નવી દિલ્હી, તા.31: મધ્ય-પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધની વચ્ચે એક ચોંકાવનારો વળાંક આવ્યો છે. એક તરફ ઇઝરાયલ પોતાની સુરક્ષામાં અભેદ્ય કિલ્લો સાબિત થઈ રહ્યું છે, તો બીજી તરફ સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) જેવા સમૃદ્ધ મુસ્લિમ દેશો ઇરાની ડ્રોન અને મિસાઇલોનો ભોગ બની રહ્યા છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતો હવે પ્રશ્ન ઉઠાવી રહ્યા છે કે, શું અમેરિકાએ પોતાના સ્વાર્થ માટે આ ઇસ્લામિક દેશોની સુરક્ષા સાથે ચેડાં કર્યા છે?

ઇઝરાયલ માટે સાઉદીને જોખમમાં મૂક્યું?

તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ઓક્ટોબર 2024 થી જ અમેરિકાએ સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક અને કતારમાં તૈનાત પોતાની અદ્યતન હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ 'THAAD' (Terminal High Altitude Area Defense) ને ત્યાંથી હટાવીને ઇઝરાયલમાં ગોઠવી દીધી છે. જો બિડેન પ્રશાસનના આ નિર્ણયને કારણે ઇઝરાયલની આસપાસ તો સુરક્ષાનું કવચ તૈયાર થઈ ગયું, પરંતુ સાઉદી અરેબિયા અને અબુ ધાબી જેવા શહેરો ઇરાની હુમલાઓ માટે સરળ લક્ષ્ય બની ગયા છે. સાઉદીના એક અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે ભારે રોષ વ્યક્ત કર્યો છે કે, અમેરિકાએ તેમને પોતાના નસીબ પર છોડી દીધા છે.

રશિયા પાસેથી હથિયાર ખરીદવામાં આડખીલી

સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ મજબૂરીમાં અમેરિકા પાસેથી મોંઘા ભાવે શસ્ત્રો ખરીદી રહ્યા છે. તેનું મુખ્ય કારણ અમેરિકાનો 'CAATSA' કાયદો છે, જેના ડરથી સાઉદી અરેબિયા રશિયાની અત્યંત પ્રભાવશાળી S-400 મિસાઇલ સિસ્ટમ ખરીદી શકતું નથી. રશિયન પ્રતિબંધોના જોખમે સાઉદીને અમેરિકાના શસ્ત્રો પર નિર્ભર રહેવા મજબૂર કર્યું છે, છતાં જરૂરતના સમયે અમેરિકાએ તે સાધનો ઇઝરાયલની સેવામાં લગાવી દીધા છે.

યુદ્ધનો ફાયદો કોને?

આ સમગ્ર પરિસ્થિતિમાં સૌથી મોટો ફાયદો અમેરિકા અને ઇઝરાયલની શસ્ત્ર બનાવતી કંપનીઓને થતો જણાય છે. ઇરાની હુમલાઓથી ડરીને હવે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ પોતાના સંરક્ષણ બજેટમાં જંગી વધારો કરશે અને ફરીથી અમેરિકા કે ઇઝરાયલ પાસેથી જ હથિયારો ખરીદશે. આમ, હુમલો ઇરાને કર્યો, નુકસાન મુસ્લિમ દેશોને થયું, પણ કમાણી અમેરિકા અને ઇઝરાયલની તિજોરીમાં જવાની છે.

નબળાઈનો પર્દાફાશ

ઇરાનના તાજેતરના હુમલાઓએ મધ્ય-પૂર્વના દેશોની સુરક્ષા વ્યવસ્થાની પોલ ખોલી નાખી છે. અબ્રાહમ કરાર હેઠળ ઇઝરાયલ સાથે સંબંધો સુધારનારા દેશો હવે અનુભવી રહ્યા છે કે મિત્રતાના નામે કદાચ તેમને રક્ષણ વિહોણા કરી દેવામાં આવ્યા છે. આવનારા સમયમાં આ દેશોએ પોતાની સુરક્ષા માટે અમેરિકા પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી પડશે અથવા તો વધુ મોંઘા સંરક્ષણ સોદાઓ માટે તૈયાર રહેવું પડશે.

ઝડપી વિશ્લેષણ: નિષ્ણાતો માને છે કે અમેરિકાએ ઇરાની હુમલાને એવી રીતે વાળ્યો છે કે જેનાથી ઇસ્લામિક દેશો વધુ અસુરક્ષિત અનુભવે અને ભવિષ્યમાં શસ્ત્રોની ખરીદી માટે અમેરિકાના શરણે આવે.