મુંબઈ: સોના અને ચાંદીમાં આવેલા ઐતિહાસિક કડાકાની સીધી અને નકારાત્મક અસર કોમોડિટી માર્કેટના અન્ય સેક્ટર્સ, ખાસ કરીને ક્રૂડ ઓઇલ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ મેટલ્સ (બેઝ મેટલ્સ) પર પણ સ્પષ્ટપણે પડી રહી છે. અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વના કડક વલણને કારણે મજબૂત થયેલા ડોલરે આખી કોમોડિટી બજારમાં ગભરાટ ફેલાવ્યો છે. ફાઇનાન્સિયલ એક્સપર્ટ્સના એનાલિસિસ મુજબ તેની અસરો નીચે મુજબ છે:

૧. ક્રૂડ ઓઇલમાં દબાણ અને વેચવાલી:

આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ અને  ડબલ્યુટીઆઈ ક્રૂડના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

 * કારણ કે જ્યારે ફેડ રિઝર્વ વ્યાજદર ઊંચા રાખે છે, ત્યારે અમેરિકા અને વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક વિકાસ ધીમો પડવાની (રિસેશનની) ભીતિ ઊભી થાય છે. આર્થિક ગતિવિધિ ધીમી પડવાથી ફેક્ટરીઓ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશનમાં ઇંધણની માંગ ઘટવાની આશંકાએ ક્રૂડ ઓઇલમાં મોટાપાયે વેચવાલી આવે છે. તદુપરાંત, મજબૂત ડોલરના કારણે ભારત જેવા અન્ય દેશો માટે ક્રૂડ ખરીદવું મોંઘુ બને છે, જે ઓવરઓલ વૈશ્વિક માંગમાં ઘટાડો લાવે છે. આ કારણોસર  એમસીએક્સ પર પણ ક્રૂડ ઓઇલ નીચલા સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે.

૨. બેઝ મેટલ્સ (તાંબુ, ઝીંક, એલ્યુમિનિયમ):

ઇન્ડસ્ટ્રિયલ મેટલ્સ તરીકે ઓળખાતા બેઝ મેટલ્સ જેવા કે કોપર (તાંબુ), ઝીંક, એલ્યુમિનિયમ અને લેડના ભાવમાં પણ મોટો ઘટાડો આવ્યો છે.

 * કારણ કે સોના-ચાંદીથી વિપરીત, બેઝ મેટલ્સનો સીધો સંબંધ ઔદ્યોગિક વપરાશ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સાથે છે. જો વ્યાજદરો ઊંચા રહે તો રિયલ એસ્ટેટ અને નવા પ્રોજેક્ટ્સ ધીમા પડે છે. વિશ્વના સૌથી મોટા કન્ઝ્યુમર ચીન અને અમેરિકામાં મેટલ્સની માંગ ઘટવાના ડરથી રોકાણકારોએ  એમસીએક્સ પર તાંબા અને ઝીંકમાં પ્રોફિટ બુકિંગ શરૂ કરી દીધું છે. એક્સપર્ટ્સ મુજબ, બેઝ મેટલ્સમાં અત્યારે ટૂંકાગાળાનો ટ્રેન્ડ 'ઉછાળે વેચવાલી' (સેલ ઓન રાઈઝ)નો બની ગયો છે.

૩. નેચરલ ગેસ:

નેચરલ ગેસમાં પણ સમાન નબળાઈ જોવા મળી રહી છે. વધેલા સપ્લાય અને અર્થવ્યવસ્થાની ધીમી ગતિની આશંકાના કારણે ઇન્ડસ્ટ્રિયલ માંગ ઘટશે તેવા ડરથી રોકાણકારો નવી ખરીદી કરવાનું ટાળી રહ્યા છે.

ટૂંકમાં, ડોલર ઇન્ડેક્સ જ્યારે પણ આટલો મજબૂત બને છે, ત્યારે તેની સીધી અસર સમગ્ર કોમોડિટી માર્કેટ પર 'ડોમિનો ઇફેક્ટ'ની જેમ પડે છે, અને હાલમાં તમામ મેટલ્સ અને એનર્જી સેક્ટરમાં રોકાણકારો પોતાનો નફો સુરક્ષિત કરવા ફટાફટ પોઝિશન ખાલી કરી રહ્યા છે.