ઇસ્લામાબાદ: પર્યાવરણ અને વાયુ પ્રદૂષણના મામલે પાકિસ્તાન માટે એક અત્યંત ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. તાજેતરમાં બહાર પાડવામાં આવેલા IQAir ના વાર્ષિક અહેવાલ મુજબ, વર્ષ 2025 માં પાકિસ્તાન વિશ્વનો સૌથી પ્રદૂષિત દેશ બની ગયો છે. આ અહેવાલે પાકિસ્તાનમાં વણસી રહેલી હવાની ગુણવત્તા અને તેના કારણે લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર થઈ રહેલી જીવલેણ અસરો તરફ આખા વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
AQI ના આંકડામાં મોટો ઉછાળો
રિપોર્ટ અનુસાર, પાકિસ્તાનના મુખ્ય શહેરોમાં હવાની ગુણવત્તા (Air Quality Index) સતત જોખમી સ્તર પર રહી છે.
•    13 દેશોમાં સૌથી ખરાબ: IQAir એ વિશ્વના 13 દેશો અને પ્રદેશોનો અભ્યાસ કર્યો હતો, જેમાં પાકિસ્તાન ટોચના સ્થાને રહ્યું છે.
•    સ્મોગની ચાદર: શિયાળા દરમિયાન પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રાંતમાં, ખાસ કરીને લાહોરમાં સ્મોગ (ધુમ્મસ અને ધુમાડું) એટલું વધી જાય છે કે વિઝિબિલિટી શૂન્ય થઈ જાય છે અને લોકો માટે શ્વાસ લેવો પણ મુશ્કેલ બને છે.
કેમ વધી રહ્યું છે પ્રદૂષણ?
પાકિસ્તાનમાં પ્રદૂષણ વધવા પાછળ અનેક પરિબળો જવાબદાર માનવામાં આવે છે:
1.    જૂના વાહનો અને ધુમાડો: રસ્તાઓ પર દોડતા જૂના વાહનો અને ઉદ્યોગોમાંથી નીકળતો ઝેરી ધુમાડો હવામાં પીએમ 2.5 (PM2.5) નું સ્તર વધારી રહ્યો છે.
2.    કચરો સળગાવવો: ખેતીના કચરા અને અન્ય કચરાને જાહેરમાં સળગાવવાની પ્રથા હજુ પણ ત્યાં વ્યાપક છે.
3.    ભૌગોલિક કારણો: ભૌગોલિક સ્થિતિને કારણે પ્રદૂષિત હવા એક જ જગ્યાએ સ્થિર રહે છે, જે સ્મોગમાં ફેરવાય છે.
સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસરો
નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે આ ઝેરીલી હવાને કારણે પાકિસ્તાનમાં શ્વાસની બીમારીઓ, ફેફસાનું કેન્સર અને હૃદયરોગના દર્દીઓની સંખ્યામાં ધરખમ વધારો થઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને બાળકો અને વૃદ્ધો માટે આ હવા અત્યંત ઘાતક સાબિત થઈ રહી છે. પાકિસ્તાન સરકારે પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે અનેક પગલાં લેવાની વાત કરી છે, પરંતુ જમીની સ્તરે તેની કોઈ ખાસ અસર દેખાઈ રહી નથી.
આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે પણ પાકિસ્તાનને પર્યાવરણીય કટોકટી જાહેર કરીને તાત્કાલિક સુધારાત્મક પગલાં લેવા વિનંતી કરી છે.