નવી દિલ્હી: અમેરિકાના પ્રતિબંધો હેઠળના ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલ ભરેલા એક જહાજે ભારતના પશ્ચિમ કિનારે આવવાને બદલે અચાનક ચીન તરફ પોતાનો માર્ગ બદલી નાખ્યો છે. શિપ-ટ્રેકિંગ ફર્મ 'કેપ્લર' (Kpler) ના ડેટા મુજબ, ૨૦૦૨માં બનેલું અને ૨૦૨૫માં અમેરિકા દ્વારા પ્રતિબંધિત કરાયેલું 'પિંગ શુન' (Ping Shun) નામનું આ જહાજ અગાઉ ભારતના વાડીનાર બંદર તરફ આવી રહ્યું હોવાના સંકેત મળ્યા હતા. જો આ જહાજ ભારતમાં આવ્યું હોત, તો તે છેલ્લા સાત વર્ષમાં ઈરાનથી આવતું તેલનું પ્રથમ શિપમેન્ટ હોત.

ભારત આવતા જહાજે લીધો દક્ષિણ તરફ વળાંક:
સમાચાર એજન્સી બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, આ સપ્તાહની શરૂઆતમાં જહાજે તેના સિગ્નલ દ્વારા ગુજરાતના વાડીનાર બંદર પર આગમન દર્શાવ્યું હતું, પરંતુ ત્યારબાદ તેણે અચાનક દક્ષિણ તરફ તીવ્ર વળાંક લીધો હતો. હાલમાં આ જહાજ ચીનના ડોંગિંગ (Dongying) તરફ જઈ રહ્યું હોવાનું જણાય છે. જોકે, દરિયાઈ માર્ગે જહાજોના ગંતવ્ય સ્થાનોના સંકેતો અંતિમ હોતા નથી અને તે ગમે ત્યારે બદલાઈ શકે છે.

અમેરિકન પ્રતિબંધોની સીધી અસર:
ભારતે મે ૨૦૧૯થી ઈરાન પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવાનું બંધ કરી દીધું છે. તે સમયે અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ હેઠળની સરકારે ઈરાન પર કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા, જેના કારણે ભારતે ત્યાંથી તેલની આયાત અટકાવવી પડી હતી. જોકે, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે હાલમાં દરિયામાં રહેલા ઈરાની કાર્ગો માટે દંડમાં અસ્થાયી રાહત આપી છે, પરંતુ પેમેન્ટની પદ્ધતિ, શિપિંગ વ્યવસ્થા અને વીમાને લગતી સમસ્યાઓએ સંભવિત વ્યવહારોને વધુ જટિલ બનાવી દીધા છે.

ઊર્જા બજારમાં ચર્ચા:
વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં આ જહાજની હિલચાલ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી હતી. જો ભારત ઈરાન પાસેથી તેલની ખરીદી ફરી શરૂ કરે તો તે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં મોટો ફેરફાર ગણાય તેમ હતો. પરંતુ છેલ્લી ઘડીએ જહાજે માર્ગ બદલતા ભારતની ઈરાન પાસેથી તેલ આયાત કરવાની અટકળો પર હાલ પૂરતું વિરામ મુકાઈ ગયું છે. નિષ્ણાતોના મતે, આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય લેવડ-દેવડમાં પડતી મુશ્કેલીઓ આ ફેરફાર પાછળનું મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે.