"ધ પાયોનિયર" ના અહેવાલ મુજબ, ૧૧ પીએસયુ બેંકોના ડિફોલ્ટરોની યાદી બાદ હવે ખાનગી બેંકોના આંકડા સામે આવ્યા છે, જેમાં આઈસીઆઈસીઆઈ બેંક ૨.૭૮ લાખ કરોડ રૂપિયાના ડિફોલ્ટ સાથે સૌથી ઉપર છે. બેંકે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ સુધીના સિબિલ ડેટા મુજબ ૩,૬૫૪ રિકવરી કેસ દાખલ કર્યા છે. કોંગ્રેસના પૂર્વ સાંસદની કંપની લેન્કો ગ્રુપ બેંકનું સૌથી મોટું ડિફોલ્ટર છે. મોટાભાગની આ લોન કામથ અને કોચરના સમયમાં આપવામાં આવી હતી, જ્યારે વિડિયોકોન જેવા મોટા જૂથનું નામ આશ્ચર્યજનક રીતે આ યાદીમાંથી ગાયબ છે.

 

૧૧ જાહેર ક્ષેત્રની (પીએસયુ) બેંકોની મોટા ડિફોલ્ટરોની યાદી જાહેર થયા બાદ, મોટી ખાનગી બેંકોના ડિફોલ્ટરોની સ્થિતિ પણ સામે આવી છે. ટ્રાન્સયુનિયન સિબિલના ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ સુધીના ડેટા અનુસાર, ખાનગી બેંકોમાં આઈસીઆઈસીઆઈ બેંક ૨.૭૮ લાખ કરોડ રૂપિયાની ડિફોલ્ટ રકમ સાથે પ્રથમ સ્થાને છે અને બેંકે રિકવરી માટે ૩,૬૫૪ કેસ દાખલ કર્યા છે.

 

આઈસીઆઈસીઆઈ બેંકનું સૌથી મોટું ડિફોલ્ટર રાજકીય રીતે સંકળાયેલું લેન્કો ગ્રુપ છે, જેના પર ૪૬,૨૧૦ કરોડ રૂપિયાનું દેવું છે. આ કંપની કોંગ્રેસના પૂર્વ સાંસદ એલ રાજગોપાલની છે, જેઓ ૨૦૧૪માં લોકસભામાં આંધ્રપ્રદેશના ભાગલાના વિરોધમાં મરી સ્પ્રે (પેપર સ્પ્રે) કાંડ માટે જાણીતા છે. તેઓ હવે અમેરિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં માઇનિંગનો વ્યવસાય ચલાવે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના ૨૦૧૦ના સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદા મુજબ ખાનગી બેંકોના નાણાં પણ પ્રજાના છે, છતાં સીબીઆઈએ લેન્કો ગ્રુપ સામે હજુ સુધી બેંક છેતરપિંડીનો કોઈ કેસ નોંધ્યો નથી તેમ ધ પાયોનીયરનો અહેવાલ  નોંધે છે.

 

આ અહેવાલ મુજબ આઈસીઆઈસીઆઈ બેંકના મોટાભાગના ડિફોલ્ટરોને કેવી કામથ અને ચંદા કોચરના કાર્યકાળ દરમિયાન જંગી લોન આપવામાં આવી હતી. આ સમયગાળામાં ભારતીય મૂળના લોકોની માલિકીની ઘણી વિદેશી કંપનીઓને પણ મોટી લોન અપાઈ હતી. સિબિલના ડેટા મુજબ અન્ય મોટા ડિફોલ્ટરોમાં એબીજી શિપયાર્ડ (૩૭,૧૦૦ કરોડ રૂપિયા), જીવીકે કોલ ડેવલપર્સ સિંગાપોર પીટીઈ (૩૨,૮૫૭ કરોડ રૂપિયા), અબુ ધાબી સ્થિત બીઆર શેટ્ટીની એનએમસી હેલ્થકેર (૧૪,૩૧૩ કરોડ રૂપિયા), રેડ્ડી ભાઈઓની માલિકીની મીડિયા ફર્મ ડેક્કન ક્રોનિકલ હોલ્ડિંગ્સ (૮,૭૧૧ કરોડ રૂપિયા), ઓડિશા સ્થિત આધુનિક મેટાલિક્સ (૭૧,૦૨૩ કરોડ રૂપિયા), મુંબઈ સ્થિત સિરિયલ ડિફોલ્ટર પ્રતિભા ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (૬,૨૩૪ કરોડ રૂપિયા) અને કાર્વી સ્ટોક બ્રોકિંગ્સ (૬,૦૭૯ કરોડ રૂપિયા) નો સમાવેશ થાય છે.

આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે આઈસીઆઈસીઆઈ બેંકની રેટિંગ એજન્સી ટ્રાન્સયુનિયન સિબિલ સાથેની મોટા ડિફોલ્ટરોની માસિક ફાઇલિંગમાં વિડિયોકોનનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી. વેણુગોપાલ ધૂત અને તેમના ભાઈ રાજકુમાર ધૂતના વડપણ હેઠળના વિડિયોકોન ગ્રુપે ૨૦૧૨માં બેંકના તત્કાલીન વડા ચંદા કોચરને લાંચ આપી હોવાનું ૨૦૧૮માં પકડાયું હતું. સીબીઆઈના જણાવ્યા અનુસાર, વિડિયોકોને ચંદા કોચરના પતિ દીપક કોચરની કંપનીઓને ૩૨૫ કરોડ રૂપિયા (૧૦ ટકા કમિશન) આપ્યા હતા. ૨૦૧૨માં વિડિયોકોનના મોઝામ્બિક ઓઇલ એક્સપ્લોરેશન પ્રોજેક્ટ માટે ૪૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુની લોન આપવામાં આઈસીઆઈસીઆઈ બેંક મુખ્ય હતી. જ્યારે અન્ય પીએસયુ બેંકો વિડિયોકોનને મુખ્ય ડિફોલ્ટર ગણે છે, ત્યારે આઈસીઆઈસીઆઈ બેંકે તેનું નામ કેમ ટાળ્યું છે તે સ્પષ્ટ નથી.

આ ઉપરાંત, ચંદા કોચરના સાળા રાજીવ કોચરની કંપની અવિસ્તા એડવાઇઝરીને વિડિયોકોન, જીટીએલ ગ્રુપ, જેપી ગ્રુપ, જિંદાલ સ્ટેનલેસ લિમિટેડ, સુઝલોન અને સ્ટર્લિંગ બાયોટેક જેવી કંપનીઓને અપાયેલી લોન માટે ડેટ કન્સલ્ટન્ટ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવી હતી. દેવામાં ડૂબેલી જેપી ઇન્ફ્રાટેક બેંકની ૫,૮૧૩ કરોડ રૂપિયાની ડિફોલ્ટર છે, જેને હસ્તગત કરવા માટે હવે ગૌતમ અદાણી અને વેદાંતના અનિલ અગ્રવાલ વચ્ચે સ્પર્ધા ચાલી રહી છે. દેવામાં ડૂબેલી અન્ય ઇન્ફ્રા કંપની પુંજ લોયડ પણ ૫,૩૪૦ કરોડ રૂપિયાનું દેવું ધરાવે છે.

અન્ય કંપનીઓ કે જેમના પર ૨,૦૦૦ થી ૫,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું દેવું છે તેમાં મુંબઈ સ્થિત યુનિટી ઇન્ફ્રા પ્રોજેક્ટ્સ (૪,૫૨૯ કરોડ), દિલ્હી સ્થિત એનસીએમએલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (૩,૯૨૧ કરોડ), કોલકાતા સ્થિત એમ્ટા કોલ (૩,૮૪૭ કરોડ), ઉષ્દેવ ઇન્ટરનેશનલ (૩,૫૩૨ કરોડ), ચેન્નાઈ સ્થિત અલાક્રિટી હાઉસિંગ (૩,૧૭૫ કરોડ), ઉશર એગ્રો (૩,૦૭૬ કરોડ) અને દેહરાદૂન હાઇવે પ્રોજેક્ટ (૨,૭૧૮ કરોડ) નો સમાવેશ થાય છે. ભાગેડુ મેહુલ ચોક્સી અને તેના ભત્રીજા નીરવ મોદીની ગીતાંજલિ જેમ્સે બેંકમાંથી ૨,૬૦૯ કરોડ રૂપિયા લૂંટ્યા છે. અન્ય અગ્રણી ડિફોલ્ટરોમાં ચેન્નાઈ સ્થિત આઈવીઆરસીએલ (૨,૬૬૭ કરોડ), લક્ષ્મી એનર્જી એન્ડ ફૂડ્સ (૨,૫૦૮ કરોડ), શિવવાણી સિંગાપોર (૨,૪૭૭ કરોડ), પીએફએસ શિપિંગ (૨,૨૩૦ કરોડ) અને રામપ્રસ્થ પ્રમોટર્સ (૨,૧૯૩ કરોડ) સામેલ છે.

ખાનગી માલિકી હોવા છતાં, આઈસીઆઈસીઆઈ બેંક લોકોની થાપણો સાચવે છે, જાહેર નાણાંનું સંચાલન કરે છે અને આરબીઆઈની દેખરેખ હેઠળ કામ કરે છે. બેંકિંગમાં વારંવાર થતી આવી મોટી ક્ષતિઓ આંતરિક તપાસ અને નિયમનકારી તકેદારી પર ગંભીર સવાલો ઊભા કરે છે. આ અંગે જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ, અન્યથા જનતાનો વિશ્વાસ અને તેમની પરસેવાની કમાણી જોખમમાં મુકાશે. *

 * ધ પાયોનિયર અખબારના અહેવાલની ખરાઈ અને અન્ય મીડિયા કવરેજ અંગેની માહિટી

આપેલી વિગતો અને સત્તાવાર વેબ સર્ચના આધારે અહેવાલની ખરાઈ નીચે મુજબ છે:

૧. ધ પાયોનિયર અખબારમાં પ્રસિદ્ધિની ખરાઈ:

હા, આપેલો અહેવાલ સત્તાવાર રીતે અંગ્રેજી દૈનિક "ધ પાયોનિયર" (The Pioneer) માં ૭ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ ના રોજ પ્રસિદ્ધ થયેલો છે. આ સમાચાર અખબારના પત્રકાર જે. ગોપીકૃષ્ણન દ્વારા લખવામાં આવ્યા છે. અહેવાલની તમામ વિગતો જેવી કે આઈસીઆઈસીઆઈ બેંકના રૂ. ૨.૭૮ લાખ કરોડના ડિફોલ્ટ, ૩,૬૫૪ રિકવરી કેસ અને સૌથી મોટા ડિફોલ્ટર તરીકે લેન્કો ગ્રુપનું નામ (રૂ. ૪૬,૨૧૦ કરોડ) ધ પાયોનિયરમાં પ્રકાશિત થયેલા મૂળ અહેવાલ સાથે સંપૂર્ણપણે મેળ ખાય છે. 

ધ પાયોનિયર દ્વારા છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ટ્રાન્સયુનિયન સિબિલના ડેટાને આધારે બેંકોના ડિફોલ્ટરોની એક વિશેષ સિરીઝ ચલાવવામાં આવી રહી છે, જેનો આ એક ભાગ છે.

૨. અન્ય અખબારો અને ડિજિટલ મીડિયામાં કવરેજ:

ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા, ઇકોનોમિક ટાઇમ્સ, ધ હિન્દુ, એનડીટીવી, ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ સહિતના અન્ય અગ્રણી અંગ્રેજી, હિન્દી અને ગુજરાતી અખબારો કે ટીવી ચેનલોના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર તપાસ કરતા જાણવા મળે છે કે, આ ચોક્કસ અહેવાલની વિગતો અન્ય કોઈ મોટા સમાચાર માધ્યમોમાં પ્રસિદ્ધ થઈ નથી.

ચંદા કોચર, વિડિયોકોન કૌભાંડ અને બેંકોની લોન સંબંધિત જૂના કેસો ભૂતકાળમાં તમામ મીડિયામાં વ્યાપકપણે કવર કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ સુધીના ટ્રાન્સયુનિયન સિબિલના ડેટા આધારિત આઈસીઆઈસીઆઈ બેંકના રૂ. ૨.૭૮ લાખ કરોડના ડિફોલ્ટના આ તાજા આંકડા હાલ પૂરતા માત્ર "ધ પાયોનિયર" ની એક્સક્લુઝિવ (વિશેષ) તપાસ રિપોર્ટિંગ પૂરતા જ સીમિત જોવા મળ્યા છે. 

અન્ય કોઈ અગ્રણી મીડિયા સંસ્થાએ સત્તાવાર રીતે આ અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો નથી. *