બેંગલુરુ: કર્ણાટકમાં હિન્દી ભાષાને લઈને ચાલી રહેલા રાજકીય ઘમસાણ વચ્ચે કર્ણાટક હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ અને કડક ચુકાદો આપ્યો છે. રાજ્યમાં ધોરણ 10 (SSLC) ની પરીક્ષાઓમાંથી હિન્દી સહિતની ત્રીજી ભાષાના ગુણ દૂર કરવાના શિક્ષણ મંત્રીના કથિત નિવેદન સામે દાખલ થયેલી જાહેર હિતની અરજી (PIL) ને કોર્ટે માત્ર ફગાવી જ નથી, પરંતુ અરજદારો પર ₹1 લાખનો દંડ પણ ફટકાર્યો છે.
શું હતો વિવાદ?
આ વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે કર્ણાટકના શિક્ષણ મંત્રી મધુ બંગારપ્પાએ સંકેત આપ્યો હતો કે બોર્ડની પરીક્ષાઓમાં ત્રીજી ભાષાના ગુણના બદલે માત્ર ગ્રેડ આપવામાં આવશે. આ નિવેદન સામે બેંગલુરુના રહેવાસી એચ.એન. ચંદના અને એસ. વેંકટેશે કોર્ટના દરવાજા ખખડાવ્યા હતા. તેમની દલીલ હતી કે સરકારનો આ નિર્ણય લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યને જોખમમાં મૂકે છે અને બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે.
કોર્ટની કડક ટીકા: "પાયાવિહોણી અરજી"
મુખ્ય ન્યાયાધીશ વિભુ બાખરુની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે જ્યારે આ મામલાની સુનાવણી કરી, ત્યારે તેઓ અરજદારો પર વરસ્યા હતા. કોર્ટે નોંધ્યું કે હિન્દી હટાવવાનો કોઈ સત્તાવાર સરકારી આદેશ હજુ સુધી બહાર પાડવામાં આવ્યો જ નથી. જજે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, "આ કેસ ફક્ત અખબારમાં છપાયેલી કેટલીક લાઈનોના આધારે દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. કોઈ પણ સત્તાવાર જાહેરાત વગર કોર્ટનો સમય બગાડવો એ ગંભીર બાબત છે."
દંડ ₹50 હજારથી વધારીને ₹1 લાખ કર્યો!
રસપ્રદ વાત એ છે કે, કોર્ટે શરૂઆતમાં અરજદારો પર ₹50,000 નો દંડ લાદવાની વાત કરી હતી. પરંતુ વકીલની વધુ દલીલો સાંભળ્યા બાદ કોર્ટને લાગ્યું કે આ અરજી પબ્લિસિટી મેળવવા માટે કરવામાં આવી છે, પરિણામે દંડની રકમ બમણી કરીને ₹1 લાખ કરી દેવામાં આવી હતી.
રાજકીય અને સામાજિક ગરમાવો
જોકે કન્નડ તરફી સંગઠનો આ નિર્ણયને આવકારી રહ્યા છે, પરંતુ ભાજપના નેતાઓ અને રાજ્યપાલ થાવર ચંદ ગેહલોતે સરકારના આ વલણ સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. રાજ્યપાલે મુખ્ય સચિવને પત્ર લખીને આ નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવા પણ સૂચવ્યું છે. બીજી તરફ, વિધાન પરિષદના અધ્યક્ષ બસવરાજ હોરાટ્ટીએ પણ પત્ર લખીને દેશમાં હિન્દીના મહત્વને સમજવા સરકારને આગ્રહ કર્યો છે.
નિષ્કર્ષ: હાઈકોર્ટના આ ચુકાદાએ એ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે 'જાહેર હિત' ના નામે અધૂરી માહિતી સાથે કોર્ટમાં આવનારા લોકોએ હવે આર્થિક દંડ ભોગવવા તૈયાર રહેવું પડશે. ભાષાનો વિવાદ હવે કાયદાકીય લડાઈની સાથે રાજકીય અખાડો પણ બની રહ્યો છે.