ઇસ્લામ કે ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવનાર વ્યક્તિને નહીં મળે SC-ST અનામતનો લાભ
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યુ છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ હિન્દુ, શીખ કે બૌદ્ધ સિવાય અન્ય ધર્મ (ખ્રિસ્તી કે મુસ્લિમ) અંગીકાર કરે છે, તો તેને SC-ST અનામતનો લાભ મળશે નહીં
નવી દિલ્હી, તા.૨૪: સુપ્રીમ કોર્ટે એક એવો ચુકાદો આપ્યો છે જે ધર્માંતરણ અને અનામતના કાયદાકીય સમીકરણોને હંમેશા માટે બદલી નાખશે. જસ્ટિસ પી.કે. મિશ્રા અને એન.વી. અંજારિયાની બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ હિન્દુ, શીખ અથવા બૌદ્ધ ધર્મ સિવાયના અન્ય કોઈ પણ ધર્મમાં (જેમ કે ખ્રિસ્તી કે ઇસ્લામ) ધર્માંતરણ કરે છે, તો તે વ્યક્તિ અનુસૂચિત જાતિ તરીકેની પોતાની ઓળખ અને તે હેઠળ મળતા તમામ કાયદાકીય લાભો તત્કાળ ગુમાવે છે. કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ૧૯૫૦ના બંધારણીય આદેશ મુજબ, SC દરજ્જો માત્ર ચોક્કસ ધર્મો સુધી જ મર્યાદિત છે અને ધર્મ પરિવર્તન સાથે જ આ બંધારણીય સુરક્ષા કવચ આપોઆપ ઓગળી જાય છે.
આ કેસની જટિલતા પાદરી ચિંતાદા આનંદની અપીલ સાથે જોડાયેલી છે. આનંદે અક્કાલા રામીરેડ્ડી નામના વ્યક્તિ સામે જાતિ આધારિત ભેદભાવ અને દુર્વ્યવહારનો આરોપ લગાવી SC/ST એક્ટ હેઠળ ફરિયાદ કરી હતી. જોકે, તપાસમાં બહાર આવ્યું કે આનંદ છેલ્લા એક દાયકાથી ખ્રિસ્તી ધર્મ પાળતા હતા અને રવિવારની પ્રાર્થના સભાઓમાં પાદરી તરીકે સેવા આપતા હતા. આંધ્રપ્રદેશ હાઈકોર્ટે આ જ મુદ્દે તેમની FIR રદ કરી હતી, જેને હવે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ યોગ્ય ઠેરવી છે. અદાલતે અવલોકન કર્યું કે જે ધર્મમાં જાતિવાદનું અસ્તિત્વ જ સ્વીકારવામાં આવતું નથી, તે ધર્મ પાળનાર વ્યક્તિ જાતિ આધારિત અત્યાચારના કાયદાનો આશરો લઈ શકે નહીં.
ચુકાદામાં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, અદાલતે SC પ્રમાણપત્રને પણ આ કિસ્સામાં ગૌણ ગણ્યું છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે માત્ર કાગળ પરનું પ્રમાણપત્ર વ્યક્તિને અનુસૂચિત જાતિનો સભ્ય બનાવતું નથી જો તે વ્યક્તિ સક્રિયપણે એવા ધર્મનું પાલન કરતી હોય જે આ શ્રેણીમાં આવતો નથી. આ નિર્ણયથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે અનામત અથવા કાયદાકીય રક્ષણ મેળવવા માટે વ્યક્તિએ જે-તે ધર્મ પ્રત્યેની પોતાની વફાદારી જાળવી રાખવી પડશે. ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવ્યા પછી દલિત ખ્રિસ્તી તરીકે ઓળખાતા લોકો હવે કાયદાની નજરમાં સામાન્ય શ્રેણીના નાગરિક તરીકે જ ગણાશે.
આ સીમાચિﾎરૂપ નિર્ણયની અસર દેશભરના લાખો લોકો પર પડશે જેઓ ધર્મ પરિવર્તન કર્યા પછી પણ અનામતના લાભો મેળવી રહ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ ચુકાદા દ્વારા સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે બંધારણીય જોગવાઈઓનો દુરુપયોગ કરી શકાશે નહીં. જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની સ્વેચ્છાએ ખ્રિસ્તી કે અન્ય ધર્મ અપનાવે છે, તો તેણે એ વાત સ્વીકારી લેવી પડશે કે તેની જૂની જાતિ આધારિત ઓળખ અને તેનાથી મળતા લાભો ભૂતકાળ બની ગયા છે. આ ચુકાદો આગામી સમયમાં ધર્માંતરણ વિરોધી કાયદાઓ અને અનામતની અપીલો માટે પાયાનો પથ્થર સાબિત થશે.
(3:01 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
