તા. ૧૩ ફેબ્રુઆરી ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૨ મહા વદ – ૧૧ શુક્રવાર
યુદ્ધની અસરઃ અનેક દેશોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ૭૨% સુધીનો વધારો
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઝડપથી વધી રહ્યા છેઃ પરંતુ ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સ્થિર છે. મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું આગામી દિવસોમાં ભારતમાં પણ ઇંધણના ભાવ વધુ મોંઘા થશે? : લાઓસમાં ડીઝલના ભાવમાં ૭૨.૪ ટકાનો ઉછાળોઃ નાઇજીરીયામાં ૬૨%નો વધારોઃ જર્મની સૌથી વધુ પ્રભાવિતઃ ડીઝલના ભાવ ૨૫.૩ ટકા વધ્યા
નવી દિલ્હી તા.૧૮: વિશ્વભરના ઘણા દેશોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થયો છે, પરંતુ અત્યાર સુધી, ભારતના લોકો માટે થોડી રાહત મળી છે. ઈરાન-ઇઝરાયલ યુદ્ધને કારણે મધ્ય પﾍમિમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થઈ રહ્યો છે, જેની અસર ઇંધણના ભાવ પર પડી રહી છે. ૨૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ વિશ્વભરમાં ઇંધણના ભાવ સામાન્ય સ્તરે હતા, પરંતુ ઈરાનમાં યુદ્ધ શરૂ થયા પછી પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઼૭૧ પ્રતિ બેરલથી વધીને ઼૧૦૦ ના આંકને પાર કરી ગયું. આ લગભગ ૪૫ ટકાનો વધારો છે, જે સ્પષ્ટપણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં યુદ્ધના ગંભીર ખતરાને દર્શાવે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના વધતા ભાવોની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડી રહી છે. GlobalPetrolPrice.com મુજબ, પેટ્રોલનો સરેરાશ વૈશ્વિક ભાવ પ્રતિ લિટર ડોલર ૧.૨૦ થી વધીને ડોલર ૧.૨૭ થયો છે. ડીઝલના ભાવ વધુ ઝડપથી વધ્યા છે, જે ડોલર ૧.૨૦ થી વધીને ડોલર ૧.૩૩ પ્રતિ લિટર થયા છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ડીઝલ પર યુદ્ધની અસર વધુ ગંભીર રહી છે.
લાઓસમાં ડીઝલના ભાવમાં ૭૨.૪ ટકાનો ઉછાળો આવ્યો છે. વિયેતનામમાં, પેટ્રોલના ભાવમાં ૫૦ ટકા અને ડીઝલમાં ૬૫.૮ ટકાનો વધારો થયો છે. કંબોડિયામાં, ડીઝલના ભાવમાં ૩૭.૩ ટકાનો વધારો થયો છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે આ દક્ષિણપૂર્વ એશિયાઈ દેશોમાં ઇંધણ સંકટ વધુ ગંભીર બન્યું છે.
નાઇજીરીયામાં ડીઝલના ભાવમાં ૬૨%નો વધારો થયો છે, જેમાં અમેરિકામાં પણ ભારે વધારો થયો છે.
આફ્રિકન દેશ નાઇજીરીયામાં પેટ્રોલ ૩૯.૫ ટકા અને ડીઝલ ૬૨.૫ ટકા મોંઘુ થયું છે. અમેરિકામાં પણ ડીઝલના ભાવ ૨૭.૬ ટકા વધ્યા છે. પ્યુઅર્ટો રિકોમાં ડીઝલના ભાવ ૨૫.૧ ટકા વધ્યા છે.
યુરોપિયન દેશોમાં, જર્મની સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયું છે. ડીઝલના ભાવ ૨૫.૩ ટકા વધ્યા છે. સ્પેનમાં પણ ડીઝલના ભાવ ૨૫.૬ ટકા વધ્યા છે. બેલ્જિયમ, ડેનમાર્ક અને ફ્રાન્સમાં પણ ડીઝલના ભાવ ૧૫ થી ૨૦ ટકા વધ્યા છે.
આﾍર્યજનક રીતે, ભારત, ચીન, રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા જેવા મુખ્ય દેશોમાં હજુ સુધી પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ વધારો જોવા મળ્યો નથી. અલ્જેરિયા, આર્જેન્ટિના, બ્રાઝિલ, મેક્સિકો અને વેનેઝુએલા સહિત ઘણા દેશોમાં ભાવ સ્થિર છે. તે સ્પષ્ટ છે કે આ સરકારો કાં તો સબસિડી આપી રહી છે અથવા ભાવ નિયંત્રિત કરી રહી છે.
કાચા તેલના વધતા ભાવ ભારત પર પણ દબાણ લાવી રહ્યા છે. પાંચ રાજ્યોમાં ચૂંટણીની જાહેરાત થઈ ગઈ છે. પરિણામે, ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે ચૂંટણી પહેલા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધી શકે છે.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં દર ડોલર ૧ નો વધારો વાર્ષિક આયાત બિલમાં આશરે ડોલર ૨ બિલિયનનો ઉમેરો કરે છે. હાલમાં, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ડોલર ૧૦૦ થી ઉપર છે. આના પરિણામે આયાત બિલમાં વધારો થશે, રૂપિયા પર દબાણ વધશે અને સરકારી ખર્ચમાં વધારો થશે. આ પરિબળો અર્થતંત્ર પર વધુ તાણ લાવી શકે છે. વધુમાં, પરિવહન અને લોજાિસ્ટિક્સ, ઉડ્ડયન અને ઉત્પાદન બધાને અસર થશે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો યુદ્ધ ચાલુ રહેશે, તો અસર લાંબા ગાળાની હોઈ શકે છે.
કેટલાક દેશોમાં કિમતોમાં પણ ઘટાડો થયો છે. ફીજીમાં, પેટ્રોલ ૪.૩ ટકા અને ડીઝલ ૧.૮ ટકા સસ્તું થયું છે. મેડાગાસ્કરમાં, બંનેના ભાવમાં ૪ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ઝામ્બિયામાં, પેટ્રોલ ૪.૬ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. આનો અર્થ એ છે કે આ દેશોની સરકારોએ જનતાને રાહત આપવા માટે કિમતોમાં ઘટાડો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
સીરિયામાં, પેટ્રોલ ૫ ટકા સસ્તું થયું છે, જ્યારે ડીઝલ ૧.૭ ટકા મોંઘુ થયું છે. ઉરુગ્વેમાં, પેટ્રોલ ૧.૨ ટકા અને ડીઝલ ૩.૨ ટકા સસ્તું થયું છે. આ તફાવત દર્શાવે છે કે આ દેશોની સરકારો પેટ્રોલ અને ડીઝલ બંને પર અલગ અલગ નીતિઓ અપનાવી રહી છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ ફક્ત શરૂઆત છે. તેલના ભાવની સંપૂર્ણ અસર છૂટક બજારમાં અનુભવવામાં સામાન્ય રીતે બે થી ત્રણ અઠવાડિયા લાગે છે. પરિણામે, આગામી દિવસોમાં કેટલાક અન્ય દેશોમાં ભાવ વધી શકે છે. જો યુદ્ધ ચાલુ રહે, તો નિયંત્રિત બજારો ધરાવતા દેશોને પણ તેલના ભાવ વધારવાની ફરજ પડી શકે છે. હાલ તો, એ ચોક્કસ છે કે આવનારા દિવસોમાં સામાન્ય માણસ માટે મુશ્કેલીઓ વધુ વધશે.
(9:58 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
