નવી દિલ્‍હી,તા.૨૪: કર્મચારી ભવિષ્‍ય નિધિ સંગઠન (EPFO)એ તેના લાખો સબ્‍સ્‍ક્રાઇબર્સને મોટી રાહત આપી છે. EPFO હવે વર્ષોથી દાવા વગરના રહેલા નિષ્‍ક્રિય PF ખાતાઓમાં જમા થયેલા બિનદાવાવાળા ભંડોળના નિરાકરણ માટે તેના પ્રયાસોને વધુ તીવ્ર બનાવી રહ્યું છે. અહેવાલો અનુસાર, સંગઠન એક ઓટોમેટેડ સેટલમેન્‍ટ સિસ્‍ટમ શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે, જેના હેઠળ ખાતાઓમાં જમા કરાયેલા ભંડોળ સીધા લાભાર્થીના આધાર-લિક્‍ડ બેંક ખાતામાં ટ્રાન્‍સફર કરવામાં આવશે.

પ્રસ્‍તાવિત યોજના મુજબ, આ નવી પદ્ધતિનો હેતુ પીએફ ઉપાડ માટે દાવા દાખલ કરવાની લાંબી અને બોજારૂપ પ્રક્રિયાને દૂર કરવાનો છે. આ પગલાથી આશરે ૮.૧ લાખ આધાર-ચકાસાયેલ નિષ્‍ક્રિય ખાતાઓને આવરી લેવામાં આવશે તેવી અપેક્ષા છે. આ ખાતાઓમાં કુલ આશરે રુ.૫,૨૦૦ કરોડ જમા છે.

શરૂઆતના તબક્કામાં, EPFOનો ઉદ્દેશ્‍ય આધાર-ચકાસાયેલ નિષ્‍ક્રિય ખાતાઓમાંથી લગભગ ૨૫ ટકા પર પ્રક્રિયા કરવાનો છે. આનાથી એવા લાભાર્થીઓને નોંધપાત્ર રાહત મળશે, જેઓ તેમની જૂની થાપણો ઉપાડવા માંગતા હતા પરંતુ પ્રક્રિયાની જાણકારીના અભાવે અથવા દસ્‍તાવેજોના અભાવે તેમ કરવામાં અસમર્થ હતા.

અહેવાલો અનુસાર, નિષ્‍ક્રિય ખાતાઓમાં મોટી રકમ છુપાયેલી છે

લગભગ ૧૪,૦૦૦ ખાતાઓમાં ૫ લાખ રૂપિયાથી વધુ રકમ છે.

લગભગ ૩૮,૦૦૦ ખાતાઓમાં ૧ લાખથી ૫ લાખ રૂપિયા સુધીની રકમ જમા છે.

લગભગ ૪૧,૦૦૦ ખાતાઓમાં ૫૦,૦૦૦ થી ૧ લાખ રૂપિયાની વચ્‍ચેની રકમ બાકી છે.

સેન્‍ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્‍ટીઝ (CBT) એ પહેલાથી જ પાયલોટ પ્રોજેક્‍ટ તરીકે ૧,૦૦૦ રૂપિયા સુધીના બેલેન્‍સવાળા નિષ્‍ક્રિય ખાતાઓના ઓટો-સેટલમેન્‍ટને મંજૂરી આપી દીધી છે.

EPFO ના નિયમો અનુસાર, જ્‍યારે ખાતું વ્‍યાજ મળતું બંધ થઈ જાય છે ત્‍યારે તે નિષ્‍ક્રિય થઈ જાય છે. સામાન્‍ય રીતે, જો કોઈ સભ્‍ય ૫૫ વર્ષની ઉંમરે નિવૃત્ત થાય છે અને સતત ત્રણ વર્ષ સુધી કોઈ યોગદાન આપવામાં આવતું નથી, તો ખાતું નિષ્‍ક્રિય માનવામાં આવે છે. જો કે, ૫૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સભ્‍યો માટે, ખાતું ૫૮ વર્ષના થાય ત્‍યાં સુધી વ્‍યાજ મેળવતું રહે છે.

ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ સુધીના ડેટા અનુસાર, EPFO પાસે આશરે ૩.૧૮ મિલિયન નિષ્‍ક્રિય ખાતા છે જેમાં કુલ રુ.૧૦,૧૮૧ કરોડ જમા છે. આમાંથી, આશરે ૭૦૦,૦૦૦ ખાતા બે દાયકા (૨૦ વર્ષ) કરતાં વધુ જૂના છે.

EPFO એ વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે PF થાપણો પર વ્‍યાજ દર ૮.૨૫ ટકા જાળવી રાખ્‍યો છે. જોકે, સંગઠને સ્‍પષ્ટતા કરી છે કે ૩૬ મહિના સુધી નિષ્‍ક્રિય રહેનારા ખાતાઓને નિષ્‍ક્રિય તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે અને તેમના પર વધુ વ્‍યાજ ચૂકવવામાં આવતું નથી. આ ઓટો-સેટલમેન્‍ટ સુવિધા લાખો લોકોને કોઈપણ મુશ્‍કેલી વિના તેમના બાકી નાણાં પ્રાપ્ત કરવામાં સક્ષમ બનાવશે.