વોશિંગ્ટન: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધની વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિવેદનો માત્ર રાજકીય ગરમાવો જ નથી લાવી રહ્યા, પરંતુ વૈશ્વિક બજારમાં અબજો ડોલરની ઉથલપાથલ મચાવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં સામે આવેલા એક મોટા ખુલાસા મુજબ, ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન પર હુમલો મુલતવી રાખવાની જાહેરાત કરવામાં આવી તેના માત્ર ૧૫ મિનિટ પહેલા જ બજારમાં જે પ્રકારના વ્યવહારો થયા છે, તેણે 'ઈનસાઈડર ટ્રેડિંગ' (આંતરિક માહિતીના આધારે વેપાર) ના ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
૧૫ મિનિટની ગેમ અને અબજોનો નફો
૨૩ માર્ચના રોજ સવારે ૭:૦૪ વાગ્યે ટ્રમ્પે ટ્વિટ કર્યું કે ઈરાન સાથેની વાતચીત સફળ રહી છે અને હુમલો ૫ દિવસ માટે મુલતવી રખાયો છે. પરંતુ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આ ટ્વિટના ૧૫ મિનિટ પહેલા જ:
•    ક્રૂડ ઓઇલ: સવારે ૬:૫૦ વાગ્યે અચાનક ૮૪૦ મિલિયન ડોલરના ક્રૂડ ઓઇલ ફ્યુચર્સ વેચવામાં આવ્યા. ટ્રમ્પના ટ્વિટ બાદ ક્રૂડ ૧૫% ઘટી ગયું અને આ વેપારીઓએ મિનિટોમાં કરોડોની કમાણી કરી.
•    S&P 500: સવારે ૬:૪૯ વાગ્યે અજાણ્યા વેપારીઓએ ૧.૫ બિલિયન ડોલરના ફ્યુચર્સ ખરીદ્યા. જાહેરાત બાદ બજારનું મૂલ્ય ૨ ટ્રિલિયન ડોલર વધી ગયું.
•    ક્રિપ્ટોકરન્સી: બિટકોઈન અને ઈથેરિયમમાં ૨૦ ગણા લીવરેજ સાથે ૨૦૦ મિલિયન ડોલરના દાવ લાગ્યા, જે જાહેરાત બાદ તરત જ બમણા થઈ ગયા.
"આ રાજદ્રોહ છે" – પોલ ક્રુગમેનનો આક્ષેપ
આ રહસ્યમય સોદાઓએ અમેરિકામાં રાજકીય ભૂકંપ લાવી દીધો છે. નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા અર્થશાસ્ત્રી પોલ ક્રુગમેને આકરા પ્રહાર કરતા કહ્યું છે કે, "આ માત્ર ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગ નથી, તે રાજદ્રોહ છે." તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ટ્રમ્પના નજીકના લોકોએ લાખો ડોલર કમાવવા માટે યુદ્ધ અને શાંતિના સમાચારોનો ઉપયોગ કરીને બજારમાં ચાલાકી કરી છે. યુએસ સેનેટર ક્રિસ મર્ફીએ પણ સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે આ સોદા કરનારા 'ઇનસાઇડર' કોણ છે? શું તે ટ્રમ્પ પરિવાર છે કે વ્હાઇટ હાઉસનો કોઈ કર્મચારી?
સટ્ટાબાજીની સાઇટ્સ પર પણ 'પૂર્વનિર્ધારિત' જીત
આ પહેલીવાર નથી જ્યારે આવું બન્યું હોય. અગાઉ ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર હુમલાના સમાચાર આવ્યાના ૭૧ મિનિટ પહેલા જ 'પોલીમાર્કેટ' જેવી સટ્ટાબાજીની સાઇટ્સ પર કેટલાક લોકોએ સચોટ દાવ લગાવીને $૮૨૦,૦૦૦ કમાયા હતા. નોંધનીય છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જુનિયર પોતે પોલીમાર્કેટના સલાહકાર છે. વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ માદુરોની ધરપકડ અને વૈશ્વિક ટેરિફની જાહેરાત પહેલા પણ ટ્રમ્પ વહીવટના અધિકારીઓએ મોટા પ્રમાણમાં શેર વેચી દીધા હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
વિશ્વ જ્યારે યુદ્ધના ભય નીચે જીવી રહ્યું છે, ત્યારે સત્તાના સર્વોચ્ચ સ્થાને બેઠેલા લોકો દ્વારા બજારમાં થતી આ 'પત્તેબાજી' એ ગંભીર કાયદાકીય અને નૈતિક પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. શું આ માત્ર એક સંયોગ છે કે અબજો ડોલરનું સુનિયોજિત કૌભાંડ? તે તો હવે તપાસ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.