નવી દિલ્હી:  દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે ધાર્મિક રજાઓને લઈને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને દિશાધારી ચુકાદો આપ્યો છે. જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને સંદીપ મહેતાની બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બંધારણની કલમ 25 હેઠળ મળેલા ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના અધિકારમાં સરકાર પાસે જાહેર રજા માંગવાનો અધિકાર સામેલ નથી. અખિલ ભારતીય શિરોમણી સિંહ સભા દ્વારા દસમા શીખ ગુરુ, ગુરુ ગોવિંદ સિંહજીની જન્મજયંતિ પર દેશભરમાં ગેઝેટેડ રજા જાહેર કરવાની માંગ કરતી અરજીને કોર્ટે ફગાવી દીધી છે. અદાલતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે જાહેર રજા જાહેર કરવી એ સંપૂર્ણપણે સરકારનો નીતિગત અને કારોબારી નિર્ણય છે, જેમાં ન્યાયતંત્રનો હસ્તક્ષેપ યોગ્ય નથી.

ચુકાદો આપતી વખતે સુપ્રીમ કોર્ટે ભારતની આર્થિક પ્રગતિ અને કાર્યક્ષમતા પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે એક વિકાસશીલ રાષ્ટ્ર તરીકે ભારતે ઉત્પાદકતા અને કામની સાતત્યતાને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. શીખ ધર્મના સિદ્ધાંતોનો ઉલ્લેખ કરતા બેન્ચે જણાવ્યું કે ગુરુ ગોવિંદ સિંહજીનું જીવન પોતે જ શિસ્ત, હિંમત અને અતૂટ કર્તવ્યનું પ્રતિક છે. કોર્ટે ભાવુક થઈને ઉમેર્યું કે, આવા મહાન વ્યક્તિત્વના વારસાને સન્માન આપવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ એ છે કે આપણે રજા માણીને શ્રદ્ધાંજલિ આપવાને બદલે દેશ પ્રત્યેની આપણી જવાબદારીઓ સંપૂર્ણ નિષ્ઠા સાથે પૂરી કરીએ.

બંધારણીય પાસાઓ પર પ્રકાશ પાડતા અદાલતે સમજાવ્યું કે કલમ 25 દરેક વ્યક્તિને પોતાનો ધર્મ માનવા અને તેનો પ્રચાર કરવાની છૂટ આપે છે, પરંતુ તે રાજ્યને કોઈપણ ધાર્મિક પ્રસંગે ફરજિયાત રજા આપવા માટે મજબૂર કરતી નથી. કોર્ટે ચેતવણી પણ આપી હતી કે જો આવી માંગણીઓ સ્વીકારવામાં આવે, તો વિવિધ ધાર્મિક જૂથો તરફથી રજાઓનો પ્રવાહ આવી શકે છે, જે વહીવટી અને શાસકીય કાર્ય પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે. ભારત જેવા વિવિધતા ધરાવતા દેશમાં કયો રાજ્ય કઈ રજા આપે છે તે સ્થાનિક જરૂરિયાતો અને સંઘીય માળખા પર આધારિત છે, તેને ભેદભાવ ગણી શકાય નહીં.