વેલિંગ્ટન, તા.૨: ન્યુઝીલેન્ડની નાગરિકતા ધરાવતા લોકો માટે સરકાર દ્વારા નાગરિકતાની સ્થિતિ બદલવા અંગેના નિયમોમાં મહત્વની સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે. ન્યુઝીલેન્ડ બેવડી નાગરિકતા (Dual Citizenship) રાખવાની છૂટ આપે છે, પરંતુ અન્ય દેશોના કાયદાઓ અને વિશિષ્ટ પરિસ્થિતિઓમાં સરકાર દ્વારા નાગરિકતા રદ કરવાની સત્તા અંગેના નિયમો પ્રવાસીઓ માટે ખાસ જાણવા જેવા છે.
બેવડી નાગરિકતા: અન્ય દેશોના નિયમો છે નિર્ણાયક
ન્યુઝીલેન્ડના કાયદા મુજબ, વ્યક્તિ એક સાથે ન્યુઝીલેન્ડ અને અન્ય દેશની રાષ્ટ્રીયતા ધરાવી શકે છે. જોકે, આ બાબત સંપૂર્ણપણે બીજા દેશના નિયમો પર નિર્ભર છે. ભારત જેવા ઘણા દેશો બેવડી નાગરિકતાની મંજૂરી આપતા નથી. આવા કિસ્સામાં, જો કોઈ વ્યક્તિ બીજા દેશની નાગરિકતા લેવા માંગતી હોય, તો તેણે ફરજિયાતપણે પોતાની ન્યુઝીલેન્ડની નાગરિકતાનો ત્યાગ કરવો પડે છે. આથી, કોઈપણ નવો પાસપોર્ટ લેતા પહેલા બંને દેશોના કાયદાકીય માળખાને સમજવું અનિવાર્ય છે.
સ્વેચ્છાએ નાગરિકતાનો ત્યાગ અને તેના પરિણામો
ઘણા કિસ્સાઓમાં વ્યક્તિઓ પોતાની મરજીથી ન્યુઝીલેન્ડની નાગરિકતા છોડવાનો નિર્ણય લે છે. એકવાર નાગરિકતા છોડી દેવામાં આવે પછી, વ્યક્તિ ન્યુઝીલેન્ડના પાસપોર્ટનો ઉપયોગ કરવાના તમામ અધિકારો ગુમાવી દે છે. આ સાથે જ નાગરિક તરીકે મળતા અન્ય વિશેષાધિકારો પણ સમાપ્ત થઈ જાય છે. આ પ્રક્રિયા ખાસ કરીને તેવા લોકો માટે છે જેઓ એવા દેશમાં સ્થાયી થવા માંગે છે જ્યાં એક જ નાગરિકતા રાખવાનો નિયમ હોય.
સરકાર ક્યારે છીનવી શકે છે તમારી નાગરિકતા?
ન્યુઝીલેન્ડમાં નાગરિકતા રદ કરવાના કિસ્સાઓ ખૂબ જ દુર્લભ છે, પરંતુ સરકાર પાસે અમુક ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં આ સત્તા છે. આંતરિક બાબતોના પ્રધાન કાનૂની માળખા હેઠળ કોઈ વ્યક્તિની નાગરિકતા છીનવી લેવાનો આદેશ આપી શકે છે. જો આવું થાય, તો તે વ્યક્તિ માત્ર પાસપોર્ટ જ નહીં, પણ ન્યુઝીલેન્ડમાં રહેવાનો અને કામ કરવાનો મૂળભૂત અધિકાર પણ ગુમાવી શકે છે.
નાગરિકતાની સ્થિતિમાં ફેરફાર એ જીવનનો મોટો નિર્ણય છે, જેની અસર માત્ર મુસાફરી પર જ નહીં પરંતુ વ્યક્તિના રહેઠાણ અને કાયદાકીય અધિકારો પર પણ પડે છે.