મુંબઈ: નવી મુંબઈની ઓળખ સમાન અને પ્રવાસીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનેલા ફ્લેમિંગો (પક્ષીઓ) અત્યારે જોખમમાં છે. કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય (MoEFCC) એ મહારાષ્ટ્ર સરકારને અત્યંત ગંભીરતા સાથે સૂચના આપી છે કે, નવી મુંબઈના ભીના મેદાનો (વેટલેન્ડ્સ) માં ફ્લેમિંગોના નિવાસસ્થાન બગડી રહ્યા છે તે મુદ્દાને તાત્કાલિક ઉકેલવામાં આવે.
ઝેરી બની રહ્યા છે મેદાનો
આબોહવા કાર્યકરો અને પર્યાવરણ પ્રેમીઓએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે નેરુલ ખાતેના મુખ્ય ભીના મેદાનો હવે ઝેરી બની ગયા છે.
•    રામસર સાઈટ પર અસર: આ પ્રદૂષણ માત્ર સ્થાનિક સ્તરે જ નહીં, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્વ ધરાવતી રામસર સાઈટ 'થાણે ક્રીક ફ્લેમિંગો અભયારણ્ય' (TCFS) સાથે જોડાયેલા વિસ્તારોને પણ ગંભીર રીતે અસર કરી રહ્યું છે.
•    ગેરકાયદે ડમ્પિંગ: મેદાનોમાં કચરો ઠાલવવાની પ્રવૃત્તિને કારણે પાણીની ગુણવત્તા બગડી છે, જે આ વિદેશી પક્ષીઓના ખોરાક અને રહેઠાણ માટે જોખમી સાબિત થઈ રહી છે.
કેન્દ્રનો કડક નિર્દેશ
કેન્દ્રીય મંત્રાલયે 'વેટલેન્ડ્સ (સંરક્ષણ અને વ્યવસ્થાપન) નિયમો, ૨૦૧૭' નો હવાલો આપતા મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય વેટલેન્ડ ઓથોરિટીને સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપ્યો છે કે:
1.    તાત્કાલિક કાર્યવાહી: કચરાના ડમ્પિંગ અને પર્યાવરણીય નુકસાન પહોંચાડતી પ્રવૃત્તિઓ પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે.
2.    રિપોર્ટ સબમિશન: કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીનો વિગતવાર અહેવાલ કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે.
3.    દેખરેખ: ભીના મેદાનોની સુરક્ષા માટે કાયમી વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં આવે.
શા માટે મહત્વના છે આ વેટલેન્ડ્સ?
નવી મુંબઈના આ ભીના મેદાનો દર વર્ષે હજારોની સંખ્યામાં ફ્લેમિંગો પક્ષીઓ માટે આશ્રયસ્થાન બને છે. આ વિસ્તારો માત્ર જૈવવિવિધતા માટે જ નહીં, પણ પૂર નિયંત્રણ અને ભૂગર્ભ જળ રિચાર્જ માટે પણ મહત્વના છે. જો આ કુદરતી નિવાસસ્થાનો નાશ પામશે, તો નવી મુંબઈ તેની ઇકોલોજીકલ સુંદરતા ગુમાવી દેશે.
પર્યાવરણવાદીઓ આશા રાખી રહ્યા છે કે કેન્દ્રના આ હસ્તક્ષેપ બાદ રાજ્ય સરકાર સફાળી જાગશે અને આ 'ગુલાબી મહેમાનો' ના ઘરને બચાવવા માટે નક્કર પગલાં લેશે.