નવી દિલ્હી: તા.૩ ભારતમાંથી વિદેશ ભણવા જનારા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે, પરંતુ ૨૦૨૬ના વર્ષમાં એક નવો ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે. હવે ભારતીય અરજદારો માત્ર યુનિવર્સિટીના મોટા નામ પાછળ દોડવાને બદલે 'મેરિટ-આધારિત શિષ્યવૃત્તિ' (Merit-based Scholarship) અને આર્થિક ગણતરીઓને પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે. એક રિપોર્ટ અનુસાર, ૨૦૨૫ સુધીમાં ૧૦ લાખથી વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ વિદેશમાં હતા, જેમાં MBA માટેના અરજદારોમાં ૨૬% નો જંગી ઉછાળો નોંધાયો છે.
આકાંક્ષાથી વળતર તરફનું પરિવર્તન
અગાઉ વિદેશી શિક્ષણ માત્ર એક સપનું કે આકાંક્ષા હતી, પરંતુ હવે તે એક સચોટ 'બિઝનેસ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ' બની ગયું છે. ૨૦૨૬માં પ્રવેશ મેળવવા ઈચ્છતા વ્યાવસાયિકો હવે ટ્યુશન ફી, રહેવાનો ખર્ચ અને ચલણના દરમાં થતી વધઘટનું ઝીણવટભર્યું વિશ્લેષણ કરી રહ્યા છે. શિષ્યવૃત્તિ હવે માત્ર એક વધારાનો લાભ નથી, પરંતુ તે નિર્ણય લેવા માટેનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની ગઈ છે. વિદ્યાર્થીઓ હવે સંસ્થાની પસંદગી કરતા પહેલા શિષ્યવૃત્તિ બાદની 'નેટ ફી' કેટલી થશે તેની સરખામણી કરી રહ્યા છે.
યુકેનું એક વર્ષનું મોડેલ કેમ છે હિટ?
ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) હજુ પણ ટોચનું ગંતવ્ય છે. તેનું મુખ્ય કારણ યુકેનું એક વર્ષનું MBA ફોર્મેટ છે. બે વર્ષના બદલે એક વર્ષમાં ડિગ્રી મળવાથી રહેવાનો ખર્ચ અડધો થઈ જાય છે અને વિદ્યાર્થીઓ જલ્દીથી નોકરીમાં જોડાઈને કમાણી શરૂ કરી શકે છે. નોટિંગહામ બિઝનેસ સ્કૂલ જેવી સંસ્થાઓ હવે પ્રવેશ પ્રક્રિયાની સાથે જ શિષ્યવૃત્તિના પરિણામો આપી રહી છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓ આર્થિક આયોજન કરી શકે.
વિઝાની ચર્ચાઓ છતાં ઉત્સાહ અકબંધ
વિઝા નીતિઓમાં થતા ફેરફારોની ચર્ચાઓ છતાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનો ઉત્સાહ ઘટ્યો નથી. યુકે હોમ ઓફિસના ડેટા મુજબ, જૂન ૨૦૨૫ સુધીમાં લગભગ ૯૮,૦૧૪ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને વિઝા આપવામાં આવ્યા હતા, જે ચીની વિદ્યાર્થીઓની બરાબરી પર છે. આ દર્શાવે છે કે ગ્લોબલ કરિયર બનાવવા માટે ભારતીય યુવાનો અત્યારે પણ વિદેશી મેનેજમેન્ટ શિક્ષણને શ્રેષ્ઠ માર્ગ માને છે.
ટૂંકમાં, ૨૦૨૬નું વર્ષ એવા વિદ્યાર્થીઓનું છે જેઓ માત્ર શૈક્ષણિક ગુણવત્તા જ નહીં, પરંતુ પારદર્શક નાણાકીય માળખું અને મજબૂત શિષ્યવૃત્તિ આપતી યુનિવર્સિટીઓને પસંદ કરી રહ્યા છે. શિષ્યવૃત્તિ હવે માત્ર આર્થિક મદદ નથી, પણ ગંતવ્ય પસંદગી માટેનું સૌથી શક્તિશાળી સાધન બની ગયું છે.