તેહરાન/દુબઈ: મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધની જ્વાળાઓ હવે ઈરાનના રાજકીય માળખાને સીધી અસર કરી રહી છે. ગયા અઠવાડિયે તેહરાન પર કરવામાં આવેલા યુએસ-ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલામાં ગંભીર રીતે ઘાયલ થયેલા ઈરાનના વરિષ્ઠ મુત્સદ્દી અને પૂર્વ વિદેશ મંત્રી કમાલ ખરાઝીનું ગઈકાલે રાત્રે અવસાન થયું છે. આ સમાચાર વાયુવેગે ફેલાતા જ ઈરાન સહિત સમગ્ર આરબ દેશોમાં શોક અને રોષનું મોજું ફરી વળ્યું છે.
ઈરાની રાજનીતિના કદાવર નેતાની વિદાય
કમાલ ખરાઝી માત્ર એક નેતા જ નહીં, પણ ઈરાની વિદેશ નીતિના શિલ્પી માનવામાં આવતા હતા. તેમણે સુધારાવાદી રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ ખતામીના શાસનકાળ દરમિયાન વિદેશ મંત્રી તરીકે મહત્વની સેવાઓ આપી હતી. તેમની કાબેલિયતને કારણે જ તેમને સ્વર્ગસ્થ સુપ્રીમ લીડર આયતુલ્લાહ અલી ખામેનીના વિદેશ બાબતોના મુખ્ય સલાહકાર બનાવવામાં આવ્યા હતા. પશ્ચિમી દેશો સાથેના જટિલ સંબંધોમાં તેઓ હંમેશા ઈરાનનો મજબૂત પક્ષ રજૂ કરતા હતા.
હુમલા બાદની ગંભીર સ્થિતિ
ગયા અઠવાડિયે જ્યારે અમેરિકા અને ઈઝરાયલે સંયુક્ત રીતે તેહરાનના સંવેદનશીલ વિસ્તારોને નિશાન બનાવીને હવાઈ હુમલા કર્યા હતા, ત્યારે ખરાઝી પણ તેની ઝપેટમાં આવી ગયા હતા. હોસ્પિટલમાં નિષ્ણાત ડોક્ટરોની ટીમ તેમની જિંદગી બચાવવા સતત પ્રયત્નો કરી રહી હતી, પરંતુ ઈજાઓ એટલી ગંભીર હતી કે ગઈકાલે મોડી રાત્રે તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા.
વધતું જતું યુદ્ધનું જોખમ
ખરાઝી જેવા વરિષ્ઠ નેતાના અવસાન બાદ હવે ઈરાનનો આક્રોશ બેવડાયો છે. રાજકીય વિશ્લેષકો માની રહ્યા છે કે આ ઘટના બાદ ઈરાન તરફથી વળતો પ્રહાર કરવાની શક્યતા વધી ગઈ છે. પાકિસ્તાનમાં ચાલી રહેલી શાંતિ વાટાઘાટો વચ્ચે આ સમાચાર આવતા હવે રાજદ્વારી શાંતિની આશાઓ પર ફરી એકવાર પાણી ફરી વળ્યું હોય તેમ લાગી રહ્યું છે.
વિશેષ વિશ્લેષણ: કમાલ ખરાઝીનું નિધન એ ઈરાન માટે માત્ર એક નેતાની ખોટ નથી, પરંતુ એક એવા અનુભવી મુત્સદ્દીની વિદાય છે જે કટોકટીના સમયે ઈરાનને માર્ગદર્શન આપી શકતા હતા. આ હુમલા બાદ હવે તેહરાન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચેના સંબંધો વધુ વણસશે તે નક્કી છે.