જયપુર:રાજસ્થાનમાં માર્ચ મહિનાના અંતિમ દિવસોમાં હવામાનનો મિજાજ એકાએક પલટાઈ ગયો છે, જેના કારણે કાળઝાળ ગરમીને બદલે હવે કરા અને પવન સાથેનો વરસાદ મુસીબત બનીને આવ્યો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારો માટે ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધી 'યલો એલર્ટ' જારી કર્યું છે. ખાસ કરીને વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ (પશ્ચિમી વિક્ષેપ) સક્રિય થવાને કારણે જયપુર, બિકાનેર અને જોધપુર વિભાગમાં વાતાવરણમાં જબરદસ્ત યુ-ટર્ન જોવા મળ્યો છે. આ આકસ્મિક ફેરફારને કારણે દિવસના તાપમાનમાં ૨ થી ૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેણે સામાન્ય લોકોને ગરમીમાંથી રાહત આપી છે પરંતુ ચિંતાના વાદળો પણ ઘેરાયા છે.

હવામાન કેન્દ્રના અહેવાલ મુજબ, આગામી ૪૮ કલાક દરમિયાન જયપુર, જોધપુર, બિકાનેર ઉપરાંત ચુરુ, પિલાની, સીકર અને કોટામાં ધૂળની ડમરીઓ અને તેજ પવન સાથે વરસાદ પડવાની પ્રબળ શક્યતા છે. આ વર્ષે માર્ચ મહિનો અસાધારણ રહ્યો છે, જેમાં દર ત્રણ-ચાર દિવસે હવામાન બદલાતું રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે એપ્રિલની શરૂઆતથી જ રાજસ્થાનમાં આકરી ગરમીનો પ્રારંભ થતો હોય છે, પરંતુ આ વખતે હવામાનશાસ્ત્રીઓ આગાહી કરી રહ્યા છે કે એપ્રિલના પ્રથમ સપ્તાહમાં પણ વાતાવરણ સામાન્ય રહેશે. નવા પશ્ચિમી વિક્ષેપોના વારંવાર આગમનથી દર પાંચ દિવસે વાવાઝોડા અને વરસાદની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે, જે ઉનાળાની આકરી ગરમીને થોડા સમય માટે પાછી ઠેલશે.

જોકે, આ બદલાયેલું હવામાન ખેડૂતો માટે પડ્યા પર પાટું સમાન સાબિત થઈ રહ્યું છે. શેખાવતી અને પશ્ચિમ રાજસ્થાનના કૃષિ પટ્ટામાં કરા પડવાથી તૈયાર રવિ પાકને વ્યાપક નુકસાન થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. કૃષિ નિષ્ણાતોએ ખેડૂતોને કાપણી કરેલા પાકને તાત્કાલિક સુરક્ષિત સ્થળોએ સંગ્રહ કરવા અને ખેતરોમાં પાણીનો ભરાવો ન થાય તેની કાળજી રાખવા સૂચના આપી છે. કુદરતી આફત સામે ખેતીના પાકને બચાવવો હવે ખેડૂતો માટે મોટો પડકાર બની ગયો છે, કારણ કે માવઠાની આ હારમાળા એપ્રિલના શરૂઆતના દિવસોમાં પણ જારી રહેવાની શક્યતા છે.

હવામાન વિભાગે સામાન્ય નાગરિકો માટે પણ કડક માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. વાવાઝોડા અને કરા પડવા દરમિયાન વીજળીના થાંભલા, કાચા મકાનો અને ઝાડ નીચે આશ્રય ન લેવા તાકીદ કરવામાં આવી છે. પ્રતિકૂળ હવામાનમાં લોકોને પાકા અને કોંક્રિટના ઘરોમાં રહેવાની સલાહ અપાઈ છે. હવામાન નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આ રીતે વારંવાર વરસાદી માહોલ સર્જાશે તો ઉનાળાની ઋતુ લંબાઈ શકે છે અને ગરમીનું પ્રમાણ મોડું વધશે. હાલમાં સમગ્ર રાજ્યમાં વહીવટી તંત્રને સતર્ક રહેવા અને કોઈપણ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા તૈયાર રહેવા જણાવાયું છે.