નવી દિલ્હી :ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) એ લોકશાહીના પાયાને વધુ મજબૂત અને સર્વસમાવેશક બનાવવા માટે એક ક્રાંતિકારી પહેલની જાહેરાત કરી છે. ૨૦૨૬ માં યોજાનારી વિવિધ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ અને પેટાચૂંટણીઓ પહેલા, પંચે ૨.૩ લાખથી વધુ એવા મતદારો માટે 'ઘરે બેઠા મતદાન'ની સુવિધા શરૂ કરી છે, જેઓ શારીરિક અશક્તિ અથવા ઉંમરના કારણે મતદાન મથક સુધી પહોંચી શકતા નથી. આ અંતર્ગત ૮૫ વર્ષથી વધુ ઉંમરના વડીલો અને દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ (PwDs) પોતાના ઘરના આંગણેથી જ મતાધિકારનો ઉપયોગ કરી શકશે.
કેરળ અને આસામમાં વડીલોનો ભારે ઉત્સાહ
ચૂંટણી પંચના આંકડા મુજબ, આ સુવિધાનો લાભ લેવામાં કેરળ સૌથી મોખરે છે. કેરળ, આસામ અને પુડુચેરીમાં કુલ ૧,૬૭,૩૬૧ વૃદ્ધ મતદારોએ ઘરબેઠાં મતદાન કરવાની મંજૂરી મેળવી છે. જેમાં કેરળમાં સૌથી વધુ ૧.૪૫ લાખથી વધુ વડીલોએ આ વિકલ્પ પસંદ કર્યો છે. તેવી જ રીતે, ત્રણેય પ્રદેશોમાં આશરે ૭૦,૪૯૯ દિવ્યાંગ મતદારોએ પણ પોસ્ટલ બેલેટ દ્વારા મતાધિકારનો ઉપયોગ કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે. આ પગલાથી મતના ટકામાં વધારો થવાની સાથે સાથે સમાજમાં સમાનતાનો સંદેશ પણ જશે.
ચુસ્ત સુરક્ષા અને વિડિયોગ્રાફી સાથે મતદાન
ઘરે બેઠા મતદાનની આ પ્રક્રિયા કોઈ સામાન્ય મુલાકાત જેવી નહીં હોય. પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મતદાન અધિકારીઓની ટીમ સુરક્ષા કર્મચારીઓ સાથે મતદારના ઘરે પહોંચશે. મતદાનની ગુપ્તતા જળવાઈ રહે તે માટે સંપૂર્ણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે અને સમગ્ર પ્રક્રિયાની વિડિયોગ્રાફી પણ કરવામાં આવશે જેથી કોઈ પણ પ્રકારની ગેરરીતિ ન થાય. રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ પણ આ પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ કરી શકશે, જેનાથી પારદર્શિતા જળવાઈ રહેશે. પ્રથમ તબક્કાનું મતદાન ૫ એપ્રિલ સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.
સર્વસમાવેશક લોકશાહી તરફ મોટું પગલું
જે મતદારો ઘરે બેઠા મતદાનનો વિકલ્પ નથી પસંદ કરતા, તેમના માટે મતદાન મથકો પર સ્વયંસેવકો અને સુલભતા સહાય જેવી તમામ સુવિધાઓ યથાવત રહેશે. લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, ૧૯૫૧ હેઠળ લેવાયેલો આ નિર્ણય એ વાતની સાબિતી છે કે ભારતીય ચૂંટણી પંચ દરેક નાગરિકના મતના મૂલ્યને સમજે છે. આ સુવિધાથી ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો અને પશ્ચિમ બંગાળમાં ચૂંટણીના પરિણામોમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.