જેરુસલેમ: મધ્ય-પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધના માહોલ વચ્ચે ઈઝરાયલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂના સ્વાસ્થ્ય અને અસ્તિત્વને લઈને ઈન્ટરનેટ પર અફવાઓનું વાવાઝોડું ફૂંકાયું છે. સોશિયલ મીડિયા પર એવા દાવાઓ કરવામાં આવ્યા હતા કે નેતન્યાહૂની હત્યા કરી દેવામાં આવી છે અને તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલ તેમનો વીડિયો માત્ર એક AI-જનરેટેડ ક્લિપ છે. આ અટકળોને વેગ આપવા માટે નેટીઝન્સે તેમના વીડિયોમાં દેખાતી 'છ આંગળીઓ' અને પૃષ્ઠભૂમિમાં હલતા પડદાને ડિજિટલ ચાલાકીના પુરાવા ગણાવ્યા હતા. જોકે, વડાપ્રધાન કાર્યાલયે આ તમામ અહેવાલોને પાયાવિહોણા અને ખોટા ગણાવીને નેતન્યાહૂ સંપૂર્ણ સ્વસ્થ હોવાની પુષ્ટિ કરી છે.
વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં નેતન્યાહૂનો જમણો હાથ જ્યારે પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન ઉપર જાય છે, ત્યારે તેમાં દેખાતી આંગળીઓના આકારને લઈને આખી દુનિયામાં તર્ક-વિતર્ક શરૂ થયા હતા. AI અને ટેકનોલોજીના નિષ્ણાતોએ આ અંગે તપાસ કરતા જણાવ્યું છે કે, તે કોઈ ષડયંત્ર નથી પરંતુ કેમેરા એંગલ, પડછાયાઓ અને હથેળીના કુદરતી ભાગ (Hypothenar Eminence) ના કારણે ઉભો થયેલો એક દ્રશ્ય ભ્રમ (Optical Illusion) છે. xAI ના ચેટબોટ 'ગ્રોક' સહિત અનેક ફેક્ટ-ચેકિંગ પ્લેટફોર્મ્સે પણ આ દાવાઓને નકારી કાઢ્યા છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈઝરાયલ સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલ અસલી ફૂટેજમાં આવી કોઈ અસામાન્યતા નથી.
આ સમગ્ર વિવાદની પાછળનું મુખ્ય કારણ ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેનો વધતો જતો તણાવ છે. યુએસ અને ઈઝરાયલ દ્વારા ઈરાન પર સંયુક્ત હવાઈ હુમલા બાદથી મધ્ય-પૂર્વમાં સ્થિતિ અત્યંત સ્ફોટક બની છે. ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ કરવાના અહેવાલો અને વૈશ્વિક ઉર્જા માર્કેટ પર તેની અસરને લીધે ડર અને અસ્થિરતાનું વાતાવરણ છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે મુખ્ય નેતાઓ જાહેરમાં ઓછા દેખાય, ત્યારે સોશિયલ મીડિયા પર અફવાઓ અને કાવતરાના સિદ્ધાંતો (Conspiracy Theories) ખૂબ જ ઝડપથી ફેલાય છે, જે વૈશ્વિક રાજકારણને વધુ ગૂંચવે છે.
વડાપ્રધાન કાર્યાલયનું મૌન અને ત્યારબાદ આવેલી સ્પષ્ટતા એ વાતનો પુરાવો છે કે ડિજિટલ યુગમાં પ્રોપેગન્ડાનું યુદ્ધ પણ તેટલું જ ખતરનાક છે જેટલું સીમા પરનું યુદ્ધ. AI દ્વારા બનાવવામાં આવેલી ખોટી માહિતી અને તેના કારણે ઉભી થતી અફવાઓ માત્ર એક વ્યક્તિની છબીને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશની સ્થિરતાને પ્રભાવિત કરી શકે છે. નેતન્યાહૂ સ્વસ્થ હોવાની પુષ્ટિ બાદ હવે લોકોનું ધ્યાન ફરી એકવાર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલી નાકાબંધી અને તેલ પુરવઠાની વૈશ્વિક કટોકટી પર કેન્દ્રિત થયું છે, જે આવનારા સમયમાં આંતરરાષ્ટ્રીય અર્થતંત્ર માટે સૌથી મોટો પડકાર બની શકે છે.