નવી દિલ્હી : ત્રણ કાશ્મીરી યુનિવર્સિટીઓએ યુએસ સ્થિત KCF સાથે શૈક્ષણિક કરારો સમાપ્ત કર્યા છે જેમાં કાશ્મીર યુનિવર્સિટી, ઇસ્લામિક યુનિવર્સિટી ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી અને શેર-એ-કાશ્મીર યુનિવર્સિટી ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી ઓફ કાશ્મીરનો સમાવેશ થાય છે, છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં ઔપચારિક આદેશો જારી કર્યા છે, જેમાં પ્રતિકૂળ ગુપ્તચર અહેવાલોને પગલે તાત્કાલિક અસરથી સમજૂતી કરાર (MoU) અને સંબંધિત કરારો રદ કરવામાં આવ્યા છે. કાશ્મીર કેર ફાઉન્ડેશન (KCF) એટલાન્ટા સ્થિત એક બિન-લાભકારી સંસ્થા છે જેનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય શિક્ષણ, માર્ગદર્શન અને આરોગ્ય પહેલ દ્વારા કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યાવસાયિકોને સશક્ત બનાવવાનો છે.

તેની સત્તાવાર વેબસાઇટ અનુસાર, કાશ્મીર કેર ફાઉન્ડેશન કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણ, ટેકનોલોજી અને આરોગ્ય ક્ષેત્રોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કુશળતાની ઍક્સેસ પ્રદાન કરીને તેમને સામનો કરી રહેલા અંતરને દૂર કરવાનો દાવો કરે છે. તેના મુખ્ય ધ્યાન ક્ષેત્રોમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય, STEM અને ક્ષમતા નિર્માણનો સમાવેશ થાય છે.

તેઓએ તેમનો KCF-મેન્ટર પ્રોગ્રામ પણ શરૂ કર્યો હતો, જે વિદ્યાર્થીઓને બેંકિંગ, ક્લિનિકલ સાયકોલોજી અને મીડિયા જેવા ક્ષેત્રોના નિષ્ણાતો સાથે જોડે છે, અને આરોગ્ય વિષયો અને કારકિર્દી વિકાસ પર નિયમિત વેબિનારનું આયોજન કરવાનું વચન આપે છે. આ ફાઉન્ડેશનની સ્થાપના ડૉ. અલ્તાફ લાલ દ્વારા કરવામાં આવી હતી અને તેમાં ડૉ. મુશ્તાક મરઘુબ સભ્ય તરીકે અને ડૉ. રામ એ. વિશ્વકર્મા સલાહકાર તરીકે સામેલ હતા. જોકે, ત્રણેય યુનિવર્સિટીઓ દ્વારા જારી કરાયેલા સત્તાવાર દસ્તાવેજોમાં એમઓયુ રદ કરવાના અલગ અલગ કારણો દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

કાશ્મીર યુનિવર્સિટીના પત્રમાં જણાવાયું છે કે સક્ષમ અધિકારીઓ દ્વારા સમીક્ષા કરવામાં આવ્યા બાદ તેણે તેના એમઓયુ રદ કર્યા છે, જેમાં એવું તારણ કાઢવામાં આવ્યું છે કે આ વ્યવસ્થા ચાલુ રાખવી સંસ્થાના વ્યાપક હિતમાં નથી. તેમાં એ પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે કરારની મુદત દરમિયાન કોઈ નાણાકીય કે શૈક્ષણિક જવાબદારીઓ ઊભી થઈ નથી.

તે જ રીતે, ઇસ્લામિક યુનિવર્સિટી ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજીએ એમઓયુ રદ કરવા માટે તેના કરારની જોગવાઈઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બંને પક્ષો વચ્ચે કોઈ કરાર કે નાણાકીય જવાબદારીઓ ઊભી થઈ નથી. SKUAST-K ખાતે, એપ્રિલ 2025 માં હસ્તાક્ષર કરાયેલ 'લેટર ઓફ એગ્રીમેન્ટ' તેના સંશોધન નિર્દેશાલય દ્વારા જારી કરાયેલા સત્તાવાર મેમોરેન્ડમ દ્વારા રદ કરવામાં આવ્યું હતું, જે ફાઉન્ડેશન સાથેના સંબંધોને સંપૂર્ણપણે તોડવાનો સંકેત આપે છે.

આ ઘટનાક્રમથી શૈક્ષણિક વર્તુળોમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે, અને આ સહયોગમાં સામેલ ફેકલ્ટી સભ્યોએ ઔપચારિક રીતે KCF થી પોતાને અલગ કરી દીધા છે. સમાચાર એજન્સી દ્વારા મેળવેલા ઈમેઈલ દર્શાવે છે કે IUST શિક્ષણવિદોએ ફાઉન્ડેશનને પત્ર લખીને જણાવ્યું હતું કે તેમનું સંગઠન યુનિવર્સિટીના નિર્દેશો અનુસાર હતું અને સહયોગ પહેલાં તેમને સંસ્થા વિશે કોઈ જાણકારી નહોતી. તેમણે એવી પણ માંગ કરી હતી કે તેમની પ્રોફાઇલ દૂર કરવામાં આવે અને તમામ સંદેશાવ્યવહાર બંધ કરવામાં આવે.

જોકે સત્તાવાર આદેશો સ્પષ્ટતાઓ પર વિગતવાર માહિતી આપતા નથી, સૂત્રો કહે છે કે સમીક્ષા પ્રક્રિયા દરમિયાન કેટલીક પ્રતિકૂળ માહિતી અને સંવેદનશીલ ટિપ્પણીઓ મળી આવ્યા બાદ યુનિવર્સિટીઓએ આ કરારોની તપાસ શરૂ કરી હતી, જેના કારણે તેમને સાવચેતીના પગલા તરીકે અલગ કરવામાં આવ્યા હતા.

નોંધપાત્ર રીતે, ત્રણેય યુનિવર્સિટીઓએ ભાર મૂક્યો છે કે કોઈ ભંડોળનું વિનિમય કરવામાં આવ્યું ન હતું અથવા જવાબદારીઓ બનાવવામાં આવી ન હતી. આ સૂચવે છે કે આ સહયોગ મોટાભાગે શૈક્ષણિક પહોંચ અને પ્રસ્તાવિત પહેલ સુધી મર્યાદિત હતા. ઘણી સંસ્થાઓનું એક સાથે પાછું ખેંચવું એ વિદેશી શૈક્ષણિક સહયોગ અંગે વધુ સાવધાની દર્શાવે છે, ખાસ કરીને ટેકનોલોજી, સંશોધન અને ડેટા વિનિમયને લગતા ક્ષેત્રોમાં.