દુબઈ:  પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન યુદ્ધની વધતી જતી તીવ્રતાએ વિશ્વના શક્તિશાળી દેશોની ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે. છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં ઈટાલીના પીએમ જ્યોર્જિયો મેલોની અને બ્રિટિશ પીએમ કીર સ્ટારમરની મુલાકાતો બાદ હવે ભારતનો વારો આવ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી અને કતારના મહત્વપૂર્ણ ગેસ પ્લાન્ટ્સને થયેલા નુકસાનથી વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠો જોખમમાં મુકાયો છે. આ સ્થિતિમાં, ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિશ્વના દિગ્ગજ નેતાઓ ખાડી દેશોના શરણે પહોંચ્યા છે, કારણ કે આ પ્રદેશ દુનિયાનું 29% તેલ અને વિપુલ પ્રમાણમાં ગેસનું ઉત્પાદન કરે છે, જે વૈશ્વિક અર્થતંત્રના પૈડા ચાલુ રાખવા માટે અનિવાર્ય છે.

ભારત માટે પણ આ સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર છે, કેમ કે ભારત તેની 40% LNG જરૂરિયાત માટે કતાર પર નિર્ભર છે. કતારના ગેસ પ્લાન્ટ્સ પરના હુમલાથી વાર્ષિક 12.8 મિલિયન ટન ઉત્પાદન ખોરવાયું છે, જેને ઠીક કરવામાં વર્ષો લાગી શકે તેમ છે. આથી જ ભારતના પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ પુરી અને વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર હાલમાં કતાર અને UAEની મુલાકાતે છે. તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય LPG અને LNG ના પુરવઠામાં આવતા વિક્ષેપોને રોકવાનો અને વૈકલ્પિક વ્યવસ્થાઓ પર ચર્ચા કરવાનો છે. ભારત માટે આ માત્ર રાજદ્વારી મુલાકાત નથી, પરંતુ દેશની આર્થિક સ્થિરતા જાળવી રાખવાનો મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે.

ખાડી દેશોના વ્યૂહાત્મક સ્થાન અને તેમના ઉર્જા સંસાધનોએ તેમને અત્યારે વિશ્વ રાજનીતિના 'કિંગમેકર' બનાવી દીધા છે. બ્રિટન જેવી સત્તાઓ તો સાઉદી અરેબિયાની સુરક્ષા માટે 'સ્કાય સેબર' એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ તૈનાત કરવા સુધી તૈયાર થઈ ગઈ છે. કતારને યુદ્ધને કારણે વાર્ષિક 20 અબજ ડોલરનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે, છતાં તે વૈશ્વિક ગેસ સપ્લાયનું હબ છે. અંતે, આ દોડધામ એ સાબિત કરે છે કે ભવિષ્યમાં એ જ દેશો સુરક્ષિત રહેશે જેમના ખાડીના દેશો સાથેના સંબંધો મજબૂત હશે. ઉર્જા સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા જ હવે નવી વૈશ્વિક રણનીતિના પાયામાં છે.