બ્રેન્ટ ક્રુડના ભાવ ૧૧૨ ડોલરને વટાવી ગયાઃ ૩૦ દિવસમાં ૫૬%નો ઉછાળો
યુદ્ધ પહેલા ભાવ $૭૦ પ્રતિ બેરલની આસપાસ હતા પરંતુ હવે તે $૧૧૨ ને વટાવી ગયાઃ વિશ્વભરના અર્થતંત્રો ચિંતામાં મુકાયા : જો મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઓછો નહીં થાય, તો તેલના ભાવ વધુ વધી શકે છેઃ અસર ફક્ત પેટ્રોલ અને ડીઝલ સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં: મોંઘવારી, શેરબજાર અને સમગ્ર અર્થતંત્ર પર પણ અસર કરશે
નવી દિલ્હી,તા.૨૩ફ વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં નોંધપાત્ર ઉથલપાથલ વચ્ચે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $૧૧૨ ને વટાવી ગયા છે. યુએસ-ઈરાન-ઇઝરાયલ યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યા પછી, તેલના ભાવમાં ૫૦% થી વધુનો વધારો થયો છે, જેના કારણે વિશ્વભરના અર્થતંત્રો ચિતામાં મુકાયા છે. ફક્ત ૩૦ દિવસમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં લગભગ ૫૬% નો વધારો થયો છે. યુદ્ધ પહેલા ભાવ $૭૦ પ્રતિ બેરલની આસપાસ હતા, પરંતુ હવે તે $૧૧૨ ને વટાવી ગયા છે. આ વધારો સ્પષ્ટપણે એક મોટી વૈશ્વિક પુરવઠા કટોકટી સૂચવે છે.
આ વધારાનું સૌથી મોટું કારણ પﾍમિ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવ છે. ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસની બગડતી પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાને જોખમમાં મૂકી રહી છે. આ સામુદ્રધુની વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગોમાંથી એક છે, જે વૈશ્વિક તેલ વેપારનો નોંધપાત્ર હિસ્સો વહન કરે છે. તેના વિક્ષેપથી કિમતો પર સીધી અસર પડી છે.
કટોકટી ફક્ત તેલ પૂરતી મર્યાદિત નથી; LNG બજાર પણ પ્રભાવિત થયું છે. કતારના ઉર્જા માળખા પરના હુમલાઓએ તેની નિકાસ ક્ષમતાના લગભગ ૧૭% ને અસર કરી છે. ભારત માટે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર છે, જે તેની ગેસ જરૂરિયાતોના આશરે ૪૭% કતારથી આયાત કરે છે.
માર્ચની શરૂઆતથી ભારતની ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. ફેબ્રુઆરીમાં ૨૫ મિલિયન બેરલની સાપ્તાહિક આયાત, ૬ માર્ચે પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ઘટીને માત્ર ૧.૯ મિલિયન બેરલ થઈ ગઈ છે. સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક અને શ્ખ્ચ્ જેવા મુખ્ય સપ્લાયર્સ તરફથી પુરવઠામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો પણ નોંધવામાં આવ્યો છે, જેનાથી ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા અંગે ચિંતાઓ વધી છે.
પુરવઠામાં વિક્ષેપ અને વધતી કિમતો ભારત સહિત આયાત પર નિર્ભર દેશો પર સૌથી વધુ અસર કરે છે. તેલના ભાવ વધવાથી પરિવહન, વીજળી અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો થાય છે, જેના કારણે ફુગાવો થાય છે અને સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા પર સીધી અસર પડે છે.
ક્રૂડ ઓઇલ ફક્ત પેટ્રોલ અને ડીઝલ પૂરતું મર્યાદિત નથી; તે આધુનિક જીવનનો આધાર છે. રિફાઇનિગ પછી, તે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને જેટ ઇંધણ જેવા ઇંધણનું ઉત્પાદન કરે છે, જે પરિવહન અને ઉર્જા માટે જરૂરી છે. પ્લાસ્ટિક, કૃત્રિમ કાપડ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, પેકેજિગ સામગ્રી અને રસ્તાના બાંધકામમાં વપરાતા બિટ્યુમેન પણ તેમાંથી બનાવવામાં આવે છે.
ઘરેલું ઉપયોગ માટે LPG, કેરોસીન અને યાંત્રિક લુબ્રિકન્ટ્સ પણ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો છે. ખેતીમાં વપરાતા ખાતરો અને જંતુનાશકો પણ તેમાંથી બનાવવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે સવારથી રાત સુધી આપણા જીવનનો મોટો ભાગ, કોઈને કોઈ સ્વરૂપમાં ક્રૂડ ઓઇલ પર આધાર રાખે છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે જો મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઓછો નહીં થાય, તો તેલના ભાવ વધુ વધી શકે છે. તેની અસર ફક્ત પેટ્રોલ અને ડીઝલ સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ ફુગાવા, શેરબજાર અને સમગ્ર અર્થતંત્ર પર પણ અસર કરશે.
(10:30 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
