નવી દિલ્હી : દેશની બ્લડ બેંકોમાં રક્તદાન સ્વીકારતી વખતે લોહીની તપાસ માટે ન્યુક્લિક એસિડ ટેસ્ટ (NAT) ફરજિયાત બનાવવાની માંગ કરતી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી કરવાનો ઈનકાર કરી દીધો છે. શુક્રવારે આ મામલે સુનાવણી કરતા સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે નવી તબીબી તકનીકોને ફરજિયાત બનાવવી એ નીતિ વિષયક મુદ્દો છે, જેમાં ન્યાયતંત્રની દખલગીરી ઉચિત નથી.
આર્થિક બોજ અને તકનીકી જ્ઞાનનો મુદ્દો
ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) ની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે NAT એ પરંપરાગત પરીક્ષણો કરતા ઘણી મોંઘી પ્રક્રિયા છે. જો તેને અત્યારે જ દેશભરમાં ફરજિયાત કરવામાં આવે, તો તે વિવિધ રાજ્યો પર મોટો નાણાકીય બોજ નાખશે. કોર્ટે ઉમેર્યું કે, કઈ મેડિકલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવો તે નક્કી કરવા માટે વિશિષ્ટ તબીબી જ્ઞાનની જરૂર હોય છે, જેના માટે કોર્ટ સજ્જ નથી.
શું છે આ NAT ટેસ્ટ અને કેમ થઈ રહી છે માંગ?
સર્વેશમ મંગલમ ફાઉન્ડેશન દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી આ રિટ અરજીમાં જણાવાયું હતું કે, હાલમાં વપરાતી ELISA ટેસ્ટ કરતા NAT ટેસ્ટ ઘણી વધુ સંવેદનશીલ છે. આ ટેકનોલોજી લોહીમાં રહેલા HIV, હેપેટાઇટિસ B અને હેપેટાઇટિસ C જેવા ખતરનાક વાયરસના DNA અથવા RNA ને સીધા જ શોધી શકે છે. વકીલે દલીલ કરી હતી કે આનાથી ચેપનું જોખમ ઘટે છે, પરંતુ હાલમાં આ સુવિધા માત્ર દિલ્હીની કેટલીક સરકારી હોસ્પિટલો પૂરતી જ મર્યાદિત છે.
સરકારને રજૂઆત કરવાની છૂટ
કોર્ટે આ અરજી ફગાવી દેવાની સાથે અરજદાર સંસ્થાને સ્વતંત્રતા આપી છે કે તેઓ આ મુદ્દે કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય સમક્ષ પોતાની રજૂઆત કરે. જો સરકાર ઈચ્છે તો ભવિષ્યમાં નીતિ સ્તરે આ અંગે નિર્ણય લઈ શકે છે.
આ ચુકાદાથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન સેફ્ટી (રક્ત સુરક્ષા) માટે નવી ટેકનોલોજીનો અમલ કરવા માટે નાણાકીય પાસાઓ અને સરકારી નીતિઓ સૌથી મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.