નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા 'કોર્પોરેટ કાયદા (સુધારા) બિલ, ૨૦૨૬' ને લઈને સોમવારે લોકસભામાં ભારે રસાકસી જોવા મળી હતી. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે આ બિલ રજૂ કર્યા બાદ વિપક્ષી સભ્યોએ તેના પર ગંભીર આશંકાઓ વ્યક્ત કરી હતી. જોકે, ગૃહમાં થયેલી ચર્ચા બાદ આ બિલને હવે વધુ ઊંડાણપૂર્વકના વિશ્લેષણ માટે સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (JPC) પાસે મોકલવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ સમિતિ હવે સંસદના બંને ગૃહોના સભ્યો સાથે મળીને બિલની જોગવાઈઓની તપાસ કરશે.
CSR ફંડ પર રાજકીય ઘમસાણ
બિલ રજૂ થતાની સાથે જ કોંગ્રેસના મનીષ તિવારી અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સૌગત રોય સહિતના વિપક્ષી નેતાઓએ સરકાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. વિપક્ષનો મુખ્ય આરોપ છે કે:
•    નિયમોમાં નરમાશ: સરકાર કંપનીઓ માટે તેમના નફાના ૨% કોર્પોરેટ સામાજિક જવાબદારી (CSR) તરીકે ખર્ચવાની ફરજિયાત જોગવાઈને નબળી પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
•    ગણતરીમાં ફેરફાર: વિપક્ષના મતે, ચોખ્ખા નફાના માપદંડમાં ફેરફાર કરીને કંપનીઓને ઓછો ટેક્સ કે CSR ફંડ ચૂકવવાની છૂટ મળી શકે છે.
નાણામંત્રીએ આ આરોપોનો જવાબ આપતા સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર CSRની કલમમાં કોઈ ફેરફાર નથી કરી રહી, પરંતુ માત્ર નફાની ગણતરી કરવાની પદ્ધતિને વધુ પારદર્શક અને સરળ બનાવી રહી છે.
 
'ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ' પર સરકારનો ભાર
આ બિલ પાછળ સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં વ્યવસાય કરવાની સરળતા વધારવાનો છે. બિલની મુખ્ય હાઈલાઈટ્સ નીચે મુજબ છે:
1.    અપરાધમુક્તિ (Decriminalization): નાના ટેકનિકલ કોર્પોરેટ ગુનાઓ માટે હવે જેલની સજાને બદલે માત્ર આર્થિક દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવશે.
2.    સ્ટાર્ટઅપ્સને રાહત: 'એક વ્યક્તિ કંપની' (OPC) અને નાની કંપનીઓ માટે કાયદાકીય પાલનનો બોજ ઘટાડવામાં આવશે.
3.    LLP એક્ટમાં સુધારો: મર્યાદિત જવાબદારી ભાગીદારી (LLP) અધિનિયમ, ૨૦૦૮ માં સુધારો કરીને રોકાણકારો માટે વાતાવરણ સુધારવામાં આવશે.
ગૃહમંત્રી અમિત શાહે પણ વિપક્ષના વલણ પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે જ્યારે નાણામંત્રી પોતે જ બિલને સમિતિ પાસે મોકલવા તૈયાર છે, ત્યારે વિપક્ષે સહકાર આપવો જોઈએ. હવે JPC માં સામેલ થનારા સભ્યોની પસંદગી બાદ આ બિલ પર વિસ્તૃત અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવશે. જો આ બિલ પસાર થાય છે, તો તે ભારતીય કંપનીઓના નિયમનકારી વાતાવરણમાં એક મોટું પરિવર્તન લાવશે.