દેહરાદૂન:  ઉત્તરાખંડની પવિત્ર ચારધામ યાત્રા ૨૦૨૬ના પ્રારંભને હવે ગણતરીના દિવસો જ બાકી છે, ત્યારે ધાર્મિક આસ્થાના આ કેન્દ્રોમાં બિન-હિન્દુઓના પ્રવેશને લઈને એક મોટો વિવાદ ઉભો થયો છે. બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિ (BKTC) ના પ્રમુખ હેમંત દ્વિવેદીએ એવી માંગ કરી છે કે મંદિરમાં પ્રવેશવા ઈચ્છતા બિન-હિન્દુઓએ ફરજિયાતપણે સનાતન ધર્મમાં અતૂટ શ્રદ્ધા હોવાનું સોગંદનામું (Affidavit) રજૂ કરવું પડશે. આ દરખાસ્તને પગલે તીર્થધામોમાં સુરક્ષા અને ધાર્મિક શુદ્ધતાના પ્રશ્નો ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યા છે, જેના કારણે યાત્રાના આયોજન પર રાજકીય અને સામાજિક ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે.

બીજી તરફ, ગંગોત્રી મંદિર સમિતિએ BKTC ના આ કડક વલણથી પોતાને સંપૂર્ણપણે અળગા કરી લીધા છે. સમિતિના સચિવ સુરેશ સેમવાલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ગંગોત્રી ધામમાં પ્રવેશ માટે કોઈ લેખિત સોગંદનામાની જરૂર રહેશે નહીં. તેમણે શાસ્ત્રીય પરંપરાઓનો હવાલો આપતા જણાવ્યું હતું કે જો કોઈ બિન-હિન્દુ પંચગવ્યનું સેવન કરે છે, તો તેને આત્મશુદ્ધિ સમાન ગણી મંદિરમાં પ્રવેશ આપી શકાય છે. ગંગોત્રી સમિતિના મતે જૈન, શીખ અને બૌદ્ધ ધર્મના અનુયાયીઓ સનાતન પરંપરાનો જ અભિન્ન અંગ છે, જોકે તેઓએ ગૌમાંસ ખાનારાઓ સામે પોતાનો સખત વિરોધ યથાવત રાખ્યો છે.

આ વિરોધાભાસી નિવેદનોએ હવે બંધારણીય અને ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના અધિકારો અંગે નવી જ ચર્ચા જગાવી છે. ગંગોત્રી સમિતિએ ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૫ અને ૨૬ હેઠળ ધાર્મિક આઝાદીનું ઉલ્લંઘન ન થાય તે માટે એક વિશેષ તપાસ સમિતિની રચના કરવાની હિમાયત કરી છે. જ્યારે બીજી તરફ BKTC પોતાની માંગ પર મક્કમ છે. ૧૯ એપ્રિલથી યાત્રા શરૂ થવાની હોવાથી, રાજ્ય સરકાર અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર માટે આ બંને સમિતિઓ વચ્ચે સર્વસંમતિ સાધવી એ એક કપરો પડકાર બની ગયો છે, જેથી યાત્રાળુઓ કોઈપણ ખલેલ વગર દર્શન કરી શકે.