રાજકોટ/વિશ્વભર: મધ્ય પૂર્વમાં વકરી રહેલા તણાવ વચ્ચે હવે વિશ્વની નજર 'બાબ અલ-મંડેબ' સ્ટ્રેટ પર ટકેલી છે. યમનના હૂતી વિદ્રોહીઓએ સીધી ચેતવણી આપી છે કે જો ઈઝરાયલ-હમાસ યુદ્ધમાં સ્થિતિ વધુ વણસશે, તો તેઓ લાલ સમુદ્રના આ અત્યંત સંવેદનશીલ જળમાર્ગને સંપૂર્ણપણે બ્લોક કરી દેશે. આ માર્ગ 'આંસુઓનું દ્વાર' તરીકે ઓળખાય છે, જે એશિયા અને યુરોપને જોડતી સૌથી ટૂંકી કડી છે. જો આ દરિયાઈ રસ્તો બંધ થાય, તો વૈશ્વિક વેપાર માટે આધુનિક ઇતિહાસનું સૌથી મોટું સંકટ સર્જાઈ શકે છે.

આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ દરરોજ આશરે 8.8 મિલિયન બેરલ તેલનું વહન કરે છે, જે વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો છે. હૂતી નેતા અબ્દુલ મલિક અલ-હૂતીના આ દાવાને ઈરાનની 'ત્રિ-સ્તરીય રણનીતિ'ના ભાગરૂપે જોવામાં આવી રહ્યો છે. જો બાબ અલ-મંડેબ અને સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુજ બંને બ્લોક થઈ જાય, તો જહાજોએ આફ્રિકાના 'કેપ ઑફ ગુડ હોપ' થી ફરીને લાંબી મુસાફરી કરવી પડશે. આ ફેરફારને કારણે મુસાફરીમાં 10 થી 15 દિવસનો વધારો થશે અને બળતણ તથા માલસામાનના પરિવહન ખર્ચમાં તોતિંગ વધારો જોવા મળશે.

હાલમાં સુરક્ષાના કારણોસર વિશ્વની દિગ્ગજ શિપિંગ કંપની 'મર્સક' સહિત અન્ય ઘણી કંપનીઓએ લાલ સમુદ્રમાંથી પસાર થતા પોતાના જહાજોને અટકાવી દીધા છે. હૂતી વિદ્રોહીઓ ડ્રોન અને મિસાઇલો દ્વારા વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવી રહ્યા છે, જેને પશ્ચિમી દેશોની સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ રોકવા માટે ભારે જહેમત ઉઠાવી રહી છે. નિષ્ણાતોના મતે, લાલ સમુદ્ર હવે એક 'નો-સેલિંગ ઝોન' બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર પડશે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં મોંઘવારીનો વિસ્ફોટ થઈ શકે છે.

આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે ઈઝરાયલે પણ પોતાની રણનીતિમાં ફેરફાર કર્યો છે અને સોમાલીલેન્ડમાં સૈન્ય બેઝ સ્થાપવાની યોજના બનાવી છે, જેથી હૂતીઓ પર સીધી નજર રાખી શકાય. ઇરાનના 'એક્સિસ ઑફ રેજિસ્ટેંસ' (હમાસ, હિઝબુલ્લાહ અને હૂતી) નું એકસાથે સક્રિય થવું એ સંકેત આપે છે કે યુદ્ધ માત્ર મધ્ય પૂર્વ પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું, પરંતુ હવે આફ્રિકાના દરિયાકાંઠા સુધી ફેલાઈ રહ્યું છે. આવનારા દિવસોમાં વૈશ્વિક વેપારની આ ધમની સુરક્ષિત રહેશે કે કેમ, તે સવાલ આખા વિશ્વ માટે ચિંતાનો વિષય બની ગયો છે.