધરાવતા હોય, તો તેમણે FSSAI સાથે નોંધણી કરાવવી પડશે અથવા લાઇસન્‍સ મેળવવું પડશે. આ નિયમ ડેરી સહકારી મંડળીઓના સભ્‍યોને લાગુ પડતો નથી. આદેશમાં જણાવાયું છે કે પાલન ન કરવા બદલ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

જે લોકો ડેરી પ્રાણીઓ ઉછેરીને દૂધનું ઉત્‍પાદન કરે છે, પછી ભલે તે ખેડૂતો હોય કે ડેરી કંપનીઓ, તેમણે આ નિયમનું પાલન કરવું પડશે.

સમાચારમાં જણાવાયું છે કે જે ખેડૂતો સીધા ડેરી સહકારી મંડળીઓને દૂધ વેચે છે તેમને FSSAI સાથે નોંધણી કરાવવાની કે લાઇસન્‍સ મેળવવાની જરૂર નથી.

૧૧ માર્ચે જારી કરાયેલ એક સલાહકારમાં, FSSAI એ જણાવ્‍યું હતું કે તેમને માહિતી મળી છે કે કેટલાક દૂધ ઉત્‍પાદકો અને વેચાણકર્તાઓ નોંધણી અને ખાદ્ય વ્‍યવસાય લાઇસન્‍સ મેળવ્‍યા વિના દૂધ વેચી રહ્યા છે. FSSAI એ જણાવ્‍યું હતું કે સહકારી મંડળીઓ અધિનિયમ હેઠળનો આ નિયમ દૂધ વેચનારને પણ લાગુ પડે છે. આદેશમાં જણાવાયું છે કે રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં દૂધમાં ભેળસેળની તાજેતરની ઘટનાઓને ધ્‍યાનમાં રાખીને, નોંધણી અને લાઇસન્‍સિંગ આવશ્‍યકતાઓનું કડક પાલન સુનિヘતિ કરવું જોઈએ.

FSSAI એ કેન્‍દ્ર અને રાજ્‍ય અમલીકરણ અધિકારીઓને નિર્દેશ આપ્‍યો છે કે તેઓ ખાદ્ય સુરક્ષા અધિકારીઓને સૂચના આપે કે તેઓ આવા દૂધ ઉત્‍પાદકો અને વેચાણકર્તાઓ પાસે માન્‍ય નોંધણી પ્રમાણપત્ર અથવા લાઇસન્‍સ છે કે નહીં તે ચકાસે. અધિકારીઓને દૂધ બગાડ અટકાવવા માટે દૂધ ઉત્‍પાદકો અથવા વેચાણકર્તાઓના પરિસરમાં સ્‍થાપિત દૂધ ચિલરનું સમયાંતરે નિરીક્ષણ કરવાની પણ સલાહ આપવામાં આવી છે.

ફૂડ સેફટી એન્‍ડ સ્‍ટાન્‍ડર્ડ્‍સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્‍ડિયા (FSSAI)એ તમામ રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોના રાજ્‍ય ફૂડ કમિશનરોને દૂધ ઉત્‍પાદકો (ડેરી સહકારી મંડળીઓના સભ્‍યો સિવાય) અને દૂધ વિક્રેતાઓના ફરજિયાત રજિસ્‍ટ્રેશન, લાઈસન્‍સ અંગે એક એડવાઇઝરી જારી કરી છે. નિયમનકારી સંસ્‍થાએ નોંધ્‍યું છે કે, ડેરી સહકારી મંડળીના સભ્‍યો નથી તેવા કેટલાંક દૂધ ઉત્‍પાદકો અને વિક્રેતાઓ ફૂડ બિઝનેસ કરવા માટે રજિસ્‍ટ્રેશન કે લાઇસન્‍સ મેળવ્‍યા વગર આ બિઝનેસ કરે છે. દૂધમાં ભેળસેળની તાજેતરની ઘટનાઓને ધ્‍યાનમાં રાખીને તમામ રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં રજિસ્‍ટ્રેશન અને લાઇસન્‍સના નિયમોનું કડક પાલન કરવામાં આવશે.

FSSAIએ તમામ દૂધ ઉત્‍પાદકો અને દૂધ વિક્રેતાઓ પાસે માન્‍ય નોંધણી પ્રમાણપત્ર અથવા લાઇસન્‍સ છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે પણ રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રના સંબંધિત નિયુક્‍ત અધિકારીઓ, સેન્‍ટ્રલ લાઇસન્‍સિંગ ઓથોરિટી અને ફૂડ સેફટી ઓફિસરોને આદેશ આપ્‍યો છે. કેન્‍દ્રીય નિયમનકારે  દૂધના શીતાગારનું સમયાંતરે નિરીક્ષણ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્‍યો હતો જેથી બગાડ અટકાવવા અને જાહેર આરોગ્‍યનું રક્ષણ કરવા માટે યોગ્‍ય સ્‍ટોરેજ તાપમાન સુનિヘતિ કરી શકાય. નિયમોનું પાલ ન કરનારા સામે યોગ્‍ય પગલાં લેવામાં આવશે.

રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોને તેમના સંબંધિત અધિકારક્ષેત્રમાં ખાસ નોંધણી ઝુંબેશ હાથ ધરવાની સૂચના અપાઇ છે, તેથી દૂધ ઉત્‍પાદકો અને વિક્રેતાઓ પાસે જરૂરી FSSAI નોંધણી પ્રમાણપત્ર/લાઈસન્‍સ મળી રહે. નિયમનકારે ઉલ્‍લેખ કર્યો હતો કે તેને ગયા વર્ષે ડિસેમ્‍બરમાં રાજ્‍યના ફૂડ કમિશનરોને દૂધ અને દૂધના ઉત્‍પાદનો માટે નિયમિત ધોરણે ખાસ અમલીકરણ અભિયાન ચલાવવાનો નિર્દેશ આપ્‍યો હતો. કાર્યવાહીનો અહેવાલ દર પખવાડિયામાં સત્તાવાળાઓને મોકલવામાં આવશે.

(10:34 AM IST)