શ્રીનગર: જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસના સાયબર ઇન્વેસ્ટિગેશન યુનિટ (CIK-CID) એ એક એવી ઓપરેશન સફળતા મેળવી છે જેણે સાયબર ગુનેગારોની ઊંઘ ઉડાવી દીધી છે. શ્રીનગરના રંગરેથ વિસ્તારમાં એક ગેરકાયદેસર કોલ સેન્ટર પર દરોડા પાડીને પોલીસે આંતરરાષ્ટ્રીય સાયબર સ્કેમ સિન્ડિકેટનો પર્દાફાશ કર્યો છે. આ ગેંગ કાશ્મીરમાં બેસીને સાત સમંદર પાર અમેરિકા, યુકે અને કેનેડાના નિર્દોષ નાગરિકોને પોતાની જાળમાં ફસાવીને કરોડો રૂપિયા પડાવતી હતી.
કેવી રીતે ચાલતી હતી આ 'ડિજિટલ ઠગાઈ'?
આરોપીઓ અત્યંત આધુનિક 'વોઈસ ઓવર ઈન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ' (VoIP) સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરતા હતા. આ ટેકનોલોજીની મદદથી તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય વર્ચ્યુઅલ નંબર જનરેટ કરતા, જેથી પીડિતોને લાગે કે કોલ તેમના પોતાના દેશમાંથી જ આવી રહ્યો છે. તેઓ નકલી વેબસાઈટ્સ અને સર્ચ એન્જિન પર જાહેરાતો આપીને લોકોને લલચાવતા. એકવાર પીડિત તેમના ટોલ-ફ્રી નંબર પર કોલ કરે, એટલે ગેંગના સભ્યો 'ટેકનિકલ સપોર્ટ' ના નામે તેમની પર્સનલ અને બેંકિંગ વિગતો ચોરી લેતા હતા.
ક્રિપ્ટોકરન્સી દ્વારા નાણાંનું લોન્ડરિંગ
તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ રેકેટમાં કોઈ રોકડ વ્યવહાર થતો નહોતો. પીડિતો પાસેથી પડાવેલા નાણાં પહેલા ડિજિટલ વોલેટ્સમાં આવતા અને ત્યારબાદ તેને USDT જેવી ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં ફેરવી દેવામાં આવતા. આ રીતે ગુનેગારો પૈસાના મૂળ સ્ત્રોતને છુપાવવા માટે અનેક સ્તરો (Layering) બનાવતા હતા. પોલીસે અત્યાર સુધીમાં ૧૩ મોબાઈલ ફોન, ૯ લેપટોપ અને અનેક નેટવર્કિંગ ઉપકરણો જપ્ત કર્યા છે, જેનું ફોરેન્સિક વિશ્લેષણ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
નાના શહેરો હવે સાયબર ગુનાના હબ?
પોલીસ પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે આ ઓપરેશન સાયબર સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ મોટી સફળતા છે. ગુનેગારો હવે પકડાઈ જવાની બીકે મેટ્રો શહેરોને બદલે શ્રીનગર જેવા નાના કેન્દ્રોનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. ધરપકડ કરાયેલા સાતેય આરોપીઓ સામે છેતરપિંડી, ગુનાહિત કાવતરું અને IT એક્ટ હેઠળ FIR નોંધવામાં આવી છે. પોલીસને આશંકા છે કે આ નેટવર્કના તાર દેશના અન્ય ભાગો અને વિદેશમાં પણ જોડાયેલા હોઈ શકે છે.