મુંબઈ: બેંકિંગ નિયમોનું પાલન ન કરનારાઓ સામે ભારતીય રિઝર્વ બેંકે લાલ આંખ કરી છે. RBIએ જાહેર ક્ષેત્રની ત્રણ અગ્રણી બેંકો અને એક ફિનટેક કંપની પર નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ લાખો રૂપિયાનો નાણાકીય દંડ ફટકાર્યો છે. આ કાર્યવાહીથી બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે.
 
કઈ બેંક પર કેટલો દંડ?
RBI દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડા મુજબ દંડની વિગત નીચે મુજબ છે:
•    યુનિયન બેંક ઓફ ઈન્ડિયા: ₹95.40 લાખ
•    સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા: ₹63.60 લાખ
•    બેંક ઓફ ઈન્ડિયા: ₹58.50 લાખ
•    પાઈન લેબ્સ (ફિનટેક): ₹3.10 લાખ
 
ગ્રાહકોની સુવિધામાં બેદરકારી અને ટેકનિકલ ખામી
દરેક બેંક સામે અલગ-અલગ કારણોસર આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે:
1.    યુનિયન બેંકની મોટી ભૂલ: આ બેંકે ગ્રાહકોને અનધિકૃત વ્યવહારોની જાણ કરવા માટે ૨૪ કલાકની સુવિધા આપી ન હતી. આ ઉપરાંત, છેતરપિંડીના કિસ્સામાં ૧૦ દિવસમાં ગ્રાહકોના ખાતામાં પૈસા જમા કરાવવાના નિયમનું પણ ઉલ્લંઘન કર્યું હતું.
2.    સેન્ટ્રલ બેંક અને KYC: આ બેંક નિર્ધારિત સમયમાં ગ્રાહકોના KYC રેકોર્ડ સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રીમાં અપલોડ કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. વળી, એક જ ગ્રાહકના બે BSBD એકાઉન્ટ ખોલવા જેવા છબરડા પણ સામે આવ્યા છે.
3.    બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અને વ્યાજની ચોરી: બેંકે ટર્મ ડિપોઝિટ (FD) પાક્યા પછી તેની વાસ્તવિક ચુકવણી સુધીના સમયગાળાનું વ્યાજ ચૂકવ્યું ન હતું અને લોન ખાતાઓ પર વધારાના ચાર્જ વસૂલ્યા હતા.
 
ફિનટેક કંપની પાઈન લેબ્સ પર કાર્યવાહી
ડિજિટલ પેમેન્ટ ક્ષેત્રની જાણીતી કંપની પાઈન લેબ્સે KYC ચકાસણી પૂર્ણ કર્યા વિના જ પ્રીપેડ પેમેન્ટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ (PPIs) જાહેર કર્યા હતા, જે નાણાકીય સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ ગંભીર ચૂક ગણાય છે.
RBIની આ કડક કાર્યવાહી સ્પષ્ટ કરે છે કે ગ્રાહકોના હિતો અને બેંકિંગ માર્ગદર્શિકા સાથે કોઈપણ પ્રકારની બાંધછોડ ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં.