જમ્મુ: પત્રકારત્વની જવાબદારી અને વ્યક્તિગત પ્રતિષ્ઠા વચ્ચેના સંતુલન પર જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ હાઈકોર્ટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે 'દૈનિક જાગરણ' અખબારના સંપાદકીય નિષ્ણાત સામે ફોજદારી માનહાનિનો કેસ ચલાવવાની મંજૂરી આપી દીધી છે. આ વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે અખબારમાં સામ્બાના એક સામાન્ય કોમ્પ્યુટર રિપેરર પ્રેમ કુમારને આતંકવાદી સંગઠનના "ઓવર ગ્રાઉન્ડ વર્કર" (OGW) અને આતંકવાદી નેતા મસૂદ અઝહરના સાથી તરીકે ચીતરવામાં આવ્યા હતા. હાઈકોર્ટે અવલોકન કર્યું કે કોઈની સામે આવા ગંભીર અને ખોટા આરોપો લગાવવા એ માત્ર પત્રકારત્વની ભૂલ નથી, પરંતુ તે રણબીર દંડ સંહિતા (RPC) ની કલમ 499 હેઠળ ગુનો બની શકે છે.

જસ્ટિસ સંજય ધરે આ મામલે કાયદાની કડક વ્યાખ્યા સમજાવતા કહ્યું કે, માનહાનિનો ગુનો સાબિત કરવા માટે માત્ર નુકસાન પહોંચાડવાનો 'ઇરાદો' હોવો જરૂરી નથી. જો કોઈ પ્રકાશક એ વાત જાણતો હોય અથવા તેની પાસે એ માનવાનું વાજબી કારણ હોય કે તેના સમાચારથી કોઈની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચશે, તો તે સમાન રીતે જવાબદાર ગણાશે. પ્રેમ કુમારે રજૂઆત કરી હતી કે અખબારના આ નકલી અહેવાલથી સમાજ, સંબંધીઓ અને ગ્રાહકોની નજરમાં તેમની વર્ષોની કમાયેલી ઈજ્જત ધૂળમાં મળી ગઈ હતી. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, અખબારને કાનૂની નોટિસ મોકલવા છતાં તેમણે ભૂલ સુધારવાની કે માફી માંગવાની તસ્દી લીધી નહોતી.

આ ચુકાદો મીડિયા જગત માટે એક ચેતવણી સમાન છે કે "પ્રેસની આઝાદી" કોઈની વ્યક્તિગત ગરિમાને કચડી નાખવાનો પરવાનો નથી. હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે સમાચારના સ્વરૂપને જોતા પ્રથમ નજરે જણાય છે કે સંપાદકો જાણતા હતા કે આતંકવાદીઓ સાથે સંબંધ હોવાના ખોટા આરોપથી ફરિયાદીના જીવન પર શું અસર થશે. જોકે કોર્ટે કેટલીક અરજીઓને આંશિક મંજૂરી આપી છે, પરંતુ એડિટોરિયલ મેનેજમેન્ટ સાથે જોડાયેલા મુખ્ય વ્યક્તિઓએ હવે ટ્રાયલનો સામનો કરવો પડશે. અદાલતે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે પ્રતિષ્ઠા એ વ્યક્તિની સૌથી કિંમતી સંપત્તિ છે અને કાયદો તેનું રક્ષણ કરવા માટે કટિબદ્ધ છે.