તેહરાન: મધ્ય-પૂર્વમાં વધતા જતા ભૂ-રાજકીય તણાવ વચ્ચે ઈરાને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અંગે અત્યંત વિસ્ફોટક નિવેદન આપ્યું છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અરાઘચીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંના એક એવા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની હવે અમેરિકા અને ઈઝરાયલના જહાજો તથા ટેન્કરો માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ પગલું ઈરાન અને તેના સાથી દેશો પર થઈ રહેલા સતત હુમલાઓના જવાબમાં લેવામાં આવ્યું છે, જેનાથી આ ક્ષેત્રમાં સંઘર્ષ વધુ તીવ્ર બનવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

ઈરાની વિદેશ મંત્રીના આ દાવા બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે, કારણ કે સેંકડો જહાજો, જેમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય જહાજોનો પણ સમાવેશ થાય છે, તે હાલમાં પર્સિયન ગલ્ફ અને ઓમાનના અખાત વચ્ચે ફસાયેલા છે. અરાઘચીએ જોકે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ માર્ગ અન્ય તમામ દેશો માટે ખુલ્લો છે અને તેમની અવરજવર પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી. તેમના મતે, જે જહાજો ઈરાનની સુરક્ષા સામે ખતરો ઉભો કરી રહ્યા છે, તેમને જ આ માર્ગ પરથી રોકવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યારે બાકીના જહાજો પોતાની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને અવરજવર કરી રહ્યા છે.

આ સંકટ વચ્ચે રશિયા અને ચીન સાથે ઈરાનના વધતા જતા સંબંધો પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. અરાઘચીએ રશિયા અને ચીનને પોતાના 'વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર' ગણાવતા કહ્યું કે, તેમની સાથેનો સહયોગ લાંબા સમયથી ચાલી રહ્યો છે અને તેમાં લશ્કરી તથા ગુપ્તચર બાબતોનો પણ સમાવેશ થાય છે. ઈરાન દ્વારા રશિયા અને ચીન સાથેના આ ગાઢ સંબંધોને પ્રદર્શિત કરવા પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અમેરિકા અને ઈઝરાયલ સામે પોતાની શક્તિનું પ્રદર્શન કરવાનો હોવાનું નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની એ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાયની ધમની સમાન છે, અને આવી સ્થિતિમાં માર્ગ બંધ થવાની ઘટના વૈશ્વિક અર્થતંત્રને મોટો ફટકો આપી શકે છે. ઈરાનનું આ આક્રમક વલણ સૂચવે છે કે જો પશ્ચિમી દેશો સાથેનો ટકરાવ ચાલુ રહેશે, તો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વધુ લાંબા સમય સુધી તણાવનું કેન્દ્ર બની રહેશે. હાલમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય આ જટિલ પરિસ્થિતિ પર બાજ નજર રાખી રહ્યો છે, કારણ કે આ નાકાબંધીના લાંબા ગાળાના પરિણામો સમગ્ર વિશ્વની ઉર્જા સુરક્ષા પર અસર કરી શકે છે.