તહેરાન તા.૧૬: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધનો પ્રભાવ હવે માત્ર સૈન્‍ય અને રાજકીય ક્ષેત્ર સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ તેની અસર પર્યાવરણ અને સામાન્‍ય લોકોના આરોગ્‍ય પર પણ દેખાવા લાગી છે. તાજેતરમાં આવેલા અહેવાલો મુજબ ઈરાનની રાજધાનીમાં થયેલા હુમલાઓ બાદ એક ચિંતાજનક પરિસ્‍થિતિ સર્જાઈ છે, જ્‍યાં શહેરમાં ‘‘કાળી વરસાદ'' જેવી ઘટના નોંધાઈ હોવાના દાવા કરવામાં આવ્‍યા છે.

અહેવાલો મુજબ ઇઝરાયલી ડ્રોન હુમલાઓ બાદ શહેરની બહાર આવેલા મોટા તેલ ડિપો અને રિફાઇનરીઓમાં ભયાનક આગ લાગી હતી. આ આગથી ઊઠેલો ઘાટો ધુમાડો અને ઝેરી રસાયણો વાતાવરણમાં ફેલાયા હતા. જ્‍યારે વરસાદ પડ્‍યો ત્‍યારે આ ઝેરી તત્‍વો પાણી સાથે ભળી શહેર પર વરસ્‍યા હોવાની શક્‍યતા વ્‍યક્‍ત કરવામાં આવી રહી છે.

વિશેષજ્ઞોના જણાવ્‍યા મુજબ જ્‍યારે મોટા પ્રમાણમાં ઇંધણ સળગે છે ત્‍યારે તેના ધુમાડામાં અનેક પ્રકારના ઝેરી કણો અને રસાયણો હોય છે. આ તત્‍વો હવામાં લાંબા સમય સુધી રહી શકે છે અને વરસાદ સાથે જમીન અને પાણીમાં ભળી શકે છે. તેના કારણે હવા અને પાણી બંને પ્રદૂષિત થઈ શકે છે.

આ પરિસ્‍થિતિ અંગે ચિતા વ્‍યક્‍ત કરતાં University of Bradfordના કેમિકલ અને પેટ્રોલિયમ એન્‍જિનિયરિંગના પ્રોફેસર Nejat Rahmanianએ જણાવ્‍યું કે આ ઘટના તેમને લગભગ ૩૫ વર્ષ જૂની યાદ અપાવે છે. તેમણે કહ્યું કે Gulf War દરમિયાન Kuwaitમાં સળગતા તેલના કૂવાઓમાંથી નીકળેલો ધુમાડો હજારો કિલોમીટર દૂર ઈરાન સુધી પહોંચ્‍યો હતો.

તેમના અનુસાર તે સમયે પણ વાતાવરણમાં ઝેરી કણો ફેલાતા હવાની ગુણવત્તા ખૂબ ખરાબ થઈ ગઈ હતી અને લાંબા સમય સુધી તેનો અસર રહ્યો હતો. હાલની પરિસ્‍થિતિમાં જોખમ વધુ મોટું હોઈ શકે છે કારણ કે આ વખતના તેલ ભંડાર મોટા શહેરોની નજીક સ્‍થિત છે.

પર્યાવરણ સંશોધન સંસ્‍થાઓએ પણ ચેતવણી આપી છે કે હાલના સંઘર્ષ દરમિયાન અત્‍યાર સુધી ૩૦૦થી વધુ એવી ઘટનાઓ બની છે જેમાં પર્યાવરણને ગંભીર નુકસાન થવાની શક્‍યતા છે. મિસાઈલ અને બોમ્‍બ વિસ્‍ફોટથી ભારે ધાતુઓ અને ઝેરી કણો જમીન, પાણી અને હવામાં ફેલાઈ જાય છે.

આ પ્રકારના ઝેરી તત્‍વો ઘણીવાર વર્ષો સુધી પર્યાવરણમાં રહે છે અને ધીમે ધીમે માનવ આરોગ્‍ય પર અસર કરે છે. નિષ્‍ણાતોનું કહેવું છે કે આ કણો માટી અને પાણીમાં ભળી ખાદ્ય ચક્રમાં પણ પ્રવેશી શકે છે.