ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત વિકાસ દોડમાં બીજા રાજ્યો કરતા આગળ
ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત વિકાસના એન્જિનઃ જે દેશના મૂડી ખર્ચના ૩૦% હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે કર્ણાટક અને તેલંગાણા રોકાણમાંથી સંપત્તિનું સર્જન કરવામાં સૌથી કાર્યક્ષમ : ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ જેવી વ્યાપક નીતિઓ દ્વારા સંચાલિત ગુજરાતનો ગુણોત્તર ૮૩% થી વધીને ૯૦% થયો છે
નવી દિલ્હી,તા.૨૩: ભારતના રાજ્યોમાં મૂડી ખર્ચનું વર્ણન બદલાઈ રહ્યું છે. રુબિક્સ ડેટા સાયન્સના સ્ટેટ ઓફ ધ સ્ટેટ્સ રિપોર્ટ મુજબ, ૨૦૨૪-૨૫માં ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત દેશના કુલ મૂડી ખર્ચના ૩૦% હિસ્સો ધરાવે છે. કર્ણાટક અને તેલંગાણા તેમના મૂડી ખર્ચ કરતાં વધુ આર્થિક સંપત્તિનું સર્જન કરતા રાજ્યોમાં શામેલ છે.
કાર્યક્ષમતામાં આગળ રહેલા રાજ્યોના ડેટા દર્શાવે છે કે જ્યારે ફક્ત ત્રણ રાજ્યો મૂડી ખર્ચ કરી રહ્યા છે, ત્યારે કેટલાકે તેમના રોકાણોમાંથી વધુ સારા પરિણામો પ્રાપ્ત કરવાની કળા વિકસાવી છે.
રુબિક્સ રિપોર્ટ દેશના GDPમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપતા ટોચના ૧૦ રાજ્યો માટે ઉત્પાદક મૂડી અને રોકાણ કરેલી મૂડીના ગુણોત્તરની વિગતો આપે છે. આ ગુણોત્તર દર્શાવે છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૫ થી નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ સુધી આ ગુણોત્તરમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. ઉત્પાદક મૂડી એ એવી મૂડી છે જે આર્થિક પ્રવૃત્તિ અને આવક ઉત્પન્ન કરે છે, જ્યારે રોકાણ કરેલી મૂડી કુલ માળખાગત સુવિધાઓ અને અગાઉના ખર્ચમાંથી બનાવેલી સંપત્તિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
અહેવાલ મુજબ, કર્ણાટક અને તેલંગાણા નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ માં અનુક્રમે ૧૦૩% અને ૧૦૮% સાથે ચાર્ટમાં ટોચ પર હતા. આ સંભવતઃ મજબૂત ખાનગી ક્ષેત્રના રોકાણ, સેવા-આધારિત મૂડીનું ઉચ્ચ એકાગ્રતા, વધુ સારા મૂડી ઉપયોગ અથવા રોકાણ રિપોર્ટિગમાં સમયની અસરોને પ્રતિબિંબિત કરે છે, અહેવાલમાં જણાવાયું છે. ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ જેવી વ્યાપક નીતિઓ દ્વારા સંચાલિત ગુજરાતનો ગુણોત્તર ૮૩% થી વધીને ૯૦% થયો છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ઉત્તર પ્રદેશ, તમિલનાડુ, પﾍમિ બંગાળ અને આંધ્રપ્રદેશ જેવા રાજ્યોએ તેમના ગુણોત્તરમાં સૌથી નોંધપાત્ર વધારો જોયો છે, જે મજબૂત સંપત્તિ નિર્માણ અને વધુ સારા મૂડી આયોજન પરિણામોને પ્રતિબિબિત કરે છે.
મહારાષ્ટ્રનો ગુણોત્તર ઉચ્ચ સ્તરે સ્થિર રહ્યો, જે વૈવિધ્યસભર અને પરિપક્વ ઔદ્યોગિક માળખામાં રોકાણ કરેલી અને ઉત્પાદક મૂડી વચ્ચે સતત સંરેખણ દર્શાવે છે. તેનાથી વિપરીત, રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશમાં સમય જતાં બહુ ઓછો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે, એટલે કે તેમની ઉત્પાદક મૂડીમાં મોટા ઉછાળા કે કાર્યક્ષમતામાં તીવ્ર ફેરફારો વિના ઝડપથી વધારો થયો છે. આ કાર્યક્ષમતા વલણ ત્યારે ઉભરી આવ્યું જ્યારે મૂડી ખર્ચ ભારે કેન્દ્રિત રહ્યો.
ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતનો હિસ્સો નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં ભારતના મૂડી ખર્ચમાં આશરે ૩૦ ટકા હતો. ઉત્તર પ્રદેશમાં મોટા માળખાકીય પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા મૂડી ખર્ચ ચલાવવામાં આવ્યો હતો, જેમાં પૂર્વાંચલ, બુંદેલખંડ અને ગંગા એક્સપ્રેસવે, જેવર (નોઈડા) આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક, સંરક્ષણ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન કોરિડોર અને ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્ય ઔદ્યોગિક વિકાસ સત્તામંડળ (UPSIDA) દ્વારા મોટા ઔદ્યોગિક જમીન વિકાસનો સમાવેશ થાય છે.
ટોચના ૧૦ રાજ્યોએ મૂડી ખર્ચમાં આશરે ૬૭ ટકા હિસ્સો આપ્યો હતો. આ વ્યાપક કાર્યક્ષમતા લાભને બદલે થોડા રાજ્યોમાં મૂડીનું કેન્દ્રીકરણ સૂચવે છે. મૂડી નિર્માણ પર નજર કરીએ તો, ગ્રોસ ફિક્સ્ડ મૂડી નિર્માણ (GFCF) પરના નવા ડેટા ક્રમિક ભૌગોલિક સંતુલન સૂચવે છે. પﾍમિ ક્ષેત્રનો હિસ્સો નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૫ માં ૪૯ ટકાથી ઘટીને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪ માં ૩૪ ટકા થયો છે, જ્યારે ઉત્તર અને દક્ષિણ પ્રદેશોનો હિસ્સો વધ્યો છે.
(11:32 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
