<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 11th April 2026

દહેજ મૃત્‍યુ માટે ક્રૂરતાનો પુરાવો જરૂરીઃ અલ્‍હાબાદ હાઈકોર્ટ

માત્ર દહેજ માંગવાને દહેજ મૃત્‍યુ ગણવામાં આવશે નહીં: મૃત્‍યુ અને ક્રૂરતા વચ્‍ચે સીધો સંબંધ જરૂરી છે : માત્ર દહેજની માંગણી દહેજ મૃત્‍યુનો ગુનો નથી. આમ કરવા માટે, મૃતક સામે ઉત્‍પીડન અથવા ક્રૂરતા સાબિત કરવી આવશ્‍યક છે

લખનૌ,તા.૧૧: અલહાબાદ હાઈકોર્ટની લખનૌ બેન્‍ચે એક મહત્‍વપૂર્ણ નિર્ણય પસાર કર્યો છે જેમાં સ્‍પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે દહેજ તરીકે કિમતી વસ્‍તુઓ અથવા મિલકતની માત્ર માંગણીને દહેજ મૃત્‍યુ ગણી શકાય નહીં, સિવાય કે મૃતક મહિલા સામે ઉત્‍પીડન અથવા ક્રૂરતાની ઘટનાઓ સાથે સ્‍પષ્ટ જોડાણ હોય.

કોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે દહેજ મૃત્‍યુના ગુનાને સાબિત કરવા માટે, મૃત્‍યુ અને દહેજ સંબંધિત ક્રૂરતા અથવા હિસા વચ્‍ચે નક્કર જોડાણ સ્‍થાપિત કરવું આવશ્‍યક છે. આ નિર્ણય મેવા લાલ અને બે અન્‍ય લોકોની અપીલ પર ન્‍યાયાધીશ મનીષ માથુરની સિગલ બેન્‍ચે આપ્‍યો હતો. લગભગ ૨૭ વર્ષ જૂના આ કેસમાં, અપીલકર્તાઓએ સેશન્‍સ કોર્ટ દ્વારા તેમને આપવામાં આવેલી સાત વર્ષની સજા અને દોષિત ઠેરવવામાં આવેલા ચુકાદાને પડકાર્યો હતો.

આ કેસ રાજધાનીના બાંથરા પોલીસ સ્‍ટેશનનો છે. ૧૯૯૯ માં, અપીલકર્તા નંબર બેની પત્‍નીનું શંકાસ્‍પદ સંજોગોમાં મૃત્‍યુ થયું હતું, ત્‍યારબાદ તેના સસરાએ દહેજની માંગણીઓ પૂર્ણ ન થવાને કારણે મૃતકને ઝેર આપીને મારી નાખ્‍યો હતો. અપીલની સુનાવણી દરમિયાન, આરોપીએ દલીલ કરી હતી કે મૃતકના શરીર પર કોઈ ઈજાઓ નથી, અને પોસ્‍ટમોર્ટમ વિસેરા રિપોર્ટમાં ઝેરના કોઈ પુરાવા બહાર આવ્‍યા નથી.

કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં કુદરતી મૃત્‍યુ અને અન્‍ય કારણોસર મૃત્‍યુ વચ્‍ચેનો તફાવત સ્‍પષ્ટ કર્યો હતો. કોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે જો મૃત્‍યુ સામાન્‍ય પરિસ્‍થિતિઓથી આગળ ન હોય પરંતુ તેનું કારણ પણ અસ્‍પષ્ટ હોય, તો તે ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 304-B ના કાર્યક્ષેત્રમાં આવશે નહીં, જે દહેજ મૃત્‍યુ સાથે સંબંધિત છે.

કોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે પુરાવા, પોસ્‍ટમોર્ટમ રિપોર્ટ અને ડોક્‍ટરના અભિપ્રાયને ધ્‍યાનમાં લેતા, મૃત્‍યુ અકુદરતી પરિસ્‍થિતિઓમાં થયું હોવાનું સાબિત થયું નથી. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે દહેજ ઉત્‍પીડન અને ક્રૂરતા વચ્‍ચે સીધો સંબંધ હોવો જોઈએ, ફક્‍ત દહેજની માંગણી અથવા વાટાઘાટો પૂરતી નથી.

(10:02 AM IST)