મુંબઈ: ભારતીય શેરબજાર અત્યારે એક એવા વળાંક પર છે જ્યાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) રેકોર્ડ ગતિએ નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે. બ્લૂમબર્ગના તાજા અહેવાલ મુજબ, વર્ષ 2026ના પ્રારંભિક ત્રણ મહિનામાં જ વૈશ્વિક ભંડોળે ભારતીય બજારમાંથી $18.84 બિલિયન (અંદાજે ₹1.57 લાખ કરોડ) પાછા ખેંચી લીધા છે. આ આંકડો વર્ષ 2025ના આખા વર્ષના રેકોર્ડ આઉટફ્લોને પણ વટાવી ગયો છે, જે દર્શાવે છે કે વિદેશી રોકાણકારોમાં ભારતીય અર્થતંત્રની વૃદ્ધિને લઈને ગંભીર ચિંતા પેદા થઈ છે.
શા માટે ભાગી રહ્યા છે રોકાણકારો?
આ રેકોર્ડ વેચાણ પાછળનું મુખ્ય કારણ યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેનો વધતો તણાવ અને તેના કારણે ઉર્જા ક્ષેત્રે આવેલો આંચકો છે. ભારત દુનિયાની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થા હોવા છતાં, તેલની વધતી કિંમતોએ મોંઘવારી અને રૂપિયાની અસ્થિરતામાં વધારો કર્યો છે. વધુમાં, રોકાણકારોનું ધ્યાન હવે ભારતથી હટીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને સેમિકન્ડક્ટર હબ ગણાતા દક્ષિણ કોરિયા અને તાઈવાન તરફ વળ્યું છે. માર્ચ મહિનામાં જ્યારે ભારતમાંથી નાણાં ખેંચાયા, ત્યારે તાઈવાન અને દક્ષિણ કોરિયામાં અનુક્રમે $29 બિલિયન અને $24 બિલિયનનું રોકાણ ઠાલવવામાં આવ્યું હતું.
નિફ્ટીમાં 8% નો ઘટાડો, રોકાણકારોની સંપત્તિ ધોવાઈ
બજારમાં સતત વેચાણને કારણે નિફ્ટી-50 ઈન્ડેક્સમાં આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં 8% નો ગાબડો પડ્યો છે. ગયા વર્ષના ઉચ્ચતમ સ્તરથી સરખામણી કરીએ તો, ભારતીય શેરબજારના કુલ મૂલ્યમાં $600 બિલિયન (અંદાજે ₹50 લાખ કરોડ) થી વધુનો ઘટાડો થયો છે. જોકે, સ્થાનિક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ અને છૂટક રોકાણકારોએ આ વર્ષે $31 બિલિયન ઠાલવીને બજારને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, પરંતુ વિદેશી વેચાણનું દબાણ એટલું પ્રચંડ છે કે બજારમાં સુધારો જોવા મળી રહ્યો નથી.
રૂપિયો પણ રેકોર્ડ નીચલી સપાટીએ
વિદેશી ભંડોળની આ હિજરતની સીધી અસર ભારતીય રૂપિયા પર પડી છે. વિદેશી રોકાણકારો ડોલર પાછા ખેંચતા હોવાથી રૂપિયો અત્યાર સુધીની સૌથી નીચલી સપાટીએ પહોંચ્યો છે, જેના કારણે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ હસ્તક્ષેપ કરવાની ફરજ પડી છે. એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં શાંતિ સ્થપાય નહીં અને ભારતીય કંપનીઓની કમાણીમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળે નહીં, ત્યાં સુધી વિદેશી રોકાણકારો પરત ફરે તેવી શક્યતા ઓછી છે. હાલ પૂરતું, ભારતીય બજાર તેના પ્રાદેશિક હરીફોની સરખામણીમાં પાછળ રહી રહ્યું હોય તેવું સ્પષ્ટ જણાય છે.