નવી દિલ્હી:  વિશ્વના કારખાના ગણાતા ચીને લીધેલા એક આંચકાજનક નિર્ણયે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનને હચમચાવી દીધી છે. ચીને મે મહિનાથી સલ્ફ્યુરિક એસિડની નિકાસ અટકાવવાના સંકેત આપતા જ ભારતના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં ફફડાટ ફેલાયો છે. સલ્ફ્યુરિક એસિડ એ કોઈપણ દેશના ઉદ્યોગોની કરોડરજ્જુ ગણાય છે, અને તેની અછતનો અર્થ છે કે આગામી 15 થી 20 દિવસમાં ઉત્પાદન એકમો ઠપ થઈ શકે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના શુદ્ધિકરણ પ્રક્રિયા પર અસર પડી છે, જેનાથી સલ્ફરનો પુરવઠો પહેલેથી જ ઓછો હતો, તેમાં ચીનના આ વલણે બળતામાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે.

આ સંકટની સૌથી ઘાતક અસર ભારતના કૃષિ ક્ષેત્ર પર પડવાની સંભાવના છે. સલ્ફ્યુરિક એસિડ એ DAP અને NPK જેવા મહત્વના ખાતરો બનાવવા માટે અનિવાર્ય ઘટક છે. જો ખાતરનું ઉત્પાદન ઘટશે, તો તેની સીધી અસર દેશની ખાદ્ય સુરક્ષા અને ચોખા જેવા મુખ્ય પાકોના ઉત્પાદન પર પડશે. ખેડૂતો માટે ખેતી મોંઘી બનશે અને લાખો હેક્ટર જમીન પર પાક લેવો મુશ્કેલ બની જશે, જે આખરે સામાન્ય જનતાની થાળી સુધી મોંઘવારીના રૂપમાં પહોંચશે. નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે જો સમયસર વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા નહીં કરવામાં આવે તો કૃષિ આધારિત ભારતનું અર્થતંત્ર મોટા જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.

માત્ર ખેતી જ નહીં, પરંતુ મેટલ અને ટેકનોલોજી સેક્ટર પણ આ ગૂંગળામણનો અનુભવ કરી રહ્યા છે. તાંબુ (કોપર), ઝીંક અને ચાંદીના નિષ્કર્ષણમાં સલ્ફ્યુરિક એસિડનો ઉપયોગ અનિવાર્ય હોવાથી, આ ધાતુઓના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે સ્માર્ટફોન, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલની બેટરીઓથી લઈને બાંધકામ ક્ષેત્રના કાચા માલ સુધી બધું જ મોંઘું થશે. ટેક્સટાઇલ અને ડિટર્જન્ટ ઉદ્યોગ પણ આ 'કેમિકલ વોર'ની લપેટમાં આવી ગયા છે. ટૂંકમાં, ચીનનો આ એક નિર્ણય ભારતીય બજારમાં ફુગાવાનો નવો રાઉન્ડ લાવી શકે છે, જેનાથી બચવા માટે હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નવા સપ્લાયર્સ શોધવા ભારત માટે અનિવાર્ય બન્યું છે.