લખનૌ,તા.૦૬: તેલ અને ગેસ પછી, ઉત્તર પ્રદેશ હવે એમોનિયા કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું છે. કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ સુવિધાઓ માટે બમણી કિમત વસૂલવામાં આવી રહી છે. રૂ.૭,૨૦૦ ની કિમતનો ૬૦ કિલોનો સિલિન્‍ડર હવે રૂ.૧૫,૦૦૦ માં ઉપલબ્‍ધ છે. રાજ્‍યમાં ૨,૫૦૦ કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ સુવિધાઓ છે.

યુએસ-ઇઝરાયલ-ઈરાન યુદ્ધની અસર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને રસોઈ ગેસ પછી, યુદ્ધની અસર હવે કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ ઉદ્યોગ અને કૃષિ અર્થતંત્ર પર સ્‍પષ્ટપણે દેખાય છે. એમોનિયાના ભાવ બમણા થવાથી રાજ્‍યભરમાં અલીગઢથી વારાણસી સુધીના આશરે ૨,૫૦૦ કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ સુવિધાઓના સંચાલનને અસર થઈ રહી છે. બટાકા ઉત્‍પાદક જિલ્‍લાઓ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થવાની ધારણા છે.

ઉત્તર પ્રદેશના આગ્રામાં ૩૨૭ કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ સુવિધાઓ સમગ્ર સિઝન દરમિયાન સરેરાશ ૧.૫ થી ૨ ટન એમોનિયા ગેસનો વપરાશ કરે છે. આગ્રા કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ એસોસિએશનના પ્રમુખ ભુવેશ અગ્રવાલે જણાવ્‍યું હતું કે ૨૦ માર્ચની આસપાસ ડીલરોને એમોનિયાની અછતનો સામનો કરવો પડ્‍યો હતો. તે સમયે, ભાવ ૩૦૦ થી ૩૫૦ રૂપિયાની આસપાસ પહોંચી ગયો હતો, પરંતુ હવે એમોનિયાની કોઈ અછત નથી. જોકે, ૬૦ થી ૮૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોના સામાન્‍ય ભાવની તુલનામાં, એમોનિયા ૧૦૦ થી ૧૩૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે ઉપલબ્‍ધ છે

મૈનપુરીમાં ભાવ બમણા થઈ ગયા છે. કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ ઓપરેટર પિયુષ ચંદેલે જણાવ્‍યું હતું કે બટાકાના સંગ્રહ માટે કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ એક સીઝનમાં આશરે ૧૮૦૦ કિલો એમોનિયા ગેસનો ઉપયોગ કરે છે. જિલ્‍લામાં ૬૭ કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ કાર્યરત છે.

ફિરોઝાબાદમાં કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ એસોસિએશનના પ્રમુખ અરુણ કુમાર ચંદેલે જણાવ્‍યું હતું કે યુદ્ધને કારણે આ વખતે એમોનિયા ગેસના પુરવઠામાં ભારે અછત હતી. ગયા વર્ષે, એમોનિયા ગેસ, જે ૭૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોમાં મળતો હતો, તે આ વખતે ૧૪૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે ખરીદવો પડ્‍યો હતો.

કાનપુરમાં ભાવમાં ૨૦ ટકાનો વધારો થયો છે. એમોનિયા ગેસ, જે પહેલા ૯૦-૯૫ રૂપિયા પ્રતિ કિલો મળતો હતો, તે ૧૦૯-૧૧૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી ગયો છે. આ ભાવ વધારાથી કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજના સંચાલન પર સીધી અસર પડી રહી છે, જેના કારણે સંચાલકો, શાકભાજીના જથ્‍થાબંધ વેપારીઓ અને ખેડૂતોમાં ચિતા ફેલાઈ રહી છે. શહેર અને આસપાસના જિલ્‍લાઓમાં આશરે ૧૦૦ કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ છે, જોકે ભાડા હજુ સુધી વધારવામાં આવ્‍યા નથી.

ઉન્નાવમાં ગેસનો ભાવ ૧૧૦ રૂપિયા છે. જિલ્‍લામાં ૨૪ કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ કાર્યરત છે. જોકે, જિલ્‍લા બાગાયત અધિકારી સુરેન્‍દ્ર રામ ભાસ્‍કરે જણાવ્‍યું હતું કે એમોનિયા ગેસના ભાવમાં વધારો થવાની કોઈ માહિતી નથી.

ફર્રુખાબાદમાં દરેક કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજને સમગ્ર સિઝન દરમિયાન આશરે ૨૦૦૦ કિલો એમોનિયા ગેસ ખરીદવો પડે છે. કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજના માલિક અજય ગંગવાર સન્નુએ સમજાવ્‍યું કે જિલ્‍લામાં એક એમોનિયા ગેસ રિફિલિંગ પ્‍લાન્‍ટ પણ છે. પહેલાં, બુકિગના ૨૪ કલાકમાં એમોનિયા ગેસ ઉપલબ્‍ધ થતો હતો, પરંતુ હવે તે ૪૮ કલાકમાં મળી જાય છે. ભાવ પણ વધ્‍યા છે.

ઇટાવામાં, એમોનિયા ત્રણથી ચાર ગણા ભાવે વેચાઈ રહ્યો છે. દરમિયાન, કન્નૌજમાં કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ માલિકોએ અહેવાલ આપ્‍યો હતો કે લગભગ ૧૫ દિવસ પહેલા સમસ્‍યા હતી, પરંતુ હવે તે વધુ ભાવે વેચાઈ રહી છે.

મેરઠ, સહારનપુર, બિજનૌર, શામલી, મુઝફફરનગર અને બાગપતમાં એમોનિયા ગેસની કોઈ અછત નથી. બધા કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ કાર્યરત છે.

અલીગઢમાં, એમોનિયા ગેસનો ૬૦ કિલોનો સિલિન્‍ડર, જેની કિંમત પહેલા રૂ.૭,૨૦૦ હતી, તે હવે રૂ.૧૫,૦૦૦ પર પહોંચી ગયો છે. આ અચાનક વધારાથી સંચાલન ખર્ચની ગણતરીઓ વિક્ષેપિત થઈ ગઈ છે. કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ ઓનર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ ગિરરાજ ગોદાનીએ જણાવ્‍યું હતું કે કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજને ઉદ્યોગ નહીં, પણ કૃષિ સંબંધિત આવશ્‍યક સેવા તરીકે જોવું જોઈએ. વધતા ખર્ચ સમગ્ર સિસ્‍ટમને અસર કરી રહ્યા છે.

બુલંદશહેરમાં બધા કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ સતત કાર્યરત છે. જિલ્‍લા બાગાયત અધિકારી દિનેશ કુમાર અરુણે જણાવ્‍યું હતું કે જિલ્‍લામાં ૫૫ કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ કાર્યરત છે. અત્‍યાર સુધી, તેમને કોઈપણ કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ સુવિધા તરફથી કોઈ ફરિયાદ મળી નથી, જેમાં એમોનિયા ગેસની અછતનો સમાવેશ થાય છે. બધા કોલ્‍ડ સ્‍ટોરેજ સંચાલકો દિલ્‍હીથી આ ગેસ મેળવે છે.