તેહરાન: ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધના ૨૪મા દિવસે રાજદ્વારી અને સૈન્ય મોરચે ભારે અરાજકતા જોવા મળી રહી છે. એકતરફ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પાંચ દિવસના યુદ્ધવિરામ (Pause) ની જાહેરાત કરી છે, તો બીજી તરફ ઈરાને મંત્રણાની વાતને સદંતર નકારી કાઢી છે. આ ગુંચવણભરી સ્થિતિ વચ્ચે ઈઝરાયેલ અને ઈરાન બંને પક્ષે હુમલાઓ ચાલુ રહેતા પશ્ચિમ એશિયામાં લોહીની નદીઓ વહી રહી છે.

ટ્રમ્પની જાહેરાત અને ઈરાનનો ઈનકાર:
સોમવારે સવારે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર જાહેરાત કરી હતી કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અત્યંત ઉત્પાદક વાતચીત થઈ રહી છે, જેના પગલે ઈરાની પાવર પ્લાન્ટ્સ અને એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરના હુમલા પાંચ દિવસ માટે મોકૂફ રાખવામાં આવ્યા છે. જોકે, ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયે ગણતરીના કલાકોમાં જ આ વાતને નકારી કાઢતા જણાવ્યું હતું કે તેહરાન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે કોઈ સંવાદ થઈ રહ્યો નથી. ઈરાની સંસદના અધ્યક્ષે આ સમાચારને ઓઈલ માર્કેટમાં હલચલ મચાવવા માટેના 'ફેક ન્યૂઝ' ગણાવ્યા છે. છતાં, પડદા પાછળ ઈજિપ્ત, પાકિસ્તાન, તુર્કી અને કતાર મધ્યસ્થી કરી રહ્યા હોવાના અહેવાલ છે.

ઈસ્લામાબાદમાં ગુપ્ત બેઠકનું આયોજન:
આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલો મુજબ, પાકિસ્તાન આ વિવાદમાં મુખ્ય મધ્યસ્થી તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીરે ટ્રમ્પ સાથે વાતચીત કરી છે. પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદમાં અમેરિકી દૂતો સ્ટીવ વિટકોફ અને જેરેડ કુશનર તથા ઈરાની સંસદના અધ્યક્ષ અને પૂર્વ આઈઆરજીસી જનરલ મોહમ્મદ બાઘેર ગાલિબાફ વચ્ચે ગુપ્ત બેઠકનું આયોજન થઈ રહ્યું છે.

ઓઈલ માર્કેટમાં ઉથલપાથલ અને ઉર્જા સંકટ:
ટ્રમ્પની યુદ્ધવિરામની જાહેરાત બાદ બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં ૮ ટકાનો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જે ૧૧૪ ડોલરથી ઘટીને ૯૯ ડોલર પ્રતિ બેરલ પર પહોંચ્યા હતા. આમ છતાં, આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી (IEA) ના વડા ફાતિહ બિરોલે ચેતવણી આપી છે કે આ માનવ ઇતિહાસનું સૌથી મોટું ઉર્જા સંકટ છે, જે ૧૯૭૩ અને ૧૯૭૯ના ઓઈલ શોક કરતા પણ વધુ ઘાતક છે. અત્યાર સુધી ૯ દેશોમાં ૪૦ થી વધુ ઉર્જા મથકોને નુકસાન થયું છે અને દૈનિક ૨૦ મિલિયન બેરલ તેલનો પુરવઠો ખોરવાયો છે.

યુદ્ધવિરામ વચ્ચે પણ ભીષણ હુમલા:
અમેરિકાની યુદ્ધવિરામની જાહેરાત છતાં ઈઝરાયેલે સોમવારે સવારે તેહરાન પર ‘વાઈડ-સ્કેલ’ હુમલા કર્યા હતા. ઈઝરાયેલી સેનાએ આઈઆરજીસી હેડક્વાર્ટર અને મિસાઈલ નિર્માણ એકમો પર બોમ્બમારો કર્યો હતો. બીજી તરફ, ઈરાને પણ યુએઈ, સાઉદી અરેબિયા અને કુવૈત પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા ચાલુ રાખ્યા છે. યુએઈ એ છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં ૭ બેલેસ્ટિક મિસાઈલ અને ૧૬ ડ્રોન તોડી પાડ્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે. ઈરાનના મિલિટરી એડવાઈઝર મોહસિન રેઝાઈએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાનને થયેલા નુકસાનનું પૂરેપૂરું વળતર નહીં મળે ત્યાં સુધી યુદ્ધ ચાલુ રહેશે.

માનવીય નુકસાનના આંકડા:
યુદ્ધના ૨૪મા દિવસે માનવીય તારાજીના આંકડા હચમચાવી દે તેવા છે:
 * ઈરાન: ૨૧૪ બાળકો સહિત ૧,૦૪૭ નાગરિકોના મોત અને ૨૧,૦૦૦ થી વધુ ઘાયલ.
 * લેબેનોન: ૧૧૮ બાળકો સહિત ૧,૦૩૯ લોકોના મોત.
 * અમેરિકા: ૧૩ સૈનિકોના મોત.
 * ઈઝરાયેલ: ૧૮ નાગરિકોના મોત, ૪,૭૦૦ ઘાયલ અને ૫,૦૦૦ લોકો વિસ્થાપિત.

બ્રિટિશ વડાપ્રધાન કીર સ્ટારરે આ આર્થિક પાયમાલી અને ગેસના ભાવમાં થયેલા ૬૦ ટકાના વધારા અંગે તાકીદની બેઠક બોલાવી છે. યુએસ સેન્ટકોમ મુજબ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની તકનીકી રીતે ખુલ્લી હોવા છતાં, સતત હુમલાઓના ડરથી વ્યાપારી જહાજો ત્યાંથી પસાર થઈ રહ્યા નથી. ઈઝરાયેલી સૈન્ય વડાએ સંકેત આપ્યો છે કે આ સૈન્ય અભિયાન હજુ તેના અડધા તબક્કા પર જ પહોંચ્યું છે.