નવી દિલ્હી | તા. 13: ભારતની ચૂંટણી પ્રક્રિયાને વધુ સુરક્ષિત અને પારદર્શક બનાવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે એક ઐતિહાસિક દિશામાં પગલું ભર્યું છે. સોમવારે સર્વોચ્ચ અદાલતે મતદાન મથકો પર મતદારોની ફિંગરપ્રિન્ટ અને ચહેરાની ઓળખ (Facial Recognition) જેવી બાયોમેટ્રિક પદ્ધતિઓ લાગુ કરવાની માંગ કરતી અરજી પર સુનાવણી કરવા સંમતિ આપી છે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ છેતરપિંડી અને ડુપ્લિકેટ મતદાન પર કાયમી બ્રેક લગાવવાનો છે.
કેન્દ્ર અને ચૂંટણી પંચને નોટિસ
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્ત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીની બેન્ચે આ મામલે ગંભીરતા દાખવતા કેન્દ્ર સરકાર, ભારતના ચૂંટણી પંચ અને વિવિધ રાજ્યોને નોટિસ ફટકારી છે. કોર્ટે આ સંસ્થાઓ પાસેથી પૂછ્યું છે કે શું ભવિષ્યની ચૂંટણીઓમાં આ પ્રકારની અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવો શક્ય છે? જોકે, કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી છે કે અત્યારે જે રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ ચાલી રહી છે, તેમાં આ વ્યવસ્થા તાત્કાલિક લાગુ કરી શકાય તેમ નથી.
ખર્ચ અને કાયદાકીય ફેરફારનો પડકાર
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વીકાર્યું છે કે દેશભરમાં બાયોમેટ્રિક સિસ્ટમ લાગુ કરવી એ કોઈ સામાન્ય કામ નથી. આ માટે હાલના ચૂંટણી નિયમોમાં સુધારા કરવા પડશે અને સરકારી તિજોરી પર મોટો આર્થિક બોજ પણ આવશે. અદાલતે અવલોકન કર્યું કે, "આગામી સંસદીય કે વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પહેલાં આ ઉપાય અપનાવવો કેટલો યોગ્ય છે, તે તપાસનો વિષય છે."
શું બદલાશે આ ટેકનોલોજીથી?
જો આ વ્યવસ્થા અમલમાં આવે, તો મતદાન મથકે પહોંચતા જ મતદારની ઓળખ માત્ર ઓળખપત્રથી નહીં, પરંતુ તેના બાયોમેટ્રિક ડેટાથી થશે. આનાથી એક જ વ્યક્તિ અલગ-અલગ જગ્યાએ અથવા બીજાના નામે વોટ આપી શકશે નહીં. ટેકનોલોજીના આ હસ્તક્ષેપથી ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતામાં મોટો ઉછાળો આવવાની અપેક્ષા છે.
હવે આખું દેશ એ જોશે કે કેન્દ્ર સરકાર અને ચૂંટણી પંચ આ ટેકનિકલ પડકાર પર શું પ્રતિસાદ આપે છે અને શું આગામી મોટી ચૂંટણીઓમાં આપણો ચહેરો જ આપણી ઓળખ બનશે.