નવી દિલ્હી, તા.૬: વિદેશમાં વસતા ભારતીય મૂળના યુવાનો પોતાની સંસ્કૃતિ અને મૂળ સાથે જોડાયેલા રહે તે માટે ભારત સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતો 'નો ઇન્ડિયા પ્રોગ્રામ' (Know India Programme - KIP) સુપરહિટ સાબિત થઈ રહ્યો છે. સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવેલા આંકડા મુજબ, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં વિશ્વના ૪૧ દેશોમાંથી કુલ ૧,૦૬૦ ડાયસ્પોરા યુવાનોએ આ કાર્યક્રમમાં ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો છે. સરકારના મતે, આ પ્રોગ્રામ વિદેશી યુવાનોના હૃદયમાં ભારત પ્રત્યે પ્રેમ અને ગૌરવ જગાડવામાં સફળ રહ્યો છે.
મોરિશિયસ અને ફિજીના યુવાનોમાં સૌથી વધુ ઉત્સાહ
રાજ્યસભામાં વિદેશ રાજ્ય મંત્રી કીર્તિ વર્ધન સિંહે આપેલા લેખિત જવાબ અનુસાર, આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવામાં મોરિશિયસના યુવાનો સૌથી આગળ છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં મોરિશિયસના ૨૧૪ યુવાનો ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. ત્યારબાદ ૧૮૭ સહભાગીઓ સાથે ફિજી બીજા ક્રમે રહ્યું છે. અન્ય મહત્વના દેશોમાં ગુયાના (૯૯), ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો (૯૫), સુરીનામ (૯૦) અને દક્ષિણ આફ્રિકા (૭૬) નો સમાવેશ થાય છે. વિકસિત દેશોની વાત કરીએ તો, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (USA) માંથી પણ ૧૬ યુવાનોએ આ યાત્રામાં જોડાઈને પોતાના મૂળને જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
ક્ષમતા કરતા વધુ અરજીઓ: યુવાનોમાં ભારે આકર્ષણ
મંત્રીએ જણાવ્યું કે, દરેક બેચમાં ૪૦ સહભાગીઓની મર્યાદા હોવા છતાં, ભારત સરકારને તેની ક્ષમતા કરતા ક્યાંય વધુ અરજીઓ મળી રહી છે. આ "ભારે" પ્રતિસાદ દર્શાવે છે કે વિદેશમાં જન્મેલી અને ઉછરેલી નવી પેઢી પણ ભારતના વિકાસ, તેની કલા, સંસ્કૃતિ અને લોકશાહીને સમજવા માટે આતુર છે. જે રીતે સોશિયલ મીડિયા પર આ યુવાનો પોતાના અનુભવો શેર કરી રહ્યા છે, તેનાથી આ કાર્યક્રમની લોકપ્રિયતામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.
કેવી રીતે પસંદગી થાય છે?
ભારત સરકાર ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ, ક્વિઝ, ઇન્ફોગ્રાફિક્સ અને વિદેશમાં રહેલા ભારતીય મિશનો દ્વારા આ પ્રોગ્રામનો પ્રચાર કરે છે. પસંદગી પ્રક્રિયામાં એ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે કે દુનિયાના દરેક ખૂણે વસતા ભારતીય સમુદાયને સમાન પ્રતિનિધિત્વ મળે. પસંદ થયેલા યુવાનોને ભારતના વિવિધ રાજ્યોની મુલાકાત કરાવવામાં આવે છે, જ્યાં તેઓ પંચાયતી રાજથી લઈને આધુનિક ટેકનોલોજી સુધીના ભારતના વિકાસને રૂબરૂ નિહાળે છે.
સાંસ્કૃતિક અને ભાવનાત્મક સેતુ
'નો ઇન્ડિયા પ્રોગ્રામ' માત્ર એક ટૂર નથી, પરંતુ એક ભાવનાત્મક સેતુ છે. મંત્રી કીર્તિ વર્ધન સિંહે ઉમેર્યું કે મંત્રાલય સતત આ કાર્યક્રમની અસરનું નિરીક્ષણ કરે છે. પ્રતિભાગીઓનો પ્રતિસાદ અત્યંત પ્રોત્સાહક રહ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે આ યુવાનો ભવિષ્યમાં વિદેશમાં ભારતના 'બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર' તરીકે કામ કરશે.
વિદેશી ધરતી પર રહેવા છતાં પોતાની સંસ્કૃતિ પ્રત્યેનો આ લગાવ સાબિત કરે છે કે - "તમે ભારતીયને ભારતમાંથી બહાર કાઢી શકો છો, પણ ભારતીયના હૃદયમાંથી ભારતને ક્યારેય બહાર કાઢી શકતા નથી!"