કંડલા:  ભારતના દરિયાઈ ક્ષેત્રને પ્રદૂષણ મુક્ત (ડીકાર્બોનાઇઝ) કરવાના અભિયાનમાં ગુજરાતના દીનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી (કંડલા) એ એક મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિઝન મુજબ ભારતને વૈશ્વિક ગ્રીન શિપિંગ કોરિડોરમાં અગ્રેસર બનાવવા માટે કંડલા બંદર હવે 'મિથેનોલ બંકરિંગ' (જહાજોમાં ઈંધણ ભરવાની પ્રક્રિયા) ક્ષમતાઓ વિકસાવી રહ્યું છે. આ પહેલથી ભારત વિશ્વના ટોચના દરિયાઈ રાષ્ટ્રોની યાદીમાં સામેલ થવા તરફ આગળ વધ્યું છે.

ઐતિહાસિક ટ્રાયલ અને ગ્લોબલ રેટિંગ

તાજેતરમાં ૨ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ના રોજ કંડલા પોર્ટ પર શિપિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીના દિગ્ગજો અને ઇન્ડિયન ઓઇલ જેવા ભાગીદારો સાથે મળીને 'શોર-ટુ-શિપ' (કિનારાથી જહાજ સુધી) મિથેનોલ ટ્રાન્સફરનું સફળ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ સફળતા બાદ, આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા DNV દ્વારા કંડલા પોર્ટને 'પોર્ટ રેડીનેસ લેવલ' (PRL) સ્કેલ પર લેવલ-૬ નું રેટિંગ આપવામાં આવ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે આ બંદર હવે વૈશ્વિક કક્ષાનું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ધરાવે છે.

મિથેનોલ જ કેમ?

કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું કે, શિપિંગમાં ગ્રીનહાઉસ ગેસનું પ્રમાણ ઘટાડવા માટે મિથેનોલ અને એમોનિયા જેવા ઓછા કાર્બનવાળા ઈંધણ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. કંડલા બંદર પહેલેથી જ મિથેનોલના પરિવહન માટે પાઇપલાઇન્સ અને જેટી જેવી સુવિધાઓ ધરાવે છે, જેનો ઉપયોગ હવે જહાજોને ઈંધણ પૂરું પાડવા માટે કરવામાં આવશે. આનાથી માત્ર પ્રદૂષણ જ નહીં ઘટે, પરંતુ નવા રોકાણો અને રોજગારીની તકો પણ સર્જાશે.

ભવિષ્યનો રોડમેપ: ૨૦૪૭નું વિઝન

બંદર સત્તાવાળાઓ હવે ૨૦૨૮-૨૯ સુધીમાં દર વર્ષે આશરે ૫૦૦ KTPA ગ્રીન મિથેનોલની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા પર કામ કરી રહ્યા છે. આગામી તબક્કામાં 'શિપ-ટુ-શિપ' (એક જહાજમાંથી બીજા જહાજમાં) ઈંધણ ભરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવશે. આ સુવિધાને કારણે એશિયા અને યુરોપ વચ્ચે દોડતા ડ્યુઅલ-ફ્યુઅલ જહાજો માટે કંડલા એક મુખ્ય કેન્દ્ર બની જશે.

ટૂંકમાં, દીનદયાળ પોર્ટની આ સિદ્ધિ ભારતને ૨૦૪૭ સુધીમાં વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવાના લક્ષ્યમાં એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન સાબિત થશે, જ્યાં વિકાસ અને પર્યાવરણ બંને સાથે મળીને ચાલશે.