પ્રયાગરાજ : કહેવાય છે કે ન્યાયના ઘરમાં દેર છે પણ અંધેર નથી, પરંતુ ક્યારેક આ 'દેર' વ્યક્તિની આખી જિંદગી હોમી દેતી હોય છે. અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે ૧૯૮૩ના એટલે કે આશરે ૪૨ વર્ષ જૂના આગ્રાના એક હત્યા કેસમાં ઐતિહાસિક ચુકાદો આપતા બે આરોપીઓને તમામ આરોપોમાંથી મુક્ત કર્યા છે. ન્યાયાધીશ સિદ્ધાર્થ અને ગરિમા પ્રસાદની ખંડપીઠે ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા ફટકારવામાં આવેલી આજીવન કેદની સજાને રદ કરી નટ્ટી અને ભરત નામના બે વ્યક્તિઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા છે.
આ કેસની વિગત મુજબ, મે ૧૯૮૩માં આગ્રાના અચનેરા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં થાન સિંહ નામના વ્યક્તિની હત્યા થઈ હતી અને હુમલામાં ટીકમ સિંહ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. આ મામલે નટ્ટી, ભરત, રઘુવીર સિંહ અને જગ્રામ સામે ગુનો નોંધાયો હતો. ૧૯૮૪માં જ નીચલી અદાલતે ચારેયને દોષિત માનીને જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દીધા હતા.
 
ન્યાયની રાહમાં બે સાથીદારોએ દુનિયા છોડી
આ ચુકાદાને હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ન્યાયિક પ્રક્રિયા એટલી લાંબી ચાલી કે ૪૨ વર્ષ વીતી ગયા. આ લાંબા ગાળા દરમિયાન ચારમાંથી બે આરોપીઓ, રઘુવીર સિંહ અને જગ્રામનું અવસાન થઈ ગયું. જીવિત બચેલા નટ્ટી અને ભરત માટે આજનો દિવસ રાહત લઈને આવ્યો છે, પરંતુ તેમના જીવનના ચાર દાયકા કાયદાકીય લડતમાં વિતી ગયા છે.
 
હાઈકોર્ટનું અવલોકન: પુરાવાઓ કાચા સાબિત થયા
બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે:
•    વિરોધાભાસી નિવેદનો: ફરિયાદ પક્ષ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા સાક્ષીઓના નિવેદનોમાં ઘણી વિસંગતતાઓ હતી.
•    પુરાવાનો અભાવ: ઘટનાક્રમમાં સુસંગતતાનો અભાવ હોવાથી આરોપીઓ સામેનો ગુનો શંકાથી પર સાબિત થઈ શક્યો નથી.
•    શંકાનો લાભ: જ્યારે પુરાવાઓ નબળા હોય ત્યારે કાયદો આરોપીને શંકાનો લાભ આપે છે, તે મુજબ અદાલતે બંનેને મુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો.
આ ચુકાદો ફરી એકવાર ભારતીય ન્યાયતંત્રમાં કેસોના નિકાલમાં લાગતા વર્ષો અને તેના કારણે નિર્દોષોની વેદના પર ચર્ચા છેડી રહ્યો છે.