નવી દિલ્‍હી,તા.૨૩: ભારતીયોનો સોના પ્રત્‍યેનો પ્રેમ જાણીતો છે. સોનાના ભાવમાં રેકોર્ડબ્રેક વધારાને કારણે, ભારતીય ઘરોમાં સંગ્રહિત સોનાનું કુલ મૂલ્‍ય હવે ઼૫ ટ્રિલિયન (આશરે ૪૫૦ લાખ કરોડ રૂપિયા) ને વટાવી ગયું છે. ભારતીય ઘરોમાં સંગ્રહિત સોનાનું મૂલ્‍ય હવે ભારતના GDP ના આશરે ૧૨૫% જેટલું છે. IMFના વર્લ્‍ડ ઇકોનોમિક આઉટલાઇન મુજબ, ૨૦૨૫-૨૬ માટે ભારતનો નોમિનલ GDP $૪.૧૨૫ ટ્રિલિયન રહેવાનો અંદાજ છે.

કોટક ઇન્‍સ્‍ટિટ્‍યૂશનલ ઇક્‍વિટીઝના અહેવાલ મુજબ, જાન્‍યુઆરી ૨૦૨૬ સુધીમાં ભારતીય પરિવારો દ્વારા રાખવામાં આવેલા સોનાનું મૂલ્‍ય હવે બોમ્‍બે સ્‍ટોક એક્‍સચેન્‍જ (BSE) ના કુલ માર્કેટ કેપિટલાઈઝેશનની નજીક પહોંચી ગયું છે. જ્‍યારે BSEનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઈઝેશન રૂ.૪૬૦ લાખ કરોડ છે, ત્‍યારે ઘરોમાં રાખવામાં આવેલા સોનાનું મૂલ્‍ય ?૪૪૫ લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. રિપોર્ટના લેખકો, સંજીવ પ્રસાદ, અનિદ્ય ભૌમિક અને સુનિતા બલદાવા કહે છે કે આ સોનું હવે ભારતીય પરિવારોની બિન-સ્‍થાવર મિલકત સંપત્તિના આશરે ૬૫% જેટલું છે.

ભારતીય લોકો હવે બેંકો કે શેરબજાર કરતાં સોના પર વધુ વિશ્વાસ કરે છે. અહેવાલ મુજબ, ઘરોમાં રાખેલા સોનાનું મૂલ્‍ય તેમના કુલ બેંક થાપણો અને ઇક્‍વિટી રોકાણોના સંયુક્‍ત મૂલ્‍યના આશરે ૧૭૫% છે. ભારતીય ઘરોમાં રાખેલા સોનાનું મૂલ્‍ય છેલ્‍લા પાંચ વર્ષમાં નોંધપાત્ર રીતે વધ્‍યું છે. માર્ચ ૨૦૧૯ માં સોનાનું મૂલ્‍ય રૂ.૧૦૯ લાખ કરોડ હતું, જે જાન્‍યુઆરી ૨૦૨૬ સુધીમાં ચાર ગણાથી વધુ વધીને રૂ.૪૪૫ લાખ કરોડ થવાની ધારણા છે.

કોટક રિપોર્ટ ભારતીય ઘરોમાં રાખેલા સોનાને અર્થતંત્ર માટે પડકાર તરીકે જુએ છે. નિષ્‍ણાતો કહે છે કે દર વર્ષે ખરીદાયેલ સોનાનો મોટો જથ્‍થો મૂળભૂત રીતે બેંક થાપણો જેવી નાણાકીય બચતને ભૌતિક સંપત્તિમાં રૂપાંતરિત કરી રહ્યો છે. આને સ્‍થાનિક મૂડી નિકાસનું એક સ્‍વરૂપ ગણી શકાય, કારણ કે ભારત તેની મોટાભાગની સોનાની માંગને આયાત દ્વારા પૂર્ણ કરે છે.