નવી દિલ્‍હી તા.૧૩: જો તમે આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરો છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્‍વપૂર્ણ છે. ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી, દેશની સમગ્ર કર વ્‍યવસ્‍થા બદલાવા જઈ રહી છે. કેન્‍દ્ર સરકારે સામાન્‍ય બજેટ ૨૦૨૬ માં આવકવેરા કાયદામાં ઘણા મહત્‍વપૂર્ણ સુધારા કર્યા છે, જેની સીધી અસર સામાન્‍ય માણસના ખિસ્‍સા પર પડશે. આ ફેરફારો ટેક્‍સ ફાઇલિગ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે છે, પરંતુ કેટલાક ફેરફારો એવા છે જે તમારા ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે. ચાલો આ ૭ મહત્‍વપૂર્ણ ફેરફારો વિશે જાણીએ.

૧૯૬૧ થી અમલમાં આવેલ જૂનો આવકવેરા કાયદો હવે ઇતિહાસ બની જશે. સંપૂર્ણપણે નવો આવકવેરા કાયદો, ૨૦૨૫, ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવશે. જોકે, રાહતની વાત એ છે કે સરકારે હજુ સુધી આવકવેરા સ્‍લેબમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી, અને જૂના સ્‍લેબ યથાવત રહેશે. નવો કાયદો ભાષાને સરળ બનાવવા અને કાનૂની ગૂંચવણો દૂર કરવા પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરે છે.

કરદાતાઓ પાસે હવે તેમના ITR ફાઇલ કરવા માટે વધુ સમય હશે. સરકારે ત્‍વ્‍ય્‍-૩ અને ત્‍વ્‍ય્‍-૪ ફાઇલ કરવાની છેલ્‍લી તારીખ ૩૧ જુલાઈથી વધારીને ૩૧ ઓગસ્‍ટ કરી છે. આ સુવિધા એવા કરદાતાઓ માટે ઉપલબ્‍ધ રહેશે જેમનું ઓડિટ થયું નથી. ITR-1 અન ITR-2 ફાઇલ કરવાની તારીખ ૩૧ જુલાઈ જેવી જ રહેશે. ટેક્‍સ ઓડિટ તારીખમાં પણ કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્‍યો નથી અને તે ૩૧ ઓક્‍ટોબર સુધી રહેશે.

જો તમે તમારા ફાઇલ કરેલા ITRમાં કોઈ સુધારો કરવા માંગતા હો, તો તમારી પાસે હવે વધુ સમય હશે. સરકારે સુધારેલા રિટર્ન ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ ૩૧ ડિસેમ્‍બરથી વધારીને ૩૧ માર્ચ કરી છે. જો કે, એ નોંધવું મહત્‍વપૂર્ણ છે કે જો તમે ૩૧ ડિસેમ્‍બર પછી સુધારેલા રિટર્ન ફાઇલ કરો છો, તો તમારી પાસેથી વધારાની ફી વસૂલવામાં આવશે. જો કે, વિલંબિત રિટર્ન ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ યથાવત છે.

સરકારે ટેક્‍સ કલેક્‍ટેડ એટ સોર્સ રેટમાં ઘણા મહત્‍વપૂર્ણ ફેરફારો કર્યા છે, જે તમારા નાણાકીય ખર્ચ પર સીધી અસર કરે છે. દારૂના વેચાણ પર TCS હવે ૧% થી વધીને ૨% થશે. ભંગારના વેચાણ પર TCS પણ ૧% થી વધીને ૨% કરવામાં આવ્‍યો છે. કોલસો, લિગ્નાઇટ અને આયર્ન ઓર જેવા ખનિજોના વેચાણ પર પણ હવે ૨% TCS લાગશે. જો કે, તેંદુ પાંદડાના વેચાણ પર TCS ઘટાડીને ૨% કરવામાં આવ્‍યો છે, જે પહેલા ૫% હતો.

જો તમે વિદેશ યાત્રાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો આ સારા સમાચાર છે. સરકારે LRS હેઠળ TCS (વિદેશી મુસાફરી પેકેજો પર કર) સરળ બનાવ્‍યો છે. આ હવે ૨% ના એકસમાન દરે વસૂલવામાં આવશે, પછી ભલે ગમે તેટલી રકમ મોકલવામાં આવી હોય. અગાઉ, તે ૫% અને ૨૦% ના બે અલગ અલગ દરે વસૂલવામાં આવતી હતી. શિક્ષણ અને તબીબી સારવાર માટે વિદેશમાં મોકલવામાં આવતા રેમિટન્‍સ પર TCS પણ ૫% થી ઘટાડીને ૨% કરવામાં આવ્‍યો છે.

શેરબજારમાં ફયુચર્સ અને ઓપ્‍શન્‍સનો વેપાર કરતા લોકો માટે ખરાબ સમાચાર. સરકારે સિક્‍યોરિટીઝ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન ટેક્‍સ (STT) માં વધારો કર્યો છે. ફયુચર્સ પર STT ૦.૦૨% થી વધારીને ૦.૦૫% કરવામાં આવ્‍યો છે. ઓપ્‍શન્‍સ પર STT ૦.૧% થી વધારીને ૦.૧૫% કરવામાં આવ્‍યો છે. આનો અર્થ એ છે કે ડેરિવેટિવ્‍ઝ માર્કેટમાં ટ્રેડિગ હવે વધુ મોંઘુ બનશે.

કંપનીઓ દ્વારા શેર બાયબેક પર હવે નવો કર લાગુ થશે. ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી, શેર બાયબેકમાંથી મળેલી રકમ પર મૂડી લાભ કર લાદવામાં આવશે. અગાઉ, આને ડીમ્‍ડ ડિવિડન્‍ડ તરીકે કર લાદવામાં આવતો હતો. પ્રમોટર શેરધારકોએ અલગ અલગ દરે ડિફરન્‍શિયલ બાયબેક ટેક્‍સ ચૂકવવો પડશે. કોર્પોરેટ પ્રમોટરો આ ટેક્‍સ ૨૨% અને નોન-કોર્પોરેટ પ્રમોટરો ૩૦% ના દરે ચૂકવશે.

ડિવિડન્‍ડ આવક અંગે પણ એક મોટો ફેરફાર થયો છે. તમે હવે ડિવિડન્‍ડ મેળવવા માટે થતા વ્‍યાજ ખર્ચ પર કોઈપણ કપાતનો દાવો કરી શકશો નહીં. અગાઉ, ડિવિડન્‍ડ આવક મેળવવા માટે લેવામાં આવતી લોન પરના વ્‍યાજના ૨૦% સુધી કપાત માટે પાત્ર હતું, પરંતુ હવે આ સુવિધા બંધ કરી દેવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ છે કે હવે તમારે તમારા ટેક્‍સ સ્‍લેબ અનુસાર સમગ્ર ડિવિડન્‍ડ રકમ પર ટેક્‍સ ચૂકવવો પડશે.