નવી દિલ્હી, તા.17: ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે આજે એક એવો સીમાચિહ્નરૂપ નિર્ણય સંભળાવ્યો છે જે સમાજમાં માતાના દરજ્જાને વધુ મજબૂત બનાવશે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 'મેટરનિટી લીવ' એટલે કે પ્રસૂતિ રજા માત્ર જૈવિક માતાઓ પૂરતી મર્યાદિત નથી. હવે જે મહિલાઓ બાળક દત્તક લે છે, તેમને પણ કામ પરથી સવેતન રજા મેળવવાનો સમાન અધિકાર રહેશે. અદાલતે માતૃત્વના રક્ષણને મૂળભૂત માનવ અધિકાર જાહેર કર્યો છે.
ન્યાયમૂર્તિઓની બેન્ચનું મહત્વનું અવલોકન
ન્યાયાધીશ જે.બી. પારડીવાલા અને આર. મહાદેવનની ખંડપીઠે એક અરજીની સુનાવણી દરમિયાન અત્યંત માનવીય ટિપ્પણી કરી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, "જોકે પરંપરાગત રીતે જીવવિજ્ઞાન (Biology) ને સગપણ નક્કી કરવાનું પ્રાથમિક પરિબળ માનવામાં આવે છે, પરંતુ દત્તક લેવું એ પણ એટલી જ માન્ય અને પવિત્ર પદ્ધતિ છે. માત્ર જૈવિક પરિબળો જ પરિવાર નક્કી કરતા નથી, લાગણી અને ઉછેર પણ એટલા જ મહત્વના છે."
ભેદભાવનો અંત: જન્મ પદ્ધતિ ગૌણ છે
સુપ્રીમ કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે બાળકના જન્મની પદ્ધતિ ગમે તે હોય, માતા અને બાળકના બોન્ડને મજબૂત કરવા માટે સમય આપવો જરૂરી છે. માતાના હક્કો તેની જન્મ આપવાની રીતના આધારે છીનવી શકાય નહીં. આ નિર્ણયથી એવા હજારો પરિવારોને ફાયદો થશે જેઓ બાળક દત્તક લઈને તેને નવું જીવન આપે છે, પરંતુ નોકરીમાં રજા ન મળવાને કારણે બાળકની સંભાળ રાખવામાં મુશ્કેલી અનુભવતા હતા.
કોર્પોરેટ અને સરકારી ક્ષેત્રમાં મોટી અસર
આ ચુકાદા બાદ હવે સરકારી અને ખાનગી ક્ષેત્રની તમામ કંપનીઓએ પોતાની મેટરનિટી પોલિસીમાં ફેરફાર કરવો પડશે. દત્તક લેનારી માતાઓને રજા ન આપવી એ હવે કાયદાકીય રીતે ગુનો ગણાશે. ન્યાયતંત્રના આ નિર્ણયને સોશિયલ મીડિયા પર અને મહિલા અધિકાર જૂથો દ્વારા વ્યાપક સમર્થન મળી રહ્યું છે.
આ નિર્ણય સાથે સુપ્રીમ કોર્ટે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે કાયદો માત્ર કલમો પર નહીં, પણ બદલાતા સમાજની જરૂરિયાતો અને માનવીય સંવેદનાઓ પર પણ આધારિત હોવો જોઈએ.